Tüm Yazılar
Fındıq Təkə Böcəyi (Oberea linearis)
Fındıq Təkə böcəyi orta hesabla, 11-15 mm uzunluğunda, 3-4 mm enində, qara rəngli bir böcək növüdür. Ayaqları sarı rəngdə və antenaları bədən uzunluqlarına yaxın uzunluqdadır. Xalq dilində ucqurudan və ya drakula böcəyi kimi də adlandırılan təkə böcəyinin sürfələri (larvaları), tədbir görülməzsə fındıqda böyük zərərə yol aça bilər. Fındıq istehsalının yayğın olduğu Qara dəniz bölgəsində tez-tez görülür. Təkə böcəyinin əsas qonaqçısı fındıq olsa da, böcəklər; qoz, vələs, qızılağac, qovaq, göyrüş və qarağac ağaclarına da zərər verə bilir.
Sürfələr (larvalar), 20-25 mm uzunluqda mum sarısı rəngindədir. Yetkin fərdlər may-iyun aylarında yavaş-yavaş çıxırlar. Xüsusilə axşam saatlarında uçmağa başlayırlar. Dişi fərdlər cütləşdikdən sonra fındıq ağaclarının qabığında yumurta qoymaq üçün yuva hazırlayır və bu yuvalara yumurtalarını qoyurlar. Yumurtadan çıxan sürfələr zoğların daxili hissələrinə 45-50 sm uzunluğunda qalereyalar açır. Zoğlarla qidalanan bu sürfələr növbəti il yetkin hala gəlirlər.
Fındıq Təkə Böcəyinin Zərərləri
Xüsusilə yaşıl fındıq dövründə, dişi böcəklər fındıq qabıqlarına yumurtalarını qoyurlar. Yumurtalardan çıxan sürfələr, daxili hissədə qidalanaraq fındıq daxilində qalereyalar açırlar. Bu qalereyalar, fındıqların tökülməsinə və ya keyfiyyətinin düşməsinə səbəb olur. Beləliklə, ağaclardakı fındıq məhsuldarlığı azalarkən, keyfiyyət də əhəmiyyətli dərəcədə təsirlənir. Fındıq daxilindəki sürfə qalereyaları, kommersiya dəyərini aşağı salır və satış qabiliyyətini azaldır. Bununla yanaşı, fındıq təkə böcəyi zərərləri iqtisadi itkilərə də səbəb ola bilər. Fındıq istehsalçıları, bu zərərverici ilə mübarizə aparmaq üçün kimyəvi, bioloji, aqrotexniki (mədəni) və fiziki üsullardan istifadə edə bilərlər. Lakin effektiv mübarizə üçün bu üsulların kombinasiyasının nəzərdən keçirilməsi vacibdir. Bu sayədə zərərvericilərin nəzarət altına alınması və fındıq istehsalının qorunması təmin edilir.
Fındıq Təkə Böcəyi ilə Mübarizə Üsulları
Aqrotexniki (Mədəni) tədbirlər: Gənc zoğlarda xüsusilə iyul ayının ortaları və yarpaq tökülməsinə qədər olan müddətdə qurumağa meyil göstərən bütün uç zoğlar kəsilərək mühitdən uzaqlaşdırılmalıdır.
Kimyəvi mübarizə: Bu zərərverici ilə kimyəvi mübarizədə hədəf, yetkin fərdlərin yumurta qoymasının qarşısını almaqdır. Bu səbəbdən dərmanlama vaxtı yetkin fərdlərin çıxış vaxtına görə planlaşdırılmalıdır. Bu dövrdə təsadüfi seçilən 10 ocaqda bütün zoğlar yoxlanılır və orta hesabla bir ocaqda 5-dən çox zərər görmüş zoğ tapılarsa orada dərmanlama aparılır. Zərər dərəcəsi aşağıdırsa, mexaniki mübarizə kifayət edəcəkdir. Dərmanlama aparılarkən diqqət yetirilməli olan məqamlar aşağıdakı kimidir;
- Dərmanlar çiçəkləmə dövründə istifadə edilməməlidir.
- Dərmanlama küləksiz, sərin bir vaxtda və lazımi qoruyucu avadanlıqlardan istifadə edilərək aparılmalıdır.
- Dərman növündən asılı olaraq, adətən dərmanlama ilə məhsul yığımı arasında ən az 90 gün buraxılmalıdır.
- Dərmanlanan bağlarda 1 həftə ərzində heyvan otarılmamalıdır.
- Arıçılıq edilən ərazilərdə pətəklər bir müddət başqa bir bölgəyə köçürülməlidir.
Kategoriler
