Gübrələmə və Suvarma Avtomatlaşdırılması

28 Ocak 2026 Burcu Ecik 26 görüntülenme
Tüm Yazılar

Gübrələmə və Suvarma Avtomatlaşdırılması

Gübrələmə və suvarma avtomatlaşdırılması, kənd təsərrüfatı sektorunda inqilabi bir yenilik kimi qarşımıza çıxır. Bu sistemlər, fermerlərə bitki yetişdirmə proseslərində daha həssas, səmərəli və davamlı bir yanaşma təqdim edir. Xüsusilə dəyişkən iqlim şəraiti, torpaq quruluşu və bitki ehtiyacları nəzərə alındıqda, avtomatlaşdırmanın təqdim etdiyi üstünlüklər daha da aydın olur. Gübrələmə avtomatlaşdırılması, bitkilərin böyümə dövrlərinə uyğun olaraq düzgün və vaxtında qidalanmasını təmin edir. Suvarma avtomatlaşdırılması isə su resurslarının effektiv və səmərəli şəkildə istifadəsini təmin edir. Torpaq rütubət sensorları, yağıntı miqdarı, buxarlanma və bitki su istehlakı kimi amilləri daim ölçür. Bu məlumatlar əsasında suvarma proqramları avtomatik olaraq tənzimlənir, bitkilərin su stresi yaşamadan ən uyğun rütubət səviyyəsinə malik olmaları təmin edilir. Bu, həm suya qənaət edir, həm də bitkilərin sağlam və balanslı şəkildə böyüməsinə kömək edir.

Gübrələmə və suvarma avtomatlaşdırılmasının digər mühüm üstünlüyü də fermerlərə vaxt və əmək qənaəti sağlamasıdır. Manual gübrələmə və suvarma prosesləri olduqca vaxt aparan və zəhmət tələb edən ola bildiyi halda, avtomatlaşdırma sayəsində bu proseslər avtomatik olaraq həyata keçirilir. Fermerlər bu sayədə digər işlərinə fokuslana bilər, iş səmərəliliyi artar. Nəticə etibarilə, bu texnoloji yeniliklər davamlı kənd təsərrüfatı təcrübələrinin mənimsənilməsinə, təbii resursların daha səmərəli istifadəsinə və daha keyfiyyətli kənd təsərrüfatı məhsullarının əldə edilməsinə imkan yaradır. Bu səbəbdən, fermerlərə, cəmiyyətə və ətraf mühitə verdiyi faydalarla gübrələmə və suvarma avtomatlaşdırılması müasir kənd təsərrüfatının gələcəyini formalaşdıran vacib bir amildir.

Fertiqasiya Nədir?

Fertiqasiya, suvarma ilə gübrələmənin bir yerdə aparılmasıdır. Bu sayədə həm bitkinin qida ehtiyacı, həm də su ehtiyacı qarşılanır. Beləliklə, bitki böyümə dövrü ərzində qidaya asanlıqla çıxış əldə edə bilir. Digər tərəfdən isə zərərli maddələrin torpaqda toplanmasının qarşısı alınır. Su və gübrə istifadə səmərəliliyi həm iqtisadi, həm də ekoloji cəhətdən vacibdir. Həddindən artıq suvarma və gübrə tətbiqləri dərininə sızma ilə birlikdə yeraltı suların çirklənməsinə səbəb olur. Bu səbəbdən, damlama suvarma ilə fertiqasiyanın birləşdirilməsi ətraf mühitə dost kənd təsərrüfatı təcrübəsi kimi qəbul edilir. Bu da torpaq, su resursları və ekosistemlərin uzunmüddətli qorunmasına və davamlı kənd təsərrüfatının təşviq edilməsinə kömək edir.

Bu metod demək olar ki, bütün suvarma metodlarında istifadə edilə bilər, lakin fertiqasiya dedikdə ilk ağıla damlama suvarma metodu gəlir. Bunun səbəbi isə digər suvarma metodlarında rast gəlinən çətinliklərdir. Səthi suvarma metodunda ərazinin hamarlanması tam mənada aparılmadıqda uğurlu bir gübrələmə baş tutmur. Yağışyağdırma suvarmada isə gübrə konsentrasiyası çox olduqda bitki yarpaqlarında bəzi xəstəliklərə və zərərlərə səbəb ola bilir. Bu şərtlər nəzərə alındıqda fertiqasiya dedikdə ilk ağıla damlama suvarma metodu gəlir. 

