Tüm Yazılar
İç Anadolu Bölgəsində Yetişən Kənd Təsərrüfatı Məhsulları
İç Anadolu Bölgəsi, Türkiyənin kənd təsərrüfatı potensialı ən yüksək olan bölgələrindən biridir. Tarix boyu bir çox sivilizasiyaya ev sahibliyi etmiş bu bölgə, kənd təsərrüfatı baxımından da olduqca zəngindir. İç Anadolunun “taxıl anbarı” kimi tanınması, buranın kənd təsərrüfatı istehsalındakı əhəmiyyətini və keçmişdən bu günə olan rolunu vurğulayır. Bölgədəki məhsuldar düzənliklər, yüksək plato düzənlikləri və vacib su qaynaqları, kənd təsərrüfatı üçün əlverişli bir mühit yaradır. Xüsusilə Konya Ovası, Türkiyənin ən böyük və ən məhsuldar kənd təsərrüfatı ərazilərindən biridir və buğda kimi əsas taxılların yetişdirildiyi bir mərkəzdir.
Ayrıca, Yuxarı Sakarya Bölməsi, Eskişehir və Ankara kimi böyük şəhərlərə də ev sahibliyi edir və kənd təsərrüfatı istehsalındakı müxtəlifliyi ilə diqqət çəkir. Orta Qızılırmaq Bölməsi, geniş Qızılırmaq platosunu əhatə edir və şəkər çuğunduru, günəbaxan kimi məhsulların yetişdirildiyi bir bölgədir. İç Anadolu Bölgəsində kənd təsərrüfatı, iqtisadiyyatın təməlini təşkil edir və bir çox fermer üçün dolanışıq mənbəyidir. Bölgədəki fermerlərin kənd təsərrüfatındakı məlumatlılıq səviyyəsi yüksəkdir və müasir kənd təsərrüfatı texnikalarının istifadəsi getdikcə artmaqdadır. Lakin quraqlıq kimi təbii amillər bəzən kənd təsərrüfatı istehsalına mənfi təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən suvarma sistemlərinin təkmilləşdirilməsi və iqlim dəyişikliyi kimi mövzuların nəzərə alınması vacibdir.
İç Anadolu Bölgəsi
İç Anadolu Bölgəsində Yetişən Taxıl Məhsulları Hansılardır?
- Buğda: İç Anadolunun ən vacib taxıl məhsullarından biri olan buğda, bölgənin geniş düzənliklərində intensiv şəkildə yetişdirilir. Xüsusilə Konya Ovası, buğdanın əsas istehsal mərkəzlərindən biridir. Çörəklik və makaronluq buğda növləri ümumiyyətlə bu bölgədə yetişdirilir.
Arpa: Buğda ilə yanaşı, arpa da İç Anadolu Bölgəsində vacib bir taxıl məhsuludur. Ümumiyyətlə Konya, Ankara və Yozgat kimi şəhərlərdə arpa istehsalı cəmləşmişdir. Arpa heyvan yemi kimi istifadə olunmaqla yanaşı, pivə sənayesində də istifadə olunur.
Çovdar: İç Anadolunun bəzi bölgələrində çovdar yetişdiriciliyi aparılır. Xüsusilə daha şimaldakı şəhərlərdə çovdarın əkilməsi və istehsalı görülə bilər. Soyuğa davamlı olması, çovdarın bu bölgələrdə üstünlük verilməsində təsirlidir.
Yulaf: İç Anadolunun bəzi hissələrində yulaf istehsalı aparılır. Yulaf xüsusilə yem sənayesində istifadə olunmaq üçün yetişdirilir. Torpaq quruluşuna və iqlim şəraitinə bağlı olaraq, yulafın əkilməsi müəyyən bölgələrdə daha yaygındır.
İç Anadolu Bölgəsində taxıl istehsalı, ümumiyyətlə geniş düzənliklərin və hamar ərazilərin olduğu bölgələrdə cəmləşir. Suvarma imkanlarının məhdud olması səbəbindən kənd təsərrüfatı ümumiyyətlə dəmyə əkinçiliyi şəklində aparılır. Buğda, arpa, çovdar və yulaf kimi taxıllar bölgənin iqtisadiyyatına mühüm töhfə verir və kənd təsərrüfatı sektorunun təməlini təşkil edir.
İç Anadolu Bölgəsində Yetişən Paxlalılar
İç Anadolu Bölgəsində Yetişən Tərəvəz və Meyvələr
Bu bölgədə, geniş kənd təsərrüfatı əraziləri və əlverişli iqlim şəraiti ilə birlikdə müxtəlif tərəvəzlər və meyvələr yetişdirilməkdədir. Bölgədə istehsal olunan kənd təsərrüfatı məhsulları, yalnız Türkiyənin ehtiyacını qarşılamaqla qalmır, eyni zamanda ixrac edilərək beynəlxalq bazarlara da təqdim olunur. Xüsusilə alma, armud, gilas, ərik və üzüm kimi meyvələr, bölgənin kənd təsərrüfatı istehsalında ön plana çıxır. Alma xüsusilə Niğdə, Aksaray və İsparta kimi şəhərlərdə, armud isə Niğdə və İspartada intensiv yetişdirilir. Gilas istehsalı isə İsparta və Kayseri kimi bölgələrdə olduqca yaygındır. Ərik Malatya və Kayseri başda olmaqla bölgədə vacib yer tutur. Üzüm isə Nevşehir və Kayseri kimi şəhərlərdən təmin edilir. Tərəvəzlər arasında isə pomidor, bibər, badımcan, qabaq, xiyar, kələm, ispanaq, yaşıl noxud, kəvər və digər göyərtilər Konya və Ankara kimi şəhərlərdə geniş şəkildə yetişdirilir. Bu məhsullar, İç Anadolu Bölgəsinin kənd təsərrüfatı potensialını və iqtisadiyyatını gücləndirərək həm yerli, həm də beynəlxalq bazarlarda rəqabət gücünü artırır.
