Tüm Yazılar
Fosforlu Gübrə Nədir?
Fosforlu Gübrə Nə İşə Yarayır
Fosfor bitkilər üçün əsas qidadır və kök inkişafı, toxum formalaşması və enerji transferi kimi bir çox vacib prosesdə rol oynayır. Bu səbəbdən fosfor bitkilərin sağlam böyüməsi və məhsuldar şəkildə məhsul verməsi üçün həyati əhəmiyyətə malikdir. Eyni zamanda çiçəkləmə və meyvə formalaşması proseslərində təsirlidir, bitkilərin çoxalma qabiliyyətini və toxum formalaşmasını dəstəkləyir. Fosfor bitkilərin enerji transferində vacib rol oynayır və hüceyrə funksiyaları üçün zəruri olan enerjini təmin edir. Həmçinin bitki metabolizmasını tənzimləyərək zülal sintezi kimi biokimyəvi reaksiyalarda iştirak edir. Fosforlu gübrələr torpaqdakı fosfor səviyyələrini artıraraq bitkilərin bu kritik elementə daha yaxşı çıxışını təmin edir
Fosforlu Gübrə Çeşidləri Hansılardır?
Fosforlu gübrələr adətən fərqli fosfor birləşmələrinə əsaslanaraq çeşidləndirilmişdir. Bəzi yayılmış fosforlu gübrə çeşidləri aşağıdakı kimi sıralana bilər;
Super Fosfat: Super fosfat, konsentrə edilmiş fosforlu gübrə növüdür. Adətən kalsium superfosfat və ya tək superfosfat kimi adlandırılır. Müxtəlif fosfor birləşmələrinin turşu ilə işlənməsi nəticəsində əldə edilir. Bitkilərin sürətli şəkildə fosfor almasını təmin edərək torpağın məhsuldarlığını artırır.
Üçlü Super Fosfat: Bu gübrə kalsium, fosfor və kükürd ehtiva edən bir fosforlu gübrə növüdür. Bitkilərin uzunmüddətli fosfor ehtiyaclarını qarşılayır və eyni zamanda kükürd tərkibi ilə torpaq məhsuldarlığını artırır.
Monoamonium Fosfat (MAP): Bu gübrə amonium nitrat və fosforik turşu reaksiyasından əldə edilir. Həm azot, həm də fosfor tərkibi ilə bitkilərin ehtiyac duyduğu qida maddələrini təmin edir.
Diamonium Fosfat (DAP): Amonyak və fosforik turşunun reaksiyası ilə istehsal olunur. Tərkibində %18 azot (N) və %46 fosfor (P2O5) mövcuddur.
Yerli Fosforlu Gübrə Qarışıqları: Bölgədən bölgəyə dəyişən fərqli fosforlu gübrə qarışıqları mövcuddur. Bu qarışıqlar yerli torpaq şəraitinə və bitki ehtiyaclarına görə fərdiləşdirilir.
Bu fosforlu gübrə çeşidləri bitkilərin fosfor ehtiyaclarını qarşılamaq və torpağın məhsuldarlığını artırmaq üçün istifadə olunur. Gübrə seçimi bitki növü, torpaq xüsusiyyətləri və böyümə mərhələsindən asılı olaraq edilir. Hər bir fosforlu gübrə çeşidi fərqli fosfor tərkibinə və istifadə sahələrinə malikdir.
Ən Çox Fosfor Hansı Gübrədə Var?
Ən yüksək fosfor nisbətinə malik gübrə adətən DAP (Diamonium Fosfat) kimi tanınır. Bu gübrə adətən %18 azot, %46 fosfor və %0 kalium tərkibinə malikdir. Yüksək fosfor tərkibi səbəbindən DAP, bitkilərin bu vacib qida maddəsi ehtiyacını qarşılamaq üçün üstünlük verilən bir gübrə növüdür.
Bitkilərdə Fosfor Çatışmazlığı Əlamətləri Hansılardır?
Bitkilərdə fosfor çatışmazlığı müxtəlif əlamətlərə səbəb ola bilər. Bunlar arasında:
Yavaş və ya Zəif Böyümə: Fosfor bitkilərin hüceyrə bölünməsində və enerji transferində vacib rol oynayır. Çatışmazlıq vəziyyətində bitkilərin böyüməsi və inkişafı yavaşlayır.
Göyərmə/Bənövşəyiləşmə: Xüsusilə yarpaq kənarlarında və ya damarlarında bənövşəyi rəng çalarları görülə bilər.
Yarpaqlarda Rəng Dəyişiklikləri: Yarpaqlar normaldan daha tünd yaşıl və ya bəzən qırmızımtıl rəng ala bilər.
Yarpaqlarda Ləkələnmə: Sarı, qəhvəyi və ya bənövşəyi ləkələr yarpaqlarda görünə bilər.
Yarpaq Tökülməsi: Fosfor çatışmazlığı yarpaqların tökülməsinə səbəb ola bilər, xüsusilə də aşağı yarpaqlar təsirlənir.
Çiçəkləmə və Meyvə Formalaşmasının Azalması