Fertiqasiya Metodunun Üstünlükləri

Fertiqasiya metodunun üstünlükləri aşağıdakı kimi sıralana bilər;

  • Gübrələr su ilə birlikdə bitkinin kök zonasına verildiyi üçün, kök inkişafının olmadığı yerlərə əlavə gübrə verilməmiş olur.
  • Fertiqasiya ilə daha az gübrə və su tətbiq edilməsi sayəsində həm istehsal xərcləri, həm də yeraltı suların çirklənməsi azalmış olur.
  • Kök zonasına qida elementlərinin tam və bərabər şəkildə verilməsi təmin edilir. Beləliklə, torpaqda su və qida elementlərinin nəzarəti təmin edilərək yuyulma və səthi axın ilə qida elementi itkisinin qarşısı alınır.
  • Enerji və işçi qüvvəsinə qənaət təmin edir.
  • Məhsulun məhsuldarlığı və keyfiyyəti artır.
  • Tətbiq olunan kimyəvi maddələrin tətbiq edənlərə təsiri azalır.
  • Əraziyə texnika daxil etmədən lazım olduğu zaman gübrələmə imkanı yaradır.
  • Duzlu qida elementlərinin yararlılığını artıraraq gübrə səmərəliliyini yüksəldir.
  • Tullantı sularının mənfi təsirini azaldır.
  • Yuyulma səbəbindən gübrə itkiləri minimum səviyyəyə enir.
  • Bitkilərin üst hissəsi isladılmadığı üçün xəstəliklərlə mübarizə asanlaşır.
  • İstənildiyi təqdirdə, uyğun kənd təsərrüfatı mübarizə dərmanları və digər kimyəvi maddələr də eyni vaxtda tətbiq oluna bilər.
  • Avtomatlaşdırmaya uyğundur.

Fertiqasiya İlə Gübrələmədə İstifadə Olunan Injektorlar

 

Fertiqasiya ilə gübrələmədə istifadə olunan injektorlar;
  • Gübrə çəni
  • Pistonlu nasos
  • Venturi injektor sistemi

Sadə gübrə çəni ilə Fertiqasiya: Bu çən silindrik, epoksi boya ilə örtülmüş, suvarma sistemi təzyiqinə davamlı təzyiqli metal çən olub, təzyiq nəzarət borusuna bypass olaraq bağlanır. Çənin girişi və çıxışı arasındakı boru kəmərinə bağlı klapanın (vandanın) qismən bağlanması ilə yaranan təzyiq fərqi ilə gübrə çəni işləyir. Su axınının bir hissəsi ana xətdən yayındırılaraq çənə aşağıdan daxil olur. Bu su axını gübrə məhlulu ilə qarışır və durulaşdırılmış məhlul suvarma sisteminə verilir. Gübrə konsentrasiyası başlanğıcda yüksək, işin sonunda isə çox aşağıdır.

Pistonlu nasos: Bu tip injektor enerjisini sistemin su təzyiqindən alır və bypass xəttinə deyil, birbaşa mənbə xətti üzərinə quraşdırıla bilir. Suvarma sistemi su axını pistonları hərəkətə gətirir və sabit bir inyeksiya nisbətini qoruyaraq bir çəndən gübrə məhlulunu sistemə verərək işləyir. Suvarma sistemi təzyiqindən asılı olaraq inyeksiya nisbəti 9-2500 litr/saat arasında dəyişir. Davamlı plastik materialdan hazırlanan bu injektorlar fərqli model və ölçülərdə mövcuddur. Pistonlu nasoslar Venturi tipli injektorlardan çox daha bahalıdır.

Venturi injektor sistemi: Bu injektor Venturi borusu prinsipinə əsaslanır. Injektor girişi və çıxışı arasında təzyiq fərqinə ehtiyac duyulur. Bu səbəbdən, gübrə məhlulu olan açıq bir çən üzərində qurulmuş bypass qurğusuna bağlanır. Venturi tipli injektorun inyeksiya nisbəti təzyiq dəyişikliklərinə qarşı çox həssasdır və sabit inyeksiya üçün bəzən kiçik təzyiq tənzimləyicilərinə ehtiyac duyulur. Sürtünmə itkiləri təxminən 1.0 bardır. Venturi injektorları 1/2 – 2 düym ölçülərində və 40-2000 litr/saat inyeksiya nisbəti ilə plastik materialdan istehsal olunur. Digər injektorlarla müqayisədə Venturi injektorları nisbətən daha ucuzdur.

