Blog | S.S.S | Bizi Takip Edin |

Kuru Fasulye Yetiştiriciliği

kuru-fasulye-yetistiriciligi

Kuru Fasulye Yetiştiriciliği

Kuru fasulye yetiştiriciliği, ülkemizde nohuttan sonra en çok üretimi yapılan baklagildir. Kuru fasulye topraktan önemli miktarlarda besin maddesi çeker. Çapa bitkisi ve baklagil olması nedeniyle ekim nöbetinde kullanılması önerilir. Buğdaygillerin ardından ekim nöbetine alındığında daha olumlu sonuçlar elde edilir. Toprağın azot ve humus içeriğini artırarak, sonraki bitkilerin verimini olumlu yönde etkiler.

Kuru Fasulye Nasıl Yetiştirilir

Toprak İsteği

Fasulye, iyi drenaj özelliklerine sahip kumlu-tınlı topraklardan tutun, ağır killi topraklara kadar geniş bir arazi yelpazesinde başarıyla yetiştirilebilir. Ancak, ağır killi topraklarda sulama ve yağışlardan sonra oluşan kaymak tabakasına dikkat edilmesi önemlidir. Fasulye, organik madde bakımından zengin topraklarda en iyi verimi elde eder. Asidik pH seviyelerinden hoşlanmaz. Tuzlu topraklar fasulye verimini azaltabilir. Aşırı nem, fazla sulama ve toprakta suyun uzun süre birikmesi, bitkinin zarar görmesine ve verimin düşmesine neden olabilir.

Toprak hazırlığı

Fasulye üretiminde, zamanında ve uygun bir şekilde toprak işleme işlemi, verim artışına katkı sağlar. Sonbaharda, topraktaki yabancı ot miktarına bağlı olarak sürüm derinliği ayarlanmalıdır. Eğer anız ve ot miktarı fazlaysa, sürüm derinliği 18-20 cm olarak belirlenir. İlkbaharda, toprak uygun hale geldiğinde, kazayağı ile ikinci toprak işleme gerçekleştirilir.

Çeşit ve Tohumluk

Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından onaylanan, bölgeye özgü çeşitler arasında Göynük-98, Akman-98, Karacaşehir-90 ve Yunus’90 yer almaktadır.

kuru-fasulye-cesit-ve-tohumluk

Kuru Fasulye Ekim Zamanı ve Ekim

Ege bölgesinde toprak sıcaklığına uygun olarak, ekim zamanı genellikle Nisan sonu ile Mayıs ayı başına denk gelmektedir. Ekim işlemi mibzerle gerçekleştirilmelidir. Ekim sırası arası, çeşit ve yetiştirme koşullarına bağlı olarak değişebilir; tipik olarak 40–60 cm arasında sıra arası mesafe tercih edilmektedir. Sıra üzeri mesafe ise 5 cm–15 cm arasında değişmektedir. En uygun bitki sıklığı, bodur tiplerde m² başına 20–25 bitki, yarı sarılıcılarda ise 10–15 bitki olmalıdır. Makine ile çapa yapılacaksa, sıra araları traktör ve makinenin genişliğine uygun şekilde ayarlanmalıdır. Ekim derinliği, hafif topraklarda ve iri tohumlarda 5–10 cm, ağır topraklarda ve küçük tohumlarda ise 3,0–5,0 cm arasında olmalıdır. Tohumluk miktarı, çeşidin bodur veya sarılıcı olması, ekim sıklığı, ekim yöntemi ve tohum iriliğine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Sıraya ekimde küçük tohumlu çeşitler için 6–7 kg/da, orta büyüklükteki çeşitlerde 7–10 kg/da, büyük tohumlu çeşitlerde ise 10–12 kg/da tohumluk kullanılmaktadır.

