Blog | S.S.S | Bizi Takip Edin |

Pamuk Yetiştiriciliği

pamuk-yetistiriciligi

Pamuk Yetiştiriciliği

Pamuk yetiştiriciliği, geniş kullanım alanları, ekonomik katma değeri ve iş istihdamı sağlamasıyla, üretici ülkeler için büyük öneme sahiptir. Pamuk, çırçır sanayisi için işleme, lifi ile tekstil sanayisi için, çekirdeğiyle yağ ve yem sanayisi için, linteriyle de kağıt sanayisi için temel hammade konumundadır. Pamuğun çekirdeğinden elde edilen yağ, petrole alternatif olarak giderek artan bir şekilde biodizel üretiminde kullanılmaktadır. Nüfus artışı ve yaşam standartlarının yükselmesi, pamuk talebini artırmaktadır. Bu nedenle pamuğa olan ihtiyaç dünya genelinde artış göstermekte olup, geçmişteki ekonomik zorluklara rağmen üretim ve tüketim değerlerinin gelecekte artması beklenmektedir.

 

Pamuk tarımına uygun ekolojiye sahip ülkelerin sayısı az olduğundan, dünya pamuk üretiminin büyük bir kısmı Türkiye dahil birkaç ülke tarafından gerçekleştirilmektedir. Çin, uzun yıllardır pamuk yetiştiriciliğinde lider olmasına rağmen son yıllarda Hindistan’ın üretim artışıyla rekabet halindedir. 2018/19 sezonuna ait tahminlere göre, dünyada en fazla pamuk yetiştiriciliği yapan ilk beş ülke sırasıyla Çin, Hindistan, ABD, Brezilya ve Pakistan’dır. Tüketimde ise ilk beş sırayı Çin, Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve Türkiye almıştır. 2018/19 sezonunda birim alandan elde edilen pamuk yetiştiriciliği veriminde lider olan ilk beş ülke şunlardır: Avustralya, Türkiye, Çin, Brezilya ve Meksika.

 

Uluslararası Pamuk İstişare Komitesi (ICAC) verilerine göre, 2018/19 sezonunda Türkiye, dünya genelinde pamuk ekim alanı açısından on birinci, birim alandan elde edilen lif pamuk verimi açısından ikinci, pamuk üretim miktarı açısından altıncı, pamuk tüketimi açısından beşinci ve pamuk ithalatı açısından altıncı sıradadır.

pamuk-yetistirme-kosullari-nelerdir

Pamuk Yetiştirme Koşulları

Toprak İsteği

Pamuk bitkisi, her türlü toprakta yetişebilen bir özellik gösterse de, maksimum verim ve kalite elde etmek için toprağın derin profilli ve alüviyal olması önemlidir. İdeal pamuk tarımı için toprakların derin, kumlu-killi yapılı, yüksek su tutma kapasitesine sahip, iyi geçirgenlik özelliğine sahip, kolay işlenebilir ve sulanabilir özellikte olması arzu edilir.

İklim İsteği

Pamuk yetiştiriciliğinde, temel iklim faktörleri arasında sıcaklık, gün ışığı, yağış ve bağıl nem önemli bir rol oynamaktadır. Yıllık ortalama sıcaklığın 19ºC, yaz aylarında ise 25ºC olması optimaldir. Tarak oluşumu öncesinde sıcaklığın 20ºC, çiçeklenme döneminde 25ºC ve kozaların gelişme sürecinde 30-32ºC olması arzu edilir. Hasat döneminde ise kozaların uygun bir şekilde açılabilmesi için sıcaklığın azalması (15ºC’ye kadar) tercih edilir.

