İklimsel Hastalık Erken Uyarı · Nasıl Çalışır?

Belirti çıkmadan günler önce uyarır.

İklim istasyonu verisinden — sıcaklık, nem, yaprak ıslaklığı, VPD, GDD — bilimsel epidemiyoloji modelleriyle hastalık riskini 0–100 skorlar. Risk yükselirken, yaprakta hiçbir leke yokken erken uyarı + ilaçlama penceresi verir. CropVision görüneni; bu, görünmeyeni.

0–100 risk İklim Risk Motoru sıcaklık ıslaklık 100 0 risk eşiği Erken uyarı Belirti ancak burada belirti çıkmadan günler önce 1234567. gün Çevre verisi → bilimsel model → risk skoru → erken uyarı

Hastalığı görünce geç kalırsın. İklim koşulları patojen için uygun hale gelir gelmez risk yükselir; motor bunu belirti çıkmadan yakalar ve ilaçlama penceresini açar.

100+ model
Hastalık & zararlı risk modeli
0–100 risk
Epidemiyolojik risk skoru
8+ bilimsel model
TomCast · Mills · Hutton · VIPS…
7 gün
Öne dönük risk öngörüsü

Bir hastalığı yaprakta gördüğünde, enfeksiyon çoktan olmuştur. İklimsel erken uyarı o pencereyi gün(ler) öne çeker — ilacı doğru zamanda, boşa değil.

Boru Hattı

Çevre verisinden erken uyarıya — dört adım

Motor basit ama sağlam bir hattı izler: sensör verisi girer, her hastalık için bilimsel bir model çevrenin uygunluğunu ölçer, 0–100 risk skoru ve kademe çıkar, sonuç erken uyarı + ilaçlama önerisi olur.

İklim hastalık boru hattı
Sensör verisi istasyon · saatlik Bilimsel model TomCast · Mills · Hutton… Risk skoru 0–100 + kademe · öneri Erken uyarı ilaçlama penceresi Her hastalık kendi bilimsel modeliyle değerlendirilir — kararın arkasında yayımlanmış bir yöntem vardır. Fotoğraf gerekmez; motor yalnızca iklim/sensör verisiyle çalışır.

Her aşama şeffaftır: hangi veri, hangi model, kaç puan risk, neden. Kara-kutu bir tahmin değil, izlenebilir bir karar.

1

Sensör verisi akar

Tarımsal iklim istasyonu ve sensörlerden sıcaklık, nem, yağış, rüzgar; ideal olarak yaprak ıslaklığı süresi ve VPD saatlik toplanır. Platform ayrıca GDD'yi (gün-derece) biriktirir.

2

Bilimsel model değerlendirir

Her hastalık için literatürden doğrulanmış bir epidemiyoloji modeli (TomCast, Mills, Gubler-Thomas, Hutton, VIPS…) çevrenin patojen için ne kadar uygun olduğunu hesaplar.

3

Risk skoruna döner

Sonuç 0–100 arası bir risk skoru ve bir kademeye (Düşük/Orta/Yüksek/Kritik) çevrilir. VPD ve kesintisiz ıslaklık saati evrensel skoru besler.

4

Erken uyarı + öneri

Risk eşiği aşınca bildirim gider ve bir ilaçlama penceresi önerilir. 7 güne kadar öngörü, “ne zaman müdahale” sorusunu yanıtlar.

Girdiler

Hastalığı besleyen dört sinyal

Mantar ve bakteriler belirli bir sıcaklık–nem–ıslaklık kombinasyonunda patlar. Motor tam da bu sinyalleri okur.

Hava

Sıcaklık, nem, yağış, rüzgar, solar. Patojenin optimum sıcaklık penceresi ve nem eşiği burada belirlenir.

Yaprak ıslaklığı & VPD

Kesintisiz ıslaklık saati mantar enfeksiyonunun anahtarıdır; VPD havanın kurutma gücünü verir.

GDD & fenoloji

Gün-derece birikimi; bitkinin ve zararlının (ör. süne, elma iç kurdu) gelişim saatini takip eder.