Kuru fasulye hangi mevsimde yetişir

Fasulye yetiştiriciliği için gerekli olan uygun iklim ve toprak şartlarının sağlanması oldukça önemlidir. Fasulye tohumları genellikle 15 ila 20 derece sıcaklık arasında çimlenme eğilimindedir. Ekimden sonra tohumların çimlenmesi genellikle 7-10 gün içinde gerçekleşir, ancak düşük sıcaklıklarda bu süre 20-25 güne kadar çıkabilir. Fasulye bitkisinin vejetasyon süresi, türüne, çeşidine ve ekim zamanına bağlı olarak 70 ile 140 gün arasında değişiklik gösterir. Fasulye yetiştiriciliğinin başarılı olabilmesi için toprakların tınlı, tuzluluk ve alkali sorunu olmayan verimli alanlar olması önemlidir. Ayrıca, fasulye bitkisi çinko elementine yüksek bir ihtiyaç duyar. Ilık iklim sebzeleri arasında bulunan fasulyeler, genellikle mart ayının sonlarından nisan ayına kadar olan dönemde açık alanda yetiştirilmeye başlanır. Ekim zamanı, bölgesel ekolojik şartlara bağlı olarak mayıs ayına kadar kademeli olarak devam edebilir. Fasulye bitkisi, sıcaklık sıfırın altına düştüğünde, özellikle -2,-3 derece gibi düşük sıcaklıklarda büyük zarar görebilir. Ayrıca, rüzgarın çiçeklenme evresinde fasulye yetiştiriciliğine zarar verebileceği unutulmamalıdır.

1 dönüme kaç kilo kuru fasulye ekilir

Kuru fasulye ekiminde kullanılan tohum miktarı ve ekim yoğunluğu gibi faktörlere bağlı olarak, 1 dönüme ekilen kuru fasulye miktarı değişebilir. Tohumluk miktarı, çeşit, iklim koşulları, ekim yöntemleri ve yerel tarım uygulamalarına göre değişiklik gösterir. Genel olarak konuşmak gerekirse, Sıra aralıklarına göre değişen tohumluk miktarları mevcuttur. Küçük taneli çeşitler için dekara ekilecek tohumluk miktarı genellikle 6-7 kg/da arasındadır. Orta büyüklükteki taneli çeşitlerde bu miktar 7-10 kg/da arasında değişirken, büyük taneli çeşitlerde ise tohumluk miktarı 10-12 kg/da olarak belirlenir. Ancak, bu rakamlar genel bir tahmindir ve belirli bir bölge veya tarım uygulamasına bağlı olarak değişebilir. En doğru bilgiyi almak için yerel tarım uzmanlarına veya tarım uzmanlarına başvurmanız önerilir.

bir-donume-kac-kilo-kuru-fasulye-ekilir

Kuru Fasulye Gübreleme

İlkbaharda sürümden önce, dekara 2–3 ton çiftlik gübresi verilmesi, toprak kalitesini artırarak bitki gelişimi ve verim açısından olumlu bir etki sağlar. Gübre miktarının en uygun şekilde belirlenmesi için toprak analizi yapılması önemlidir. Ekim öncesi toprak hazırlığı sırasında, dekara 12–16 kg arasında DAP (Diamonyum fosfat) uygulaması yapılmalıdır. Aşırı kireçli topraklarda bitkinin çinko alımını engelleyebilir, bu durumda dekara yaklaşık 3 kg çinko sülfat uygulanarak verim artışı sağlanabilir. Kuru fasulye yetiştiriciliğinde, üst gübreleme işlemi genellikle önerilmemektedir.

Kuru Fasulye Yetiştiriciliği Bakım

Tohumlar ekildikten sonra, toprak yüzeyinde oluşan sert tabaka nedeniyle çimlenme zorlaşabilir. Bu durumu aşmak için, hafif bir yağmurlama veya gıdıklama adı verilen tırmık kullanımıyla toprak yüzeyindeki sert tabakanın kırılması gereklidir. Yabancı otların kontrolü için yabancı ot ilaçları kullanmak önemlidir; bu ilaçlar, hem ekim öncesi hem de ekim sonrasında uygulanabilir. Eğer yabancı ot ilacı kullanılmıyorsa, bitkiler 10–15 cm boya ulaştığında manuel çapa yapılmalıdır. İlk çapa işleminden sonra, çiçeklenmeye kadar bir çapa daha uygulanmalıdır. Sıra aralıkları dar ise manuel çapa, geniş ise makineli çapa tercih edilmeli ve kök boğazı dikkatlice doldurulmalıdır. Çapa işlemi çoğunlukla sulamadan sonra toprak tava geldiğinde yapılmalıdır, böylece su kaybı azaltılarak kaymak tabakası kırılmış olur. Çapa işlemi, topraktaki azot miktarını artırarak ve faydalı bakteri faaliyetini teşvik ederek bitki gelişimine katkı sağlar. Ancak, çiçeklenme döneminde çapa yapmaktan kaçınılmalıdır, çünkü bu çiçek dökümüne neden olabilir.

