Tüm Yazılar
Turp Yetişdirilməsi Necə Aparılır?
Turp yetişdirilməsi, tərəvəz istehsalının mühüm bir hissəsidir. Turp, Brassicaceae ailəsindən, adətən yumru və ya silindr formalı kökləri olan, yeyilə bilən bir tərəvəzdir. Adətən ağ, qırmızı və ya qara rənglərdə ola bilər. Torpaq altında yetişən bu bitki, sərin və rütubətli iqlim şəraitini üstün tutur. İqtisadi dəyəri yüksək olan turp, kommersiya və ev tipli kənd təsərrüfatı üçün mühüm bir məhsuldur. Marketlərdə, bazarlarda və restoranlarda tələb görən bu tərəvəz, fermerlərə yaxşı gəlir mənbəyi təmin edir. Ayrıca ev bağçalarında və ya kiçik təsərrüfatlarda yetişdirilən turp, yerli bazarlarda satılaraq əlavə gəlir əldə etmə imkanı yaradır. Həmçinin turp, qidalı bir tərəvəz olaraq bilinir. Yüksək C vitamini, lif və antioksidant tərkibi ilə sağlamlıq üçün faydalıdır. Aşağı kalorili olması və həzmə kömək etməsi səbəbindən pəhrizlərdə üstünlük verilir. Turp həmçinin, antiinflamatuar və xərçəng əleyhinə xüsusiyyətlərə malik birləşmələr ehtiva edir, bu da sağlamlıq üzərində müsbət təsirlərə malik ola biləcəyi mənasına gəlir.
Turp Sortları Hansılardır?
Turp Yetişdirilməsində İqlim və Torpaq Quruluşu
Bu bitki, temperaturun yüksək olduğu və quraqlıqla mübarizə aparılan mühitləri sevmir. Buna görə də, ideal yetişmə şərtləri arasında sərin və rütubətli iqlimlər yer almaqdadır. Torpaq quruluşu baxımından isə, turp yüngül və tınlı torpaqlara üstünlük verir. Ağır və gilli torpaqlar turp üçün uyğun olmaya bilər, çünki bu növ torpaqlar bitkinin formasını poza və dadına təsir edə bilər. Həmçinin, torpağın pH dəyərinin 6.0 ilə 7.4 arasında olması turp üçün ideal dərəcədir. Bu şəkildə bitki sağlam böyüyə və məhsuldar şəkildə məhsul verə bilər. Turp yetişdirilməsi üçün ən uyğun torpaq hazırlığı, toxum əkiləcək yerlərin təmizlənməsi və bitki qalıqlarından arındırılmasıdır. Beləliklə, turp toxumları sağlam şəkildə cücərə və böyüyə bilər. Bu amillər nəzərə alındıqda, uyğun iqlim və torpaq şəraiti təmin edilərək turp yetişdirilməsi uğurla həyata keçirilə bilər.
Turp Yetişdirilməsində Əkin
Əkin mərhələsi məhsuldar bir yığım üçün mühüm başlanğıc nöqtəsidir. Torpaq seçimi və tənzimlənməsi prosesində yüngül və humuslu torpaqlara üstünlük verilməsi, alaq otlarının təmizlənməsi və gübrə əlavə edilərək qidalı bir zəmin yaradılması vacibdir. İdeal əkin vaxtı torpaq temperaturunun mülayim olduğu erkən bahar və ya payızın başlanğıcına təsadüf edir. Sağlam toxum seçimi məhsuldar bir yığım üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Bu səbəbdən, toxumların böyümə potensialını artırmaq üçün əvvəlcədən suda saxlama üsulu tətbiq oluna bilər. Əkin metodunun müəyyən edilməsi düz əkin, sıra ilə əkin və ya sıralar arası əkin kimi variantlar arasında edilə bilər. Əkin zamanı toxumların bərabər şəkildə paylandığından və müəyyən edilmiş dərinlikdə əkildiyindən əmin olunmalıdır. Əkindən sonra müntəzəm suvarma və alaq otları ilə mübarizə lazımdır. Turp bitkiləri adətən 3-4 həftə ərzində yığım üçün hazır hala gəlir və köklərin torpaq səviyyəsinə yaxınlaşdığı və ya istənilən ölçüyə çatdığı zaman yığıla bilər.
Turp Yetişdirilməsində Suvarma
Suvarma bitkilərin su ehtiyacını qarşılayaraq köklərin inkişafını stimullaşdırır və bitkilərin qida qəbul etməsini təmin edir. Xüsusilə quraq dövrlərdə müntəzəm suvarma aparmaq bitkilərin stres keçirməsinin qarşısını alır və keyfiyyətli məhsul əldə etməyi təmin edir. Suvarma torpaq quruluşu və iqlim şəraitindən asılı olaraq dəyişə bilər. Adətən turp yetişdirilməsində torpaq rütubətini qorumaq üçün müntəzəm suvarma aparılır. Suvarma vaxtı torpağın rütubət səviyyəsinə və hava temperaturuna görə müəyyən edilir. Xüsusilə quraq dövrlərdə və ya torpağın quruduğu hallarda tez-tez suvarma aparmaq vacibdir. Suvarma üsulları arasında yağışyağdırma suvarma, damla suvarma və səthi suvarma kimi üsullar mövcuddur. Geniş ərazilərdə yağışyağdırma suvarma üstünlük təşkil etdiyi halda, daha kiçik bağ və ya tarlalarda damla suvarma və ya səthi suvarma seçilə bilər.
Turp Yetişdirilməsində Gübrələmə
Turp Neçə Aya Yetişir?
Turp adətən orta hesabla 6-8 həftə ərzində yetişir. Lakin bu müddət sortlardan və yetişdirmə şəraitindən asılı olaraq dəyişə bilər. Bəzi sürətlə böyüyən turp sortları daha qısa müddətdə yetişə bildiyi halda, bəziləri daha uzun çəkə bilər. Yetişdirmə şərtləri arasında torpaq keyfiyyəti, suvarma rejimi, gübrələmə miqdarı, günəş işığı və iqlim amilləri kimi faktorlar yer alır.
Turp Məhsul Yığımı
1 Dekardan Nə Qədər Turp Çıxır?
Məhsuldarlıq, bir dekar ərazidən əldə ediləcək turp miqdarını müəyyən edən müxtəlif amillərdən asılıdır. Məsələn, iri qırmızı turplar üçün uyğun yetişdirmə şəraitində bir dekar ərazidən adətən 3-4 ton civarında məhsul götürülə bilər. Lakin bayır və şabalıd turpları kimi digər sortlarda bu miqdar dekardan 6-7 tona qədər çıxa bilər. Bu dəyərlər torpaq keyfiyyəti, iqlim şəraiti, suvarma rejimi, gübrələmə miqdarı və istifadə olunan turp sortuna görə dəyişiklik göstərə bilər. Bu səbəbdən hər bir turp sortu üçün məhsuldarlıq təxmini apararkən yetişdirmə şərtlərinin və sort xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması vacibdir.
Turp Yetişdirilməsində Görülən Xəstəlik və Zərərvericilər
Tez-tez rast gəlinən xəstəliklər arasında turp bakterial ləkəsi mühüm yer tutur. Bu xəstəlik kotiledon yarpaqlarında qara ləkələrin yaranmasına səbəb olaraq şitillərin solmasına gətirib çıxarır. Kök qaralması da digər geniş yayılmış turp xəstəliyidir. Bu xəstəlikdə bitki gövdələrində lezyonlar meydana gəlir və mavi, boz və ya qara rənglərdə krater görünüşü yarana bilər. Zərərvericilər arasında isə haşlanmış birə, ağ kəpənək tırtılları, bahar kələm milçəyi, xaççiçəklilər böcəyi, kələm güvəsi, kələm atəşi, raps toxumu milçəyi və raps çiçəyi yer alır. Bu zərərvericilər turp bitkisinin yarpaqlarına, köklərinə və ya gövdələrinə zərər verə bilər və nəticədə məhsuldarlıq itkisinə səbəb ola bilərlər. Bu səbəbdən turp yetişdirilməsi ilə məşğul olanlar xəstəlik və zərərvericilərlə effektiv mübarizə strategiyası hazırlamalı və uyğun qoruyucu tədbirlər görərək bitkilərini qorumalıdır.
Kategoriler
Yorumlar