Kəmər Sarduniyası
Kəmər Sarduniyası (Pelargonium hortorum), qapalı toxumlu bir bitki növüdür və xüsusilə 16-18 dərəcə temperaturlarda yaxşı inkişaf edir. Bu bitki yay mövsümündə çiçəklər açır və adətən qırmızı və ya çəhrayı rəng tonlarında çiçəklərə malikdir. İldə 25-30 sm boya çata bilən bu sarduniya növü, baxımı asan və vizual olaraq cəlbedici bir otaq bitkisi ola bilər.
Bu bitki növünün baxımında diqqət edilməli olan bəzi vacib məqamlar bunlardır:
Suvarma: Kəmər Sarduniyası yay aylarında müntəzəm suvarma istəyir. Torpağın qurumasına icazə verilmədən həftədə ən az 2-3 dəfə suvarılmalıdır. Ancaq su yığılmasının qarşısını almaq üçün drenajı yaxşı olan bir dibçək istifadə edilməlidir.
İşıq: Bir qədər birbaşa günəş işığına ehtiyac duyan bu bitki, düzgün yerləşdirildikdə daha yaxşı inkişaf edir. Lakin həddindən artıq isti günəş işığından qorunmalıdır, xüsusilə günorta saatlarındakı intensiv günəş işığından.
Temperatur: Optimal böyümə üçün 16-18 dərəcə temperatur aralığı uyğundur. Soyuq hava şəraitindən qorunmalı və don hadisələrindən qaçınılmalıdır.
Torpaq: Yaxşı drenaj təmin edən və yüngül quruluşlu bir torpaq istifadə edilməlidir.
Kəmər Sarduniyası, rəngarəng çiçəkləri və xoş ətirləri ilə populyar bir otaq bitkisi seçimidir. Baxımı müntəzəm edildikdə uzun müddət canlı və sağlam qala bilər.
Kəmər Sarduniyası Necə Yetişdirilir
Kəmər Sarduniyası (Pelargonium hortorum), dibçək çiçəyi istehsalında populyar olan Pelargonium x hortorum bailey’nin hibrid mədəni formaları ilə yetişdirilir. Bu bitkilərin çiçəkləri qat-qat, yarı qat-qat və ya sadə ola bilər və son illərdə xallı, kəmərli və rəngbərəng yarpaqlara malik hibridlər də inkişaf etdirilmişdir. Kəmər Sarduniyasının istehsalı adətən toxum və çilik ilə həyata keçirilir.
Toxumlar adətən fevral ayında hər hansı bir toxum kompostuna əkilir. Ətraf mühit temperaturu 16-18 °C’də saxlanıldıqda, toxumların cücərməsi beş-on gün ərzində baş verir. Şitillər dörd-beş yarpaqlı olduqda kiçik dibçəklərə şaşırtıla bilərlər. Toxumla yetişdirilən bitkilərin tez çiçək açması üçün şitillərə 3500 ppm-lik Klormequat tətbiq edilə bilər.
Pelargoniumlarda çilik götürmə vaxtı adətən iyul-sentyabr ayları arasında ən uyğun olsa da, yanvar-fevral aylarında da çilik götürülə bilər. Çiliklər, çiçək tumurcuğu olmayan yan zoğların uclarından 7.5 cm uzunluğunda götürülür. Çiliklər, bərabər miqdarda torf və qum və ya perlit qarışığına əkilir. Çiliklərin köklənməsi üçün mühit temperaturunun 20 °C olması vəziyyətində, çiliklər on altı-iyirmi gün ərzində köklənir. İlk şaşırtma yanvar-fevral aylarında edilir.
Kəmər Sarduniyasının yetişdirilməsi üçün bəzi təməl tələblər bunlardır:
Temperatur: Ən yaxşı inkişafı 15 °C civarında göstərirlər. Qışda, temperaturun 7-10 °C olduğu yerlərdə saxlanılmalıdır.
Nisbi Rütubət: Sarduniya bitkiləri ümumiyyətlə yüksək nisbi rütubətdən xoşlanırlar. Mühitin rütubət səviyyəsinin təxminən 70% civarında olması istənilir.
İşıq: Qışda bol işıqlı, yayda və çiçəkləmə dövründə isə P. grandiflorum yüngül günəşli, Pelargonum peltatum və Pelargonium zonale isə bol günəşli yerlərdə yaxşı inkişaf edir.
Dibçək Qarışığı: Yaxşı drenaj təmin edən, yüngül bir torpaq qarışığı istifadə edilməlidir.
Bu təlimatlar doğrultusunda, Kəmər Sarduniyası sağlam və cəlbedici bir dibçək çiçəyi kimi yetişdirilə bilər.
Kəmər Sarduniyası Baxım Tədbirləri
Dibçək Dəyişdirilməsi
Hər il mart ayında həyata keçirilən dibçək dəyişdirilməsi vacibdir. Bitkinin torpağı yüngülcə nəmləndirilir, kök boğazından tutularaq diqqətlə tərsinə çevrilir və dağılmamasına diqqət yetirilir. Yeni dibçəyə, istifadə olunacaq qarışıqdan bir qədər qoyulduqdan sonra bitki kökləri kənarda qalmayacaq şəkildə diqqətlə yerləşdirilir. Dibçək tam ağzına qədər doldurulmamalı, üst hissəsi ilə torpaq arasında təxminən 1 sm boşluq buraxılmalıdır.
Gübrələmə
Bitkilərin yüksək keyfiyyətdə və sağlam böyüməsi üçün aprel-sentyabr ayları arasında həftədə bir dəfə 3 q/l kompozit gübrə verilməsi tövsiyə olunur.
Suvarma
Böyümə və çiçəkləmə dövrlərində (mart-sentyabr arası), bitkilər bol suvarılmalı, çox isti havalarda su püskürdülərək nəmli bir mühit təmin edilməlidir. Çiçəkləmə bitdikdən sonra artıq su verilməməli, dibçək torpağı orta dərəcədə nəmli, hətta bir az quru saxlanılmalıdır.
Budama
Kol formalı yaşlı bitkilərin zoğları mart ayında yarıbayarı və ya 1/3 nisbətində budanmalıdır. Çiliklə yetişdirilən gənc bitkilərdə budaqlanmanı təşviq etmək üçün zoğlar təxminən 15 sm-ə çatdıqda ucvurma edilməlidir.
Xəstəliklər və Zərərvericilər
Vacib xəstəliklər arasında ödem, virus, bakterial yarpaq ləkəsi, kök çürüməsi, solğunluq, pas və boz kif yer alarkən, zərərvericilər arasında nematodlar, ilbizlər, mənənələr, ağqanadlılar və unlu bitlər bulunmaktadır. Bu vəziyyətdə erkən diaqnoz və müvafiq müdaxilələr vacibdir.