Kuru Fasulye Sulama

Tohumun çimlenmesi için gerekli olan su miktarı, tohumun kendi ağırlığı kadar olmalıdır. Bu sebeple, eğer toprakta yeterli nem bulunmuyorsa, tarla sulama ile nemlendirilmelidir. Alternatif olarak, kurak bir ortamda ekim yapılacaksa, tohumlar ekim derinliğinin 4–5 cm altına inecek şekilde sulanmalıdır. Kuru fasulye yetiştirirken, tarlaya su verilirken göllenme olmamasına dikkat edilmelidir, zira su göllenmesi kök çürüklüğünü artırabilir. İlk sulama genellikle çiçeklenme öncesinde yapılır ve çiçeklenme sırasında su verilmez. Bu sebeple, çiçeklenme öncesinde verilen su miktarına özen gösterilmelidir. Eğer bitki çiçeklenme ve bakla oluşumu sırasında yeterli su alamazsa, çiçek ve bakla dökülmesi meydana gelebilir, aynı zamanda baklada tane sayısı azalabilir. Çiçeklenme döneminin akabinde, 3–4 sulama daha yapılabilir. Sıcak havalarda ve kumlu-süzek topraklarda sulama sıklığı 5–10 günde bir, serin ve killi topraklarda ise 10–15 günde bir olmalıdır. Damla sulama sistemi en iyi verimi sağlar. Damla sulama sistemi yoksa karık sulama tercih edilmelidir.

kuru-fasulye-sulama

Hastalık ve Zararlılarla Mücadele

Tohumdan çıkışın ardından, fasulye bitkisinin danaburnu zararlısına karşı korunması için ilaçlı kepek uygulanmalıdır. Kuru fasulyede sıkça görülen başlıca hastalıklar arasında Antraknoz, Pas Hastalığı, Fasulye Mozaik Virüsü ve Kök Çürüklüğü bulunmaktadır. Bu hastalıklara karşı korunmak için ilaçlı tohumlar kullanılmalı ve uygun bir fungusit ile ilaçlama gerçekleştirilmelidir. Fasulyede ortaya çıkan en önemli zararlılar arasında fasulye böceği (Bruchus), yaprak bitleri ve kırmızı örümcekler bulunmaktadır. Bu zararlılara karşı mücadelede uygun bir insektisit kullanılmalıdır.

Hasat Harman Verim

Fasulyenin erken hasat edilmesi, tanelerin su kaybına bağlı olarak buruşmasına ve verim kaybına yol açabilir. Hasadın gecikmesi ise baklaların çatlamasına ve tane dökülmesine neden olabilir. Bu sebeplerle hasat zamanı, baklaların ekseriyetle sarardığı, ancak henüz tamamen kuru olmadığı bir dönemde gerçekleştirilmelidir. Elle yapılan hasat, bitki kökleriyle birlikte çıkarıldığı için fasulyenin toprağa bırakacağı azot miktarını önemli ölçüde azaltabilir. Bu nedenle, bitki köklerinin toprak içinde kalmasını sağlayacak bir hasat yöntemi tercih edilmelidir. Fasulyenin dane verimi genellikle 180-230 kg/da arasındadır.

Kuru fasulye kaç günde hasat olur?

Kuru fasulyenin hasat süresi, çeşit ve yetişme koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Genellikle kuru fasulye ekiminden hasada kadar geçen süre 80 ila 120 gün arasında değişebilir. Fasulye bitkisi çiçeklenme döneminden olgunlaşma sürecine geçene kadar bu süre içinde gelişir ve hasat için uygun hale gelir. Hasat zamanı genellikle baklaların olgunlaşma süreci tamamlandığında, tane rengi değişiklik gösterip kuruduğunda gerçekleştirilir.

1 dönüm araziden ne kadar kuru fasulye çıkar?​

Kuru fasulye verimi birçok faktöre bağlı olarak değişir, bu nedenle kesin bir rakam vermek zordur. Ancak, ortalama bir tahminle, fasulyenin dane verimi genellikle 180-230 kg/da arasındadır. Verim, bölgesel iklim koşulları, toprak kalitesi, ekim yöntemleri, kullanılan gübre ve sulama gibi birçok etkene bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu nedenle, belirli bir bölge ve koşullar için daha kesin bir tahmin almak için yerel tarım uzmanlarına veya tarım uzmanlığına danışmak önemlidir.

