Bitki Su Ehtiyacı Hesablama Aləti
Bitki su ehtiyacı hesablama alətindən bəhs etməzdən əvvəl bitki su ehtiyacı, Milli və beynəlxalq bir çox mənbədə Evapotranspirasiya olaraq adlandırılan və ET olaraq qısaldılan anlayış Bitki Su İstehlakı tərifi ilə qəbul görməkdədir. Ümumiyyətlə bitki su istehlakı müəyyən bir zaman dilimi üçün “mm” cinsindən ifadə edilməkdədir.Bitki su ehtiyacının hesablanmasında müəyyən düsturlar istifadə olunur. Bu düsturlardan günümüzdə ən yayğın istifadə olunanı FAO-Penman Monteith yanaşmasıdır.
ETc = müəyyən bir məhsulun zaman vahidi başına mm cinsindən su ehtiyacı, məsələn, mm / gün, mm / ay və ya mm / mövsüm.
kc = “qırpma faktoru”
ETo = vahid zaman başına mm cinsindən “referans məhsul evapotranspirasiyası”, məsələn, mm / gün, mm / ay və ya mm / mövsüm
Biz də bu məlumatlardan istifadə edərək fermerlərimiz üçün bir sistem nəzərdə tutduq. Bu sistemdə bitkilərin su ehtiyacları asanlıqla hesablana bilir. Hər bir rayon üçün müəyyən bitkilərin su ehtiyaclarının dövrlər halında aylara görə paylanması göstərilir. Hər ay üçün 3 dövr hazırlanmışdır. Aşağıdakı şəklimizdə sistemimiz ətraflı şəkildə göstərilir.
Yuxarıda görmüş olduğunuz sistemimizdə ilk növbədə BÖLGƏ SEÇİMİ qutusundan seçim etməlisiniz.
Daha sonra seçdiyiniz bölgədə görmək istədiyiniz bitkini seçməlisiniz.
Sahə ölçünüzü də qeyd etdikdən sonra ‘ GÖSTƏR’ düyməsinə klikləməlisiniz.
Bu şəkildə qarşınıza hər ay üçün bitkinin dövrlər halındakı su ehtiyacının qrafiki çıxacaqdır. Eyni zamanda bitkinin su ehtiyacının həftələrə görə paylanmasını görməyiniz mümkündür.
2. Bitki Net Suvarma Suyu Ehtiyacları
Meteorologiya stansiyası məlumatlarına görə bitki net
suvarma suyu ehtiyacları izlənilir. Bu məlumatlar, bitkilərin ehtiyac duyduğu su miqdarını, hava şəraiti, torpaq rütubəti, torpaq növü, bitki növü kimi amillər nəzərə alınaraq hesablanır.
Meteorologiya stansiyaları məlumatları, bitkilərin ehtiyac duyduğu su miqdarını müəyyən etmək üçün vacibdir. Bu məlumatlar arasında, gündəlik və ya həftəlik yağıntı miqdarı, rütubət dərəcəsi, hava temperaturu, külək sürəti kimi amillər yer alır. Bu məlumatlar, bitkilərin ehtiyac duyduğu su miqdarını müəyyən etmək üçün istifadə olunur.
Bitkilərin ehtiyac duyduğu net suvarma suyu ehtiyacı, kənd təsərrüfatı suvarma üsullarına görə dəyişə bilər. Məsələn, yerüstü suvarma sistemi istifadə edilərkən, bitkilərin ehtiyac duyduğu su miqdarı daha yüksək ola bilər, çünki su torpaq səthində itkiyə məruz qalır. Yeraltı suvarma sistemi istifadə edilərkən isə, bitkilərin ehtiyac duyduğu su miqdarı daha aşağı ola bilər, çünki su torpaq səthində itkinin qarşısını alır.
Sonuç olaraq, meteorologiya stansiyaları məlumatları nəzərə alınaraq hesablanan bitkilərin ehtiyac duyduğu net suvarma suyu ehtiyacı, kənd təsərrüfatı suvarma üsullarına görə dəyişə bilər və bitkilərin sağlam inkişafı üçün vacibdir. Bu məlumatlar istifadə edilərək, məhsuldarlığı artırmaq və su ehtiyatlarını qorumaq məqsədilə düzgün suvarma üsulları tətbiq oluna bilər.
Yorumlar