Fertiqasiya üçün gübrə seçimində 4 əsas amil nəzərə alınmalıdır

  • Bitki növü və böyümə dövrü
  • Torpaq şəraiti
  • Su keyfiyyəti
  • Gübrənin əlçatanlığı / yararlılığı və qiyməti

Fertiqasiyada Mütləq Lazım Olan Bitki Qida Maddələri

Bitkilər sağlam inkişaf edə bilmələri üçün bəzi maddələrə ehtiyac duyurlar. Bitkilərin ehtiyac duyduqları bu mineral maddələrə mütləq lazım olan qida maddələri deyilir. Bu maddələrdən birinin və ya bir neçəsinin yetişmə mühitində olmaması bitkilərin normal inkişafını tamamlaya bilməməsinə səbəb olur. Bu da məhsulda məhsuldarlıq və keyfiyyət itkisinə səbəb olur. Bu qida maddələri;

 

Mütləq Lazım Olan Qida Maddələri
Karbon (C)
Kalium (K)
Mis (Cu)
Hidrogen (H)
Kükürd (S)
Manqan (Mn)
Oksigen (O)
Kalsium (Ca)
Molibden (Mo)
Azot (N)
Maqnezium (Mg)
Bor (B)
Fosfor (P)
Dəmir (Fe)
Xlor (Cl)
Natrium (Na)

Bütün bu amillər birlikdə qiymətləndirildikdə kənd təsərrüfatı torpaqlarımızın məhsuldarlıq baxımından sanıldığı qədər yaxşı vəziyyətdə olmadığı başa düşülür. Elmi mənada kənd təsərrüfatı ilə məşğul olmaq üçün torpaqların xüsusiyyətlərini yaxşı bilmək və buna uyğun gübrələmə proqramları tərtib etmək lazımdır.

Çox istifadə olunan azotlu gübrələr;

Nitratlı gübrələr: Azotu nitrat formasında ehtiva edən kalsium nitrat, kalium nitrat və maqnezium nitrat gübrələri də mövcuddur. İstixana istehsalında həm suvarma suyunun pH dəyərini azaltmaqda, həm də damlama suvarma sistemində meydana gələn tıxanmaları açmaqda istifadə olunan konsentratlaşdırılmış nitrat turşusu (HNO3) tərkibində həcmcə 17% nisbətində azot (N) ehtiva edir.

Ammonium və nitratlı gübrələr (15% – 34.5% N) : Azotu həm ammonium (NH4), həm də nitrat (NO3) formasında ehtiva edən gübrələrdir. Ölkəmizdə 26% N və 33% N ehtiva edən ammonium nitrat gübrələri istehsal olunur. Ammonium nitrat (NH4NO3) gübrəsinin 26% N və 33% N tipləri kənd təsərrüfatında daha çox üst gübrələmədə (ara yumşaltmada, suvarmada, taxılçılıqda torpaq səthinə) istifadə olunur. 33% N və ya 34.2% N ehtiva edən tipləri daha çox damlama suvarma və yağışyağdırma ilə bitkilərə verilə bilir. Ammonium nitrat gübrəsi neytral reaksiyalı bir gübrə olmasına baxmayaraq, ammonium ionunun nitrata çevrilməsi və NH4 mənimsənilməsi səbəbindən çox az asidik xarakter göstərə bilər.

Çox İstifadə Olunan Fosforlu Gübrələr;

Mono Ammonium Fosfat (MAP): Quruluşunda fosfor və azotu birlikdə saxlayan kompozit bir gübrədir. MAP olaraq da bilinən gübrədə 11-25% azot (N) və 48-51% fosfor (P2O5) mövcuddur. Ümumi təsirli maddəsinin (təxminən 70-75%) çox yüksək olması səbəbindən istixana yetişdiriciliyində də fosfor mənbəyi kimi damlama suvarma ilə ən çox istifadə olunan gübrədir. MAP yüngül asit xarakterli, yüksək nisbətdə fosfor ehtiva edən və tərkibindəki fosforun demək olar ki hamısı bitkilər üçün yararlı vəziyyətə keçən bir gübrədir.

