Tüm Yazılar
Feromon Tələsi Nədir?
Feromon tələsi, kənd təsərrüfatı sahələrində zərərli həşərat populyasiyalarını izləmək və nəzarət altında saxlamaq məqsədilə istifadə olunan təsirli bir biotexniki mübarizə üsuludur. Xüsusilə istixana və açıq kənd təsərrüfatı sahələrində üstünlük verilən bu tələlər, hədəf zərərvericini cəlb edən xüsusi feromonlar (eyni növ üzvləri arasındakı sosial münasibətləri tənzimləyən kimyəvi maddədir.) ehtiva edir və ətraf mühitə zərər vermədən təsirli bir izləmə təmin edir. Feromon tələsi sayəsində istehsalçılar, zərərverici sıxlığını erkən mərhələdə aşkar edərək zamanında müdaxilə edə bilər, lüzumsuz dərman istifadəsinin qarşısını alaraq həm ətraf mühiti qoruyur, həm də istehsal xərclərini azaldır. Bu yazımızda feromon tələlərinin iş prinsipi, istifadə sahələri və kənd təsərrüfatı istehsalında təmin etdiyi üstünlüklərə ətraflı şəkildə toxunacağıq.
Feromon Tələsi Necə İşləyir?
Bu tələnin quruluşunda adətən həşəratları cəlb edən xüsusi feromonlar olur. Bu feromonlar, hədəf zərərvericinin təbii cütləşmə siqnallarını təqlid edərək həşəratları tələyə çəkir. Tələnin daxilinə girən həşəratlar yapışqan səthə və ya mexaniki quruluşa ilişərək kənara çıxa bilmir. Beləliklə, həm erkən xəbərdarlıq sistemi kimi fəaliyyət göstərir, həm də kimyəvi istifadəni azaldaraq ətraf mühitə dost bir mübarizə üsulu təqdim edir. Xüsusilə istixana və açıq sahə kənd təsərrüfatında, zərərvericilərin növü və sıxlığı haqqında məlumat əldə etmək üçün etibarlı bir vasitədir.
Feromon Hansı Zərərvericilər Üçün İstifadə Olunur?
Feromon tələləri, xüsusilə hədəf zərərvericinin cinsinə xas feromonlar istifadə edilərək fərdiləşdirilir. Bu sayədə yalnız müəyyən növləri təsirli şəkildə çəkir. Ən geniş yayılmış istifadə sahələri arasında Aralıq dənizi meyvə milçəyi (Ceratitis capitata), salxım güvəsi, pambıq yarpaq qurdu, alma iç qurdu, pomidor güvəsi (Tuta absoluta) kimi kənd təsərrüfatında ciddi zərərlərə səbəb olan həşərat növləri yer alır. Bu tələlər həm sıx populyasiya dövrlərində zərərvericilərlə mübarizədə istifadə olunur, həm də erkən dövrdə müşahidə və müdaxilə üçün istehsalçıya böyük üstünlük təmin edir.
Feromon Tələsi Necə Qurulur?
Tələ qurulması üçün; feromon kapsulu, tələ gövdəsi, yapışqan səth və ya maye çəni və asma aparatı lazımdır. Feromon kapsulu əl dəymədən tələnin mərkəzinə yerləşdirilir, ardınca yapışqan kart və ya maye bölməsi əlavə edilərək tələ tamamlanır. Quraşdırıldıqdan sonra, tələlər zərərvericinin sıx olduğu, küləksiz və birbaşa günəş işığı almayan bölgələrə yerləşdirilməlidir. Təsirli nəticə üçün həftəlik yoxlamalar aparılmalı və feromonlar müntəzəm aralıqlarla yenilənməlidir. Bu sayədə zərərverici populyasiyası düzgün şəkildə izlənilərək zamanında müdaxilə imkanı təmin edilir.
Kategoriler
Etiketler
Yorumlar