İç Anadolu Bölgəsində Yetişən Digər Kənd Təsərrüfatı Məhsulları
İç Anadolu Bölgəsi, kənd təsərrüfatının iqtisadi təməlini təşkil etdiyi bir bölgədir. Taxıl və paxlalı məhsulların yanı sıra, bölgə ümumilikdə şəkər çuğunduru, günəbaxan, badam və kartof kimi kənd təsərrüfatı məhsulları yetişdirir. Konya, Eskişehir və Aksaray kimi suvarma imkanlarının intensiv olduğu bölgələrdə xüsusilə şəkər çuğunduru yetişdiriciliyi olduqca yaygındır. Kartof istehsalı isə Niğdə və Nevşehir kimi bölgələrdə, vulkanik ərazilərin məhsuldar torpaqlarında cəmləşir. Üzümçülük də bölgədə yaygındır və üzüm başda olmaqla, yemiş və qarpız kimi meyvələr yetişdirilir. Günəbaxan istehsalı suvarılan sahələrdə baş tutarkən, xaşxaş əkini isə xüsusilə İç Anadolunun Egeyə yaxın bölgələrində, xüsusən Afyonqarahisar ətrafında intensivləşir. İç Anadolu Bölgəsinin zəngin kənd təsərrüfatı potensialı, bölgənin iqtisadiyyatına və kənd təsərrüfatı sektoruna mühüm töhfələr verir, eyni zamanda müxtəlifliyi ilə ölkə miqyasında kənd təsərrüfatı baxımından strateji bir mövqeyə malikdir.
İç Anadoluda Yaşanan Kənd Təsərrüfatı Çətinlikləri Hansılardır?
İç Anadolu Bölgəsi, Türkiyənin kənd təsərrüfatı istehsalında mühüm rola malik olsa da, müxtəlif çətinliklərlə üz-üzədir. Bu bölgədə yaşanan kənd təsərrüfatı problemləri həm fermerlərin, həm də bölgə iqtisadiyyatının davamlılığını təhdid edə bilər.
- İlk olaraq, kənd təsərrüfatı ərazilərinin təyinatından kənar istifadəsi mühüm bir problemdir. Məhsuldar kənd təsərrüfatı torpaqlarının azalması, yeni yaşayış sahələrinin və sənaye müəssisələrinin artması ilə birlikdə ortaya çıxır.
- Miras yolu ilə torpaq bölgüsü də bölgədəki kənd təsərrüfatı problemlərindən biridir. Kiçik hissələrə bölünən kənd təsərrüfatı əraziləri müasir texnikaların tətbiqini çətinləşdirir.
- Fermerlərin müasir kənd təsərrüfatı texnikalarından istifadə mövzusunda kifayət qədər təlim keçməməsi məhsuldarlığa və məhsul keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
- Su qaynaqlarının effektiv və səmərəli istifadəsi də vacib bir mövzudur. İç Anadolu Bölgəsinin quraq iqlimi kənd təsərrüfatı suvarması üçün böyük bir ehtiyac yaradır. Lakin su qaynaqlarının plansız və həddindən artıq istifadəsi su qıtlığına və suyun çirklənməsinə yol aça bilər.
Bəzi bölgələrdə torpaqların məhsuldarlığı aşağıdır. Torpaqların qeyri-kafi qida maddələri ehtiva etməsi və ya şoranlıq kimi amillər istehsala mənfi təsir göstərir. Bu vəziyyət fermerlərin səmərəli əkinçilik etmək səylərinə mane ola bilər.
Məhsulların marketinqi də mühüm bir çətinlikdir. Bu vəziyyət fermerlərin məhsullarını uyğun qiymətlərlə satmaqda çətinlik çəkmələrinə səbəb ola bilər.
- Bu bölgə kontinental iqlim xüsusiyyətlərini daşıyır. Xüsusilə yay aylarında yaşanan yüksək temperaturlar və quraqlıq kənd təsərrüfatı istehsalına mənfi təsir göstərir.
- Son olaraq, ətraf mühit çirklənməsi və torpaq eroziyası kimi ekoloji problemlər də kənd təsərrüfatı istehsalını təhdid edir.
Kənd Təsərrüfatı Çətinliklərinin Öhdəsindən Gəlmək Üçün Nələr Edilə Bilər?
Kategoriler
Yorumlar