Diammonium Fosfat (DAP): Fosforla azotu birlikdə saxlayan MAP kimi kompozit bir gübrədir. DAP gübrəsi 16-18% azot (N) və 48-51% fosfor (P2O5) ehtiva edir. Tünd boz və ya çirkli ağ rəngdə qranul halındadır. Tərkibində hər 1 kilo azota qarşı 3 kilo fosfor var. Bu səbəbdən daha çox fosforlu gübrə kimi istifadə olunur. Ehtiva etdiyi fosforun təxminən 90%-i kimi böyük bir hissəsi suda həll oluna bilən şəkildədir. Fizioloji olaraq yüngül qələvi xarakterlidir. Torpaqla təmas edib parçalandıqca reaksiyası turşulaşır.

Mono Kalium Fosfat (MKP): MKP, 52% P2O5 və 34% K2O ehtiva edən kompozit bir gübrədir. Suda həll olma nisbəti yüksəkdir, qatqı doldurucu maddə ehtiva etmir, ağ kristal quruluşa malikdir, fizioloji asit xarakterlidir. MAP gübrəsi kimi damlama suvarma ilə və yarpaqdan gübrələmədə istifadə edilə bilər. Suda həll olduqda tərkibindəki fosfor yüngül asit istixana şəraitində bitki kökləri tərəfindən asanlıqla mənimsənilə bilər. Bitki qida maddəsi baxımından bütün gübrələr içərisində ən çox təsirli maddəyə (52% P2O5 + 34% K2O = 86%) malikdir.

Çox İstifadə Olunan Kaliumlu Gübrələr;

Kalium Nitrat (KNO3): Kalium nitrat ağ və kristal quruluşda olub, kalium və azot elementlərini bir yerdə saxlayan gübrədir. Suda ərimə nisbəti yüksək, fizioloji qələvi xarakterli, tərkibində 13% nisbətində nitrat (NO3) formasında azot və 46% nisbətində K2O-ya ekvivalent kalium ehtiva edən bir gübrədir. Damlama suvarma və yarpaqdan tətbiqdə geniş miqyaslı istifadə olunan bu gübrənin son illərdə fizioloji asit xarakterli olan "aşağı pH-lı KNO3" gübrəsi istehsal edilmişdir ki, bu da bitkilərin damlama suvarma ilə gübrələnməsində daha təhlükəsiz şəkildə istifadə edilməsini təmin etmişdir. Kalium nitrat gübrəsi xüsusilə suvarılan və yağıntılı bölgələrdə əkinlə bərabər və ya əkindən sonra verilməlidir.

Kalium Sulfat (K2SO4): Kristal quruluşda çirkli ağ duz görünüşündə olan bu gübrə tərkibində həm kalium (50-53% K2O), həm də sulfat (18% S) ehtiva edir. Xlor ehtiva etməməsi, kalium və kükürdü birlikdə saxlaması səbəbindən bağ-bağça təsərrüfatında və istixanaçılıqda torpaqdan və damlama suvarma ilə geniş miqyasda istifadə olunur. Kalium sulfat fizioloji asit xarakterdədir və daim eyni torpağa tətbiq edildikdə torpağın pH-nı aşağı sala bilər. Əkinlə bərabər torpağa verilməlidir, xlora həssas olan kartof, tütün, sitrus meyvələri və çuğundur kimi bitkilərdə uğurla tətbiq olunur.

gubreleme-otomasyonu

Fertiqasiyada Gübrə Zamanı Diqqət Edilməli Məqamlar

Fertiqasiyada gübrə və digər kimyəvi maddələrin effektiv və düzgün şəkildə tətbiq oluna bilməsi üçün aşağıda verilən məlumatlara görə hərəkət edilməsi son dərəcə vacibdir.

  • Suda tamamilə həll olmayan gübrələr (karbamid və ammonium sulfat kimi), damlama suvarma sistemi üçün zərərlidir. Bu gübrələrin istifadə edilməsi lazımdırsa, gübrə əvvəlcədən başqa bir qabda həll edilib bərk hissəsi süzüldükdən sonra gübrə çəninə tökülməlidir.
  • Suvarma sisteminə gübrə məhlulu verilməzdən əvvəl iş təzyiqinə çatana qədər yalnız su verilməlidir.
  • Fertiqasiya ilə azot, fosfor və kaliumla yanaşı digər makro və mikro bitki qida maddələrini uyğun nisbətlərdə və miqdarlarda bir yerdə tətbiq etmək mümkündür.
  • Fertiqasiya metodunda bəzi bitki qida maddələrinin suda tamamilə həll olmasına baxmayaraq, sistem daxilində digər qida maddələri ilə və ya suvarma suyundakı kalsium və ya maqnezium kimi yüksək miqdarda olan ionlarla reaksiyaya girərək çöküntü yarada bilərlər. Bu səbəbdən suvarma suyunun keyfiyyətinin və gübrələrin qarışma xüsusiyyətlərinin bilinməsi tətbiqdə uğur baxımından son dərəcə vacibdir.
  • Suvarma suyu əhənglidirsə, fosforlu gübrə əsas gübrə kimi torpağa verilməlidir.
  • Bitkilərin illik gübrə ehtiyacı suvarma sayına bölünərək fertiqasiya üçün lazım olan gübrə miqdarı hesablana bilər. Lakin suvarma sistemində gübrə miqdarı 5 q/L-dən çox olmamalıdır.
  • Fertiqasiyada gübrə növü yüksək keyfiyyətdə, yüksək həllolma qabiliyyətində və saflıqda, aşağı duz indeksli və uyğun bir pH-da olmalıdır.
  • Fosfat ehtiva edən gübrələr ilə kalsium ehtiva edən gübrələr birlikdə istifadə edilməməlidir.
  • Gübrələmə başa çatdıqdan sonra damlama suvarma sistemi 10-15 dəqiqə yalnız su ilə işlədilməyə davam edilməlidir.
  • Fertiqasiyada istifadə olunan suvarma suyunun pH səviyyəsi 5.5-6.5 arasında olmalıdır. Bu diapazonu təmin etmək üçün fosforik turşu, nitrat turşusu, sulfat turşusu və ya hidroxlorid turşusu kimi turşular istifadə edilə bilər. Əks halda laterallarda və damcıladıcılarda tıxanmalar ola bilər.
  • Turşu istifadəsində turşu suya əlavə edilməli, lakin turşuya su əlavə edilməməlidir.
  • Heç vaxt bir turşunu və ya turşulu gübrəni xlor ilə qarışdırmayın. Turşu və xlor eyni otaqda saxlanılmamalıdır.
  • Konsentratlaşdırılmış bir gübrə məhlulu digər bir konsentratlaşdırılmış gübrə məhlulu ilə qarışdırılmamalıdır.
  • Kalsium ehtiva edən bir birləşmə ilə sulfat ehtiva edən bir birləşmə qarışdırılmamalıdır. Çünki nəticədə həll olunmayan gips qarışığı yaranacaqdır.
  • Suvarma mövsümünün sonunda suvarma sistemi 0,3%-lik Nitrat Turşusu ilə işlədilərək təmizlənməlidir.
  • Bəzi gübrə kombinasiyalarının yüksək konsentrasiyaları kristallaşmaya və boruların tıxanmasına səbəb ola bilər.

Kristallaşmaya səbəb olan konsentrasiyalar

  • Kalsium nitrat + ammonium sulfat = kalsium sulfat
  • Kalsium nitrat + kalium sulfat = kalsium sulfat
  • MKP + kalsium fosfat = kalsium fosfat
  • MAP + kalsium nitrat = kalsium fosfat
  • Fosforik turşu + kalsium nitrat = kalsium fosfat

Avtomatik Gübrələmə və Fertiqasiya Sistemləri

Avtomatik gübrələmə sistemləri gübrənin və suyun qarışığını təmin edərək bitkinin ehtiyacı qədər gübrəni bitkiyə çatdırmağı təmin edir. Xüsusilə maye gübrə istifadəsinin yayılması, torpaqsız kənd təsərrüfatı tətbiqlərinin inkişafı ilə birlikdə bu ehtiyac daha da artmağa başlamışdır. Burada gübrəni sistemə inyeksiya etmə prosesinin avtomatik yerinə yetirilməsi məqsəd qoyulur.

Avtomatik Gübrələmə İş Prinsipi:

Qarışdırma kamerasındakı müxtəlif gübrə və turşuları homogen bir məhlul halında dozalayır və suvarma suyunun ana xəttinə inyeksiya edir. Dozalama kanallarında gübrə və turşunun sorulması venturi prinsipinə əsaslanır. Bu, ana xətdə mövcud olan təzyiqin fərqləndirilməsi esasına dayanır. Ehtiyaca uyğun olaraq 3+1, 4+1, 5+1 formalarda dizayn edilə bilər.

NPK gubre

Avtomatik Gübrələmə Əsas Komponentləri

Venturi: Bu avadanlıq məlum Venturi prinsipinə görə işləyir. Venturi daxilində hərəkət edən mayenin venturi daralma bölgəsindən keçərkən sürətində artım baş verir və bu artıma bağlı olaraq həmin bölgədə əks təzyiq yaranır. Yaranan bu əks təzyiq əlavə bir enerji sərf etmədən daralma bölgəsi daxilində vakuum effekti yaradaraq mayenin transferinə səbəb olur. Çox sayda, müxtəlif Venturi tipləri mövcuddur. Bunlardan ən sadəsi və istifadəsi ən asan olanı bizim də bu sistemdə istifadə etdiyimiz, axın yolu daralmasından başqa əlavə avadanlıq tələb etməyən tiplərdir. Venturinin istifadəsi zamanı məhlul çənindən venturiyə gedən xətt üzərində geriyə axının qarşısını almaq üçün bir çekvalf (əks-klapan) olmalıdır.

esular-gubreleme-

EC sensoru: EC elektrik keçiriciliyini ifadə edir. Suyun keçiriciliyi daxilində həll olunmuş ionlardan asılı olduğu üçün EC eyni zamanda su daxilində həll olan duz nisbətini də ifadə edir. Yəni bir mənada suyun duzluluq dəyəridir. Bunun bitkilərlə bağlı olan hissəsi isə budur; əgər bitkinin öz şirəsi kökləri ətrafındakı sudan daha qatıdırsa, kökləri ətrafındakı su bitki tərəfindən sorulur. Lakin bu su bitki öz şirəsindən daha duzludursa, sorulma baş vermir. Bu problem daha da artarsa, bitkinin ölümü ilə nəticələnir. Əgər bitki üçün hazırlanan qida məhlulu bitkinin qəbul edə biləcəyi maksimum duzluluq nisbətindən yüksəkdirsə, bu halda bitki suyu sora bilmir, quruyur.

Bu sistemdə gübrə dozalaması bizim istədiyimiz və tənzimlədiyimiz miqdarda gübrənin EC və pH nəzarətli olaraq sistemə verilməsinə də imkan yaradır. Nəzarət bloku su həcmi ilə kombinə edilmiş mütənasib gübrələmə proqramında da EC nəzarəti təqdim edir. Elektrik keçiriciliyi ölçülərək suvarma suyuna əlavə edilən gübrələrin sıxlığı tənzimlənə bilir. Eyni şəkildə yetişdirilən hər bir məhsulun özünəməxsus və yetişdirilmə dövrlərindən asılı müəyyən EC tələbləri var. Bütün bu amillərin birlikdə tənzimlənməsi, ölçülməsi və bitkilərə tətbiq edilməsi lazımdır. Bu sayədə meyvə və ya tərəvəzdən ən yüksək məhsuldarlıq və keyfiyyət əldə edilə bilər. EC sensoru ilə gübrələmə nəzarət cihazının çıxış xəttindəki məhlulun keçiricilik dəyəri ölçülür, istənilən ölçmə dəyərinə çatıla bilmirsə, xəbərdarlıq verilərək sistem dayandırılır.

  • EC dəyərinin yüksək olduğu torpaqlarda xlor əsaslı gübrələrin istifadəsindən uzaq durun.
  • EC/TDS
  • EC Aralığı: 0,0 - 10,0 mS/cm
    EC Çözünürlüğü: 0,1 mS/cm
    EC Doğruluğu: ±0,078 mS/cm

pH sensoru: pH, bir məhlulun turşuluq və ya qələvilik vəziyyətini müəyyən edən bir ölçü vahididir. Saf suyun pH dəyəri 7-dir. Bir məhlulun pH dəyəri 0-a yaxınlaşdıqca turşuluq dərəcəsi, 14-ə yaxınlaşdıqca qələvilik dərəcəsi artır. Bitkinin torpaqdan lazım olan qida elementlərini ala bilməsi üçün pH-ın müəyyən dəyərlərdə olması lazımdır. Aşağı pH-lı torpaqlarda nitrat kationu (karbamidin ammoniuma çevrilməsi) ilə birlikdə mis, manqan, dəmir, sink, alüminium və bor kimi ağır metalların sorulması artır, maqnezium, kalsium, nitrat, fosfor və kalium sorulması azalır. Bu vəziyyət isə birbaşa məhsuldarlığa təsir edir. Yüksək pH-lı torpaqlarda isə dəmir, manqan, bor və sink kimi mikroelementlərin və fosforun bitki tərəfindən sorulması daha çətindir.

Gübrələmə prosesi ideal dəyərlərlə aparılarsa, bitki ehtiyacı olan bütün qida dəyərlərini əskiksiz olaraq ala bilir. Ölkəmizdə suvarma sularında adətən yüksək pH problemi yaşanır. Yüksək pH dəyərləri yetişdirilən bitkidə məhsuldarlıq itkisinə və torpaqların keyfiyyətinin düşməsinə səbəb olur. İnkişaf etdirdiyimiz bu sensor sayəsində bu dəyərlər daim ölçülür və əldə edilən dəyərlərə görə gübrə konsentrasiyasında düzəlişlər edilərək bitkinin inkişafı üçün uyğun diapazonlarda gübrələmə prosesi aparılır. Yüksək pH problemi varsa, sistemə nitrat turşusu əlavə edilir. Başqa sözlə, sistemə nitrat turşusu əlavə edərək yüksək olan pH dəyərimiz aşağı salınaraq istədiyimiz səviyyəyə gətirilir. Bu sayədə suvarma suyunun keyfiyyəti artırılıb daha səmərəli bir gübrələmə edilə bilər. Bitki növlərinə görə nümunə pH və EC tələbləri cədvəldə göstərilmişdir.

esular-gubreleme

Şamandıralı debimetr: Bu növ debimetrlər maye və korroziyalı axışqanların anlıq axınını müəyyən etmək üçün istifadə olunur. Şaquli olaraq bağlanaraq axının aşağıdan yuxarıya keçməsi ilə sürtünmə olmadan sərbəst hərəkət edən şamandıra, axışqan tərəfindən itələnərək mövqeyini dəyişir. Bu dəyişiklik axın sürəti, şamandıranın çəkisi ilə axışqanın sıxlığı və özlülüyündən asılıdır. PVC gövdəsi sayəsində korroziyalı mühitlərdə uzunömürlü istifadə edilə bilir.

esular-gubreleme-

Paslanmaz Santrifüj Nasos; bu sistemdə üstünlük verilən nasos AISI 304 paslanmaz polad olub yüksək qüvvət təzyiqinə və yüksək termiki emala olduqca davamlıdır. Turşu və gübrə olan mühitdə uzun illər istifadəyə uyğun olaraq seçilmişdir. Sistemdə tək nasosun istifadə edilməsi xərcləri mühüm dərəcədə azaldaraq gələcəkdə də texniki xidmət və təmir xərclərini minimuma endirir.

esular-gubreleme

Gübrələmə Sisteminin Sağladığı Üstünlüklər

Sistemin sağladığı üstünlüklər;

  • Bu sistemdə istifadə olunan bütün hissələr turşuya və gübrəyə davamlı PVC və paslanmaz materiallardan seçilmişdir.
  • Asan quraşdırma və nəql edilmə təmin edilə bilir.
  • Tətbiqdə daha az vaxt və işçi qüvvəsi tələb edir.
  • Hissələrin sökülüb-taxılma imkanları sayəsində hər hansı bir nasazlıq halında təmir və texniki xidmətləri asan şəkildə həyata keçirilə bilir.
  • Gübrə qarışdırma çəninə və ərazidə əlavə yer tuta biləcək böyük avadanlıqlara ehtiyac qalmadan işləyə bilir.
  • Ehtiyac doğrultusunda istehsalda fərqli formulalar hazırlanaraq ən uyğun cihaz dizayn edilə bilir.
  • İstəyə görə mütənasib klapanlar və ya aç/bağla klapanları sistemə əlavə edilə bilir.
  • İstifadəçi girişi idarəetməsi ilə tətbiqdə icazəsiz istifadələrə qarşı qoruma təmin edilir.
  • Tətbiq üzərindən ardıcıl və ya proqramlı suvarma təyin edilə bilir.
gubreleme-otomasyonu

Daha Fazla İçerik İster misiniz?

Akıllı tarım hakkında en güncel içerikleri takip edin.