Toprak

Toprak nem/sıcaklık/pH; toprak kökenli hastalıklar (Verticillium, Fusarium, Rhizoctonia) için ayrı modül.

Epidemiyolojik risk skoru
Düşük Orta Yüksek Kritik 72 / 100 · Yüksek Kesintisiz ıslaklık: 11 saat↑ risk Sıcaklık: optimum (15–25°C) · VPD düşük↑ risk

Skor bir tahminden fazlasıdır: ıslaklık × sıcaklık × VPD gibi ölçülebilir etkenlerin epidemiyolojik bileşkesidir.

Risk Skoru

“Ne kadar uygun?” tek sayıya iner

Motor her hastalık için çevrenin patojene ne kadar uygun olduğunu 0–100 arası bir skora indirir. Böylece “yağmur yağdı” gibi belirsiz sezgiler, karşılaştırılabilir bir sayıya döner.

  • Kesintisiz ıslaklık saati: yaprak ne kadar uzun ıslak kalırsa spor çimlenmesi o kadar olası — skorun ana sürücüsü.
  • Sıcaklık optimumu: her patojenin bir “tatlı nokta” aralığı vardır; oraya girildikçe skor sıçrar.
  • VPD & havalanma: düşük VPD ve durgun hava riski büyütür; kuru, rüzgarlı koşullar düşürür.
  • 4 kademe: Düşük · Orta · Yüksek · Kritik — her kademe kendi Türkçe önerisiyle gelir.
Bilimsel Temel

Sezgi değil, yayımlanmış modeller

Her hastalık, o hastalık için literatürde doğrulanmış bir modele bağlanır — AB H2020 IPM Decisions ve klasik zirai epidemiyoloji dahil. Kararın arkasında bir kaynak vardır.

Bilimsel modelHastalık / hedefNe işe yarar
TomCast (DSV)Erken & geç yaprak yanıklığı (domates/patates)Islaklık + sıcaklıktan günlük şiddet değeri (DSV) biriktirir
MillsElma kara leke (Venturia)Islaklık süresi × sıcaklıkla enfeksiyon periyodunu belirler
Gubler-ThomasKülleme (bağ/asma)Sıcaklık optimumundan külleme risk indeksi üretir
Hutton CriteriaPatates mildiyösü (geç yanıklık)Ardışık uygun gün + nem/sıcaklık kriteri
GaiasenseAsma mildiyösüAkdeniz kalibrasyonlu enfeksiyon modeli
VIPSBaşak yanıklığı — Fusarium (FHB)Çiçeklenmede nem/sıcaklıkla başak enfeksiyon riski
ADAS · FAO-56 GDDElma iç kurdu, süne (fenoloji)Gün-derece birikimiyle zararlının uçuş/gelişim saati

Toplam 100'den fazla hastalık/zararlı modeli; ayrıca süne, don (kritik sıcaklıklar) ve toprak kökenli hastalıklar için özel modüller. Eşikler literatürden alınır; en iyi sonuç için bölge/ürün bazlı saha kalibrasyonu önerilir.

Geçmiş 7 gün + öngörü 7 gün
100600 İlaçlama penceresi risk eşiği Bugün Geçmiş 7 gün · ölçülen Öngörü 7 gün · tahmin

Öngörü, riskin ne zaman eşiği aşacağını önceden gösterir — böylece ilaçlama, riskin tepe yapmasından önce planlanır.

7 Gün Öngörü

Geçmişi ölç, geleceği gör

Motor yalnızca “şu an risk yüksek” demez; hava tahminini modele sokarak riskin önümüzdeki günlerde nasıl seyredeceğini çizer. Karar “bugün mü, 3 gün sonra mı?” netleşir.

  • Geçmiş 7 gün: gerçek sensör verisiyle ölçülen risk — trendin nereden geldiği.
  • Öngörü 7 gün: hava tahminiyle beslenen model; eşiği ne zaman aşacağını gösterir.
  • İlaçlama penceresi: koruyucu müdahale için en etkili aralık işaretlenir — ne erken, ne geç.
  • Erken uyarı: risk kademesi yükseldiğinde bildirim; tekrar-spam’i önleyen akıllı sessizleştirme ile.
Dürüst Sınırlar

Neyi öngörür, neyi öngörmez?

Bilimsel modeller güçlüdür ama kâhin değildir. Motor riski öngörür; kesin teşhisi ya da garantiyi değil. Net çizgi:

Çevreden öngörebildikleri

  • Hastalık riskini/olasılığını — belirti gözle görülmeden, çoğu mantar hastalığında gün(ler) önce.
  • İlaçlama penceresini ve 7 güne kadar risk gidişatını.
  • Süne, don ve toprak kökenli hastalıklar için özel risk modülleri.
  • 100+ hastalık için karşılaştırılabilir 0–100 skor ve kademe.

Tek başına yapmadıkları

  • Patojeni kesin teyit etmez — teyit için fotoğraf (CropVision) ya da laboratuvar gerekir.
  • Garanti değildir — bu bir olasılık/risk tahminidir, kesin sonuç değil.
  • Yerel kalibrasyon ister — eşikler literatürden; bölge/ürüne göre ince ayar (Faz-2) önerilir.
  • Kötü/eksik veriyi telafi etmez — tahmin, sensör verisinin kalitesi kadar iyidir.

Bu yüzden bir “%100 doğru” iddiası yok. Güveni bilimsel model + risk skoru + öngörü ile şeffafça verir; kesin teşhis için sahayı ve CropVision'ı devreye alır.

Görünmeyen + görünen
İklim Motoru görünmeyen riski tahmin eder CropVision görüneni doğrular Erken uyarı + doğrulama

İklim motoru “risk artıyor” der; CropVision sahada “belirti çıktı mı?” diye doğrular. Birlikte döngüyü kapatırlar.

Tamamlayıcı Sistemler

Önce riski bil, sonra gözle doğrula

İklim motoru belirti öncesi riski öngörür; CropVision ise fotoğraftan görüneni tespit eder. İkisi aynı bilgi tabanını paylaşır ve birbirini doğrular.

  • İklim motoru: sıcaklık, nem, ıslaklık, GDD ile belirti öncesi risk skoru.
  • CropVision: yaprak/zararlı fotoğrafından şu an görüneni tespit ve sayım.
  • Birlikte: tahmin → saha doğrulaması → müdahale — kapanan bir döngü.
  • Kaynağı da görün: iklim istasyonu neyi ölçer?
Esular Platformu

Uygulamada nasıl görünür?

İklim istasyonunuz veriyi gönderir, motor riski hesaplar; siz panelde bitki bazında risk, 7 günlük öngörü ve erken uyarı bildirimlerini görürsünüz.

  • Bitki bazında risk kartı: her ürün/parsel için güncel skor, kademe ve hangi hastalığın öne çıktığı.
  • 7 günlük öngörü şeridi: geçmiş ölçüm + gelecek tahmin bir arada; ilaçlama penceresi işaretli.
  • Erken uyarı bildirimleri: risk kademesi yükselince otomatik uyarı; don için de ayrı uyarı.
  • Tahmin Standartları ekranı: her modelin bilimsel eşiği, formülü ve kaynağı şeffafça listelenir.
  • Otomatik akış: istasyon/sensör verisiyle GDD birikir; kurulum sonrası elle iş yok. Mobil + web aynı.
Hastalık Risk Paneli Buğday · Parsel A Sarı Pas Puccinia striiformis 72YÜKSEK 7 günlük risk ilaçlama penceresi Erken uyarı Sarı pas riski “Yüksek”e çıktı — koruyucu ilaçlamayı planlayın.
Sıkça Sorulan Sorular

Merak edilenler

İklim tabanlı hastalık tahmini nasıl çalışır?
İklim istasyonu ve sensörlerden gelen sıcaklık, nem, yaprak ıslaklığı süresi, VPD, yağış ve GDD/fenoloji verisini alır; her hastalık için literatürden doğrulanmış bir epidemiyoloji modeliyle (TomCast, Mills, Gubler-Thomas, Hutton, VIPS gibi) çevrenin patojen için ne kadar uygun olduğunu hesaplar. Sonuç 0–100 arası risk skoru, bir kademe (Düşük/Orta/Yüksek/Kritik) ve bir öneriye döner. Kısaca: çevre verisi → bilimsel model → risk skoru → belirti çıkmadan erken uyarı.
Hangi hastalıkları ve ürünleri kapsar?
Motorda 100'ün üzerinde hastalık/zararlı risk modeli vardır. Tahıl (buğday sarı/kahverengi/kara pas, septoria, arpa), mısır, çeltik, soya, ayçiçeği, pamuk, şekerpancarı; meyve (elma kara leke, ateş yanıklığı, üzüm küllemesi/mildiyösü, zeytin, şeftali, badem, ceviz, antep fıstığı, fındık, narenciye, yaban mersini, çilek) ve sebze (biber, patlıcan, domates, kabakgiller). Ayrıca süne (GDD), don ve toprak kökenli hastalıklar (Verticillium, Fusarium, Rhizoctonia) için özel modüller vardır.
Ne kadar önceden uyarır ve tahmin ne kadar doğru?
Çevre koşulları patojen için uygun hale gelir gelmez — çoğu mantar hastalığında belirti gözle görülmeden gün(ler) önce — risk yükselişini bildirir ve 7 güne kadar öngörü verir. Ancak bu bir olasılık/risk tahminidir, garanti değildir. Eşikler uluslararası literatürden alınmıştır; en iyi sonuç için bölge/ürün bazında saha kalibrasyonu önerilir (Faz-2). Tahmin, girilen sensör verisinin kalitesiyle doğru orantılıdır — bu yüzden tek bir “doğruluk yüzdesi” vaat etmiyoruz.
CropVision (fotoğraftan teşhis) ile farkı nedir?
İki sistem birbirini tamamlar. İklim motoru çevreden riski, yani henüz görünmeyeni öngörür. CropVision ise fotoğraftan gözle görülen zararlı/hastalığı tespit eder — yani şu an var olanı. İdeal akış: iklim motoru “risk artıyor” der, siz sahaya bakar veya fotoğraf çekersiniz, CropVision belirtiyi doğrular. Risk motoru bir patojeni kesin teyit etmez; teyit için fotoğraf ya da laboratuvar gerekir.
Sistem hangi veriye ihtiyaç duyar?
Temelde bir tarımsal iklim istasyonundan (veya sensörlerden) sıcaklık, nem, yağış ve rüzgar; mantar hastalıkları için ideal olarak yaprak ıslaklığı süresi ve VPD; fenoloji için GDD birikimi; toprak kökenli hastalıklar için toprak nem/sıcaklık verisi gerekir. Veriler Esular platformuna otomatik akar, motor GDD'yi biriktirir ve konumu enlem/boylamla değerlendirir.
Demo & Danışma

Hangi hastalıklara karşı erken uyarı istiyorsunuz?

Ürününüzü, riskli hastalıklarınızı ve mevcut istasyon/sensör altyapınızı konuşalım; erken uyarıyı sahanıza nasıl kuracağımızı birlikte planlayalım.

Doğrudan arayın
0850 303 49 91
  • Ürün ve bölgeye göre hastalık modeli seçimi
  • İstasyon + yaprak ıslaklık sensörüyle bütünleşik kurulum
  • CropVision foto teşhisi ile birlikte doğrulama

Size özel demo ayarlayalım

Bilgilerinizi bırakın; uzmanımız (genellikle 1 iş günü içinde) ürününüze uygun bir erken uyarı planıyla dönsün.

Bilgileriniz KVKK kapsamında korunur, yalnızca bilgilendirme amaçlı kullanılır.

WhatsApp Nasıl Çalışır?