Fasulye Verimini Artırmak İçin Ne Yapılmalı

  • Fasulyede en optimal verim, damlama sulama sistemi kullanılarak elde edilmektedir.
  • Kuru fasulye üretiminde hasadın erken gerçekleştirilmesi, tanelerin su kaybına uğramasına ve dolayısıyla yüksek verim kaybına neden olabilir. Aksine, geç hasat baklaların çatlamasına ve dökülmesine yol açarak verim kaybına neden olabilir. Bu nedenle hasadın uygun zamanda gerçekleştirilmesi önemlidir. Hasat zamanı, baklaların çoğunluğunun sararmasından anlaşılır ancak baklaların aşırı kuru olmamasına dikkat edilmelidir.
  • Elle hasat, bitki köklerindeki azotun toprağa ulaşmasını engelleyebilir. Bu sebeple verim açısından fasulyenin kökleri toprak içinde kalacak şekilde hasat yapılması ehemmiyet içermektedir.
  • Sırık fasulye yetiştiriciliğinde, askıya alma yönteminin kullanılması verimi artırabilir.
  • Toprak pH değerinin 5,5 ila 6,7 arasında olması, daha yüksek bir verim sağlar.
  • Sıcak ve kuru fasulye yetiştirme bölgelerinde buharlaşmayı azaltmak amacıyla, arazinin etrafı mısır gibi yüksek bitkilerle çevrildiğinde, verim artabilir.
  • Yabancı ot kontrolünün düzenli bir şekilde yapılması, verimi artırır.
  • Hastalık gibi durumlarda erken müdahale ve uygun ilaçlamalar, fasulyenin kaliteli ürün vermesine ve veriminin olumlu yönde etkilenmesine yardımcı olur.

Dünya Kuru Fasulye Verileri

Baklagiller arasında, kuru fasulye dünya genelinde en geniş ekim alanına sahip olan üründür ve 105 ülkedeyetiştirilmektedir. Özellikle Asya ve Amerika kıtalarında yoğun bir şekilde üretilen kuru fasulyenin ekim alanları 2015 yılında 32 milyon hektar düzeyindeyken, 2019 yılında %5,8’lik bir artışla 33 milyon hektara ulaşmıştır. 2019 yılı FAO verilerine göre, kuru fasulye baklagil ekim alanlarının %37’sini oluşturmakta ve baklagil üretiminin %33’ünü temsil etmektedir. 2019 itibariyle, 33 milyon hektarlık alanda 30 milyon ton kuru fasulye üretilmiştir. Ancak, 2018-2019 döneminde kuru fasulye ekim alanları %7,2 ve üretim %3,5 oranında azalmıştır. Kuru fasulye ekim alanlarında Hindistan, 12 milyon hektar ile ilk sıradadır, onu sırasıyla Myanmar (3,2 milyon hektar) ve Brezilya (2,6 milyon hektar) izlemektedir. Üretimde ise Myanmar, 5,8 milyon ton ile öncü konumdadır; Hindistan (5,3 milyon ton) ve Brezilya (2,9 milyon ton) sırasıyla takip etmektedir.

Türkiye Kuru Fasulye Verileri

Kuru fasulye ekim alanları; 2020/21 üretim döneminde Türkiye’de 102 bin hektar alanda gerçekleşti. Bu alanların neredeyse %54’ü İç Anadolu Bölgesi’nde bulunmakta olup, %15’ide Doğu Anadolu Bölgesindedir. 2020 yılında bir evvelki yıla göre kuru fasulye verimi %7,1 oranında artmıştır. Kuru fasulye ekim alanlarında 2015/16 üretim dönemine göre 2020/21 üretim döneminde %10 civarında bir artış kaydedilmiştir.

Türkiye’nin kuru fasulye üretimi; 2020/21 üretim döneminde 280 bin ton olarak gerçekleşmiş olup, bu miktarın %68’i İç Anadolu Bölgesi’nden karşılanmıştır. Konya ili, Türkiye’nin kuru fasulye üretiminin %22,3‘ünü tek başına karşılamıştır. 2020 yılı kuru fasulye üretimi bir evvelki yıla göre %24 oranında artış göstermiştir. 

kuru-fasulye-ekim-alanlari
Kuru fasulye ekim alanları
kuru-fasulye-uretimi
Kuru fasulye üretimi
Kuru Fasulye Yetiştiriciliği

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön