22 mart günü Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən 1993-cü ildə “Dünya Su Günü” olaraq elan edilmişdir. Bu günün məqsədi; Təmiz və şirin suyun əlçatmazlığına diqqət çəkmək və qlobal su böhranı ilə mübarizəyə keçid ehtiyacının altından xətt çəkir. WWF-Türkiyənin verdiyi açıqlamaya görə, hələ də dünya miqyasında 1,1 milyard insan təmiz suya çıxışdan məhrumdur.
Təhlükəsiz suya çıxış sağlam həyat üçün əvəzolunmazdır. Suyun keyfiyyət və ya kəmiyyət baxımından qeyri-kafi olması səbəbi ilə ortaya çıxan gigiyenik olmayan şərait nəticəsində başda uşaqlar olmaqla, hər il 2 milyon insan həyatını itirir. Su qıtlığı yaşanan ölkələr, epidemiya xəstəlikləri, irsi sağlamlıq problemləri və qida çatışmazlıqları ilə mübarizə aparır. 2025-ci ilə qədər dünya əhalisinin üçdə ikisi su qıtlığı riski ilə qarşı-qarşıya qala bilər.
Türkiyədə Su Resurslarının Vəziyyəti Necədir?
Son 20 ildə, ölkəmizdə adambaşına düşən su miqdarı %18 azalaraq 1700 m³-dən 1400 m³-ə düşüb. Su qıtlığı vəziyyətini müəyyən etmək üçün istifadə edilən Falkenmark indeksinə görə, adambaşına düşən illik su miqdarının 1000 ilə 1700 m³ arasında olması “su sıxıntısı” olaraq ifadə edilir və bu indeksə görə Türkiyə su sıxıntısı çəkən ölkə mövqeyindədir. Türkiyə 2030-cu ildə 100 milyona çatacağı üçün adambaşına düşən su miqdarının ildə 1120 m³-ə enəcəyi proqnozlaşdırılır. 1970-ci ildən bəri qlobal miqyasda şirin suda yaşayan növlərin %84-ü itirilib. Türkiyədə şəbəkələrdəki itki/sızma su miqdarı %50-yə çatır. Yəni mənbədən gələn suyun yarısı istifadəçiyə çatmadan itir. Su resursları artan əhali, şəhərləşmə, sənaye, mədənçilik və kənd təsərrüfatı fəaliyyətləri nəticəsində yaranan çirkləndiricilərdən qorunmalıdır. Nəticə etibarilə su resurslarımızı qorumaq, gələcəyimizi qorumaqdır. Bu səbəbdən əlimizdəki resurslardan səmərəli istifadə edərək su israfının qarşısını almalıyıq.
Yorumlar