Tüm Yazılar
Zeytun Qara Koşnili (Saissetia oleae)
Zeytun qara koşnili (Saissetia oleae), isti iqlimlərdə geniş yayılan çanaqlı bit növüdür. Bu zərərverici, xüsusilə zeytun ağaclarında böyük zərərlərə səbəb ola bilməkdədir. Əsas zərər forması, sahibi olduğu ağaclarda bitki şirəsini əmərək qidalanması və fumajin yaranmasına səbəb olmasıdır. Qara kif olaraq da bilinən fumajin, bu zərərvericinin ifraz etdiyi maddə ilə yaranmağa başlayır. Ağacın səthində toplanmağa başlayan fumajin, zamanla bitkinin fotosintezini maneə törədir. Fotosintezin azalması ilə ağaclarda; budaq qurumaları, meyvə tökülməsi, hətta şiddətli infeksiyalarda ağac itkiləri müşahidə oluna bilər. Qısacası, erkən dövrdə tədbir görülə bilməyən ərazilərdə istehsalçılar üçün böyük təhlükə yaradır. Bu yazımızda zeytun qara koşnili ilə effektiv mübarizə üsullarından bəhs edəcəyik.
Zeytun Qara Koşnilinin Həyat Dövriyyəsi
Zeytun qara koşnilinin həyat dövriyyəsi, dişi fərdlərin yumurta qoyması ilə başlayır. Yumurtlama dövrü Aprel ayından Sentyabr ayına qədər davam edir. Yumurtaların açılma müddəti temperaturun da təsiri ilə 1 ilə 3 ay arasında dəyişir. Yumurtadan çıxan sürfələr zoğlara yerləşərək birinci dövrə keçirlər. Birinci dövr sürfələr narıncı-sarı rəngdə və hərəkətsizdir. İkinci dövrdə isə rəngi açılaraq krem rənginə dönür, kürəkdə H hərfinə bənzər bir forma görünməyə başlayır. Yay sonuna doğru 3-cü dövrə keçən sürfələr, ölçü olaraq inkişaf edərək həyatlarına qış boyu davam edirlər. Qışı keçirən sürfələr havaların isinməsi ilə yetkin hala gəlir. İlk aktiv sürfələr may-iyun aylarında görünməyə başlayır. Bu zərərvericinin əsas sahibi zeytundur. Ege bölgəsində sitrus, çinar, heyva, nar, dəfnə kimi bitkilərdə də tapılmaqda və zərər verməkdədir.
Zeytun Qara Koşnilinin Zərər Forması
Qara koşnilin yetkin və sürfələri bitki şirəsini əmərək qidalanırlar. Bu qidalanma zamanı şirin bir maddə ifraz edirlər. Bu şirin maddənin üzərində göbələklər çoxalaraq fumajin yaradır. Fumajin sıxlığının artması ilə "qaraballıq" adı verilən görünüş yaranır. Bu quruluş ilə bitkinin fotosintez prosesi azalır. Həm şirəsi əmilən, həm də fotosintezi maneə törədilən ağaclarda zamanla qurumalar və meyvə tökülmələri yaşanır. Tədbir görülə bilməyən hallarda 60-70% nisbətində məhsul itkisi yaşana bilər. Problemə qarşı mübarizə aparılmayan hallarda isə meyvə məhsuldarlığı tamamilə dayanır.
Zeytun Qara Koşnili ilə Mübarizə Üsulları
Zeytun qara koşnili ilə fiziki mübarizədə budama olduqca vacibdir. Müntəzəm olaraq quru budaqlar təmizlənməli və daxili budaqlarda hava axını təmin edilməlidir. Kimyəvi mübarizədə isə 2 dəfə dərmanlama aparılır. Dərmanlama vaxtı sürfələrin aktiv olduğu vaxta görə tənzimlənməlidir. Bu dövr zərərvericinin olduğu zoğları izləyərək müəyyən edilir. İlk dərmanlama yumurtanın 50%-nin açıldığı dövrdə aparılır, bu dövr adətən may ayının sonuna təsadüf edir. İkinci dərmanlamada isə yumurta açılmasının 90% olduğu dövrdə aparılır.
Kategoriler
Yorumlar