Toprak Hazırlığı

Tarlanın pamuk ekimine hazırlanması aşamasında ilk olarak tarla temizliği ve toprak altı işlemeleri gerçekleştirilmelidir. Uzun yıllar boyunca pamuk yetiştiriciliği yapılan alanlarda, zamanla pulluk altında veya taban taşı olarak bilinen sert bir tabaka oluşabilir. Bu tabaka, bitki köklerinin gelişimine engel olabileceği için kırılması gereklidir. Bu işlem için genellikle subsoiler adı verilen aletler kullanılır. Subsoiler, toprağın üst yapısını bozmadan 90 cm derinliğe kadar işleme yapabilen bir alettir. Bu işlem genellikle sonbahar ve kış sürümleri ile birlikte uygulanır ve tohum yatağının hazırlanmasını takip eder. Eğer tarlada pamuktan sonra tekrar pamuk ekilecekse, sonbahar aylarında saplar kesilir ve toprak 20-25 cm derinliğinde sürülür. Tarla otlu ve toprak yapısı uygunsa, kış aylarında sürüm işlemi tekrarlanabilir. Eğer tahıl hasadından sonra pamuk ekilecekse, toprak tavlı iken hemen sürülmesi önerilir. Pamuk yetiştiriciliğinde son sürüm tohum yatağını hazırlamak için yapılan ilkbahar sürümü ise genellikle 15 cm derinliğinde gerçekleştirilir.

pamuk-ekimi-ne-zaman-yapilir

Ekim

Pamuk ekimi ne zaman yapılır?

Yüksek verim ve kaliteli ürün elde etmek için genetik saflığı yüksek tohum kullanımı son derece kritiktir. İyi bir tohumluk seçerken aşağıdaki özelliklere dikkat edilmelidir:

  • Tohumluk çiğiti, iri, dolgun, biçimi ve rengi homojen olmalıdır, içerisinde fazla çıplak, yeşil ve esmer, seyrek havlı çiğit bulunmamalıdır.
  • Selektörlenmiş ve iyi temizlenmiş olmalıdır, içinde boş ve kırık çekirdek, yaprak gibi yabancı maddeler bulunmamalıdır.
  • Tohumlar kuru ve sert olmalıdır.
  • Çimlenme gücü %80 ve daha fazla olmalıdır.
  • Hava alınmış olmalıdır (delinte tohum). 

Pamuk ekim zamanı, iklim koşullarına bağlı olarak belirlenir. Ekim için toprak sıcaklığının 15ºC’nin üzerinde olması gereklidir. Ekim zamanı yıldan yıla değişebilir, ancak genellikle en uygun ekim zamanı 25 Mart-30 Nisan tarihleri arasındadır. Ekim mibzerle sıralar halinde gerçekleştirilir, sıra aralığı 70 cm, sıra üzeri 35-40 cm olmalıdır. Ekim derinliği toprak koşullarına bağlı olarak genellikle 3-4 cm’dir. Tohumun çimlenmesi normal koşullarda 5-10 gün içinde gerçekleşir.

Pamuk nerede yetişir?

Pamuk üretim maliyetlerinin yüksek olması, özellikle Ege ve Çukurova bölgelerinde pamuk üreticilerinin alternatif ürün çeşitliliğine yönelmelerine ve ABD gibi ülkelerin uyguladığı politikaların etkisiyle pamuk ekim alanlarının zaman içinde daralmasına neden olmuştur. Türkiye’de pamuk tarımı genellikle Ege BölgesiGüneydoğu Anadolu BölgesiÇukurova ve Antalya yörelerinde yoğunlaşmıştır. 2018 yılına ait TÜİK verilerine göre, ekim alanları bakımından Güneydoğu Anadolu Bölgesi ilk sırayı almıştır. Aynı verilere göre, Türkiye’de üretilen pamuğun %57‘si Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, %21‘i Ege Bölgesi’nde, %21‘i Çukurova yöresinde ve %1‘i Antalya yöresinde üretilmiştir.

pamuk-yetistiriciligi

Bakım

Pamukta yetiştiriciliği bakım işlemleri arasında seyreltme, çapalama ve uç alma bulunmaktadır. Bitkinin sağlıklı gelişmesi ve hızlı olgunlaşması için seyreltme işlemi gereklidir. Bitkiler henüz 4 yapraklı iken 5-6 cm aralıklarla hafif bir seyreltme (tekleme) yapılmalıdır. İlk seyreltme ilk çapa ile, ikinci (tam) seyreltme ise ikinci çapa ile birlikte gerçekleştirilmelidir. Çıkıştan sonra ortaya çıkan yabancı otların çapalanarak yok edilmesi önemlidir. Çapalama sayısı, tarladaki yabancı ot durumuna bağlı olarak değişir. Kozalar açılmaya başladıktan sonra bitkinin tepesinden 10-15 cm kısmının kırılmasına uç alma adı verilir. Bu işlem, geç ekilmiş veya fazla sulanmış tarlalarda uygulanabilir. Normal gelişen bitkilerde uç alma veya büyüme düzenleyicisi kullanımına gerek yoktur.

Sulama

Farklı iklim ve toprak koşullarına bağlı olarak pamuk bitkisinin su ihtiyacı 400-600 mm arasında değişiklik gösterir. Pamuk üretim bölgelerinde yıllık yağış miktarı genellikle yetersiz olduğundan, bitkinin sağlıklı gelişimi için gereken su miktarı sulama yoluyla sağlanmalıdır. Sulama zamanı ve verilecek su miktarı, bitkinin su isteği belirtilerine ve topraktaki nem durumuna göre belirlenir. Bu sebeple burada teknolojinin gücünden faydalanmak önemlidir. Ülkemizde yetiştirilen çeşitlerin orta bünyeli topraklarda ve normal iklim koşullarında, 15-20 gün aralıklarla 4-5 kez sulama yapmak uygun olacaktır. Doğru sulama için aşağıdaki içeriğimizi okuyabilirsiniz.

Hastalık ve Zararlılar

Pamuk yetiştiriciliğinde en çok görülen hastalıklar;

—Pamuk solgunluk hastalığı

—Fide kök çürüklüğü

—Köşeli yaprak lekesi hastalığı

—Antraknoz

Pamuk yetiştiriciliğinde en çok görülen zararlılar;

—Toprak kurtları

—Pamuk yaprak biti

—Yaprak piresi

—Beyaz sinek

—Kırmızı örümcek

—Pembe kurt

—Yeşil kurt

—Pamuk yaprak kurdu

—Dikenli kurt

—Çizgili yaprak kurdu

 

Yüksek nem seviyeleri ve sıcak hava koşulları, hastalıkların ve zararlıların ortaya çıkması için uygun bir ortam sağlar. Bu sebeple Çukurova bölgesinde 4-5 defa ilaçlama yapma gerekliliği ortaya çıkar.

Gübreleme

Pamuk yetiştiriciliğinde kullanılacak gübre miktarı, iklim ve toprak koşullarının yanı sıra sulama ve pamuk çeşidine göre değişkenlik gösterir. Gübre çeşitleri ve miktarlarının belirlenmesinde, öncelikle toprak analizleri yaptırılmalıdır. Genel olarak kullanılan gübre çeşitleri ve miktarları şu şekildedir:

Azotlu gübreler: Dekara 14-16 kg saf azot

Fosforlu gübreler: Dekara 4-6 kg saf fosfor

Potaslı gübreler: Topraklarımız genellikle potasyumca zengin olduğundan, kullanıma ihtiyaç duyulmayabilir. Ancak bu durum, toprak analizleri ile belirlenmelidir.

Diğer gübreler: Toprak ve bitki analiz sonuçlarına göre belirlenmelidir.

pamuk-ekimi-ne-zaman-yapilir

Hasat

Kozaların olgunlaşmasıyla birlikte pamuk hasadına başlanır. Hasat tarihi, iklim koşullarına, ekim tarihine ve sulama şartlarına bağlı olarak değişir. Ülkemizde hasat genellikle Ağustos sonlarından itibaren başlar ve Kasım başına kadar devam eder. Pamuk hasadı genellikle 2-3 kez manuel olarak gerçekleştirilse de, iş gücü sıkıntıları nedeniyle manuel hasat ekonomik olmaktan çıkmıştır. Bu nedenle, pamuk hasadında mekanizasyona geçiş kaçınılmaz hale gelmiştir. Son yıllarda, makine ile hasada yönelik birçok çalışma ve uygulama yapılmıştır.

Pamuk Yetiştiriciliği

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön