Guava yetişdirilməsi, tropikal və subtropikal bölgələrdə uğurla həyata keçirilir. Guava bənzərsiz ətri və yüksək qida dəyəri ilə tanınan bir meyvədir. Son illərdə Türkiyədə ekzotik meyvə yetişdirilməsinin yayılması ilə birlikdə, guava da potensial bir məhsul olaraq ön plana çıxmışdır. Xüsusilə Aralıq dənizi bölgəsi, iqlim şəraiti baxımından guava əkinçiliyi üçün ideal bir mühit təqdim edir. Bu yazıda, guava yetişdirilməsinə addım atmaq istəyən fermerlər və sahibkarlar üçün əsas məlumatlar təqdim olunacaq. Guava yetişdirilməsi, həm daxili bazarda, həm də beynəlxalq arenada tələb görən bir məhsul olması səbəbindən gəlirli bir investisiya kimi qiymətləndirilə bilər. Meyvənin dözümlülüyü, fərqli iqlim şəraitlərinə uyğunlaşma qabiliyyəti və sağlamlıq baxımından təqdim etdiyi faydalar, guava yetişdirilməsini cəlbedici edir.
Guava Yetişdirilməsində İqlim və Torpaq Quruluşu
Guava, isti və rütubətli iqlimlərə üstünlük verən bir tropikal bitkidir, ən yaxşı 20-30°C arası temperaturlarda və yaxşı drenajlı, yüngül asidli ilə neytral (pH 5-7) torpaqlarda yetişir. Yüksək rütubət və illik 1000-2000 mm yağıntı, məhsuldar guava istehsalı üçün idealdır. Torpağın üzvi maddə baxımından zənginləşdirilməsi və yaxşı keçirici olması, bitkinin sağlam böyüməsini və keyfiyyətli meyvə verməsini dəstəkləyir. Guava, bu şərtlər təmin edildikdə ölkəmizdə də uğurlu bir şəkildə yetişdirilə bilər.
Türkiyədə Guava Yetişdirilməsi
Türkiyədə guava yetişdirilməsi, son illərdə Aralıq dənizi bölgəsinin xüsusilə Mersin və Antalya kimi illərində diqqət çəkməyə başlamışdır. Bu bölgələr, guava bitkisi üçün uyğun temperatur və rütubət səviyyələrinə sahib olduğundan, ekzotik meyvə yetişdirilməsinə maraq duyan fermerlər tərəfindən üstünlük verilir. Türkiyədə guava yetişdirilməsi hələ geniş yayılmasa da, bu meyvənin yüksək qida dəyəri və ticari potensialı, xüsusilə ixrac üçün ümid vəd edir. Aralıq dənizi iqliminin təmin etdiyi üstünlüklərlə, guava əkinçiliyi ölkəmizdə getdikcə daha çox yayılmaqda və yeni bir gəlir mənbəyi kimi görülməkdədir.
Guava Tinglərinin Əkilməsi
Ting əkilməsi üçün ilk növbədə, tingin əkiləcəyi sahədə kökün ən azı iki qatı genişliyində və 50 sm dərinliyində bir çuxur qazılmalıdır. Bu çuxur, tingin kök inkişafı üçün lazımi sahəni təmin edəcək və dərin suvarmanı mümkün edəcəkdir. Torpaq quruluşunun yaxşılaşdırılması məqsədilə, çuxurun içinə 50/50 nisbətində kompost və torpaq qarışığı tətbiq edilməlidir. Ting yerləşdirildikdən sonra köklərin ətrafı bu qarışıqla doldurulmalı və ardından torpaq yaxşıca sıxışdırılmalıdır. Əkindən sonrakı dərin suvarma, tingin köklərinin torpağa yaxşı bağlanmasını və sağlam şəkildə böyüməsini dəstəkləyəcəkdir. Bu tinglər sürətlə böyüdüyü üçün, böyümə mövsümü boyunca hər iki aydan bir yüksək azot tərkibli gübrə tətbiqi tövsiyə olunur.
Guava Ağacının Qulluğu və Suvarma Ehtiyacları
Guava ağacları, düzgün qulluq və suvarma ilə sağlam və məhsuldar şəkildə böyüyə bilər. Bu tropikal meyvə bitkisi, xüsusilə isti iqlimləri sevir və müntəzəm suvarma tələb edir. Guava ağacları, köklərinin yaxşı hava almasını təmin etmək üçün torpağın yaxşı drenajlı olmasını üstün tutur. Torpağın səthinin qurumasını gözləyərək dərin suvarma aparılmalıdır; bu, köklərin dərinliklərə getməsinə və bitkinin su stresinə qarşı dözümlülüyünü artırır. Yüksək temperatur və aşağı rütubət şəraitində suvarma tezliyi artırılmalıdır. Bundan əlavə, bu ağaclar böyümə mövsümündə, adətən yaz və yay aylarında, hər 2-4 həftədən bir yüksək azotlu gübrələrlə qidalandırılmalıdır. Qış aylarında isə gübrələmə tezliyi azaldılmalı və ya tamamilə dayandırılmalıdır. Xüsusilə suvarma zamanı torpağın rütubət balansının təmin edilməsi, bitkinin sağlamlığını qorumaq və keyfiyyətli meyvələr əldə etmək üçün kritik əhəmiyyətə malikdir.
Guava Məhsul Yığımı
Məhsul yığımı prosesi, meyvələrin yetişmə dərəcəsinə görə diqqətlə aparılmalıdır. Yetişmiş guavalar, adətən bir qədər yumşalmış və xarakterik rənglərini almış olur. Meyvə, üzərinə yüngülcə toxunulduqda bir az yumşaq hiss olunmalı və özünəməxsus ətri nəzərə çarpan olmalıdır. Məhsul yığımı dövrü, meyvə növünə və iqlim şəraitinə bağlı olaraq dəyişə bilər; adətən meyvələr ağac üzərində 3-4 ay ərzində yetişir.
Məhsul yığımı prosesi, meyvələrin ağacdan zərər vermədən, zərifcə qoparılması ilə həyata keçirilir. Guava meyvələri, adətən əl ilə toplanır; kəskin bir bıçaq və ya qayçı istifadə edərək məhsul yığımı aparılarkən meyvə saplağına zərər verməməyə diqqət yetirilməlidir. Meyvə yığımından sonra, guavaların yetişməyə davam etməsinin qarşısını almaq üçün sərin və quru bir mühitdə saxlanılmalıdır. Yetişmə prosesi otaq temperaturunda davam biilər və yığılan meyvələr 1-2 həftə ərzində istehlak edilməlidir. Bu üsul, meyvələrin təravətini və dad keyfiyyətini qorumağa kömək edir.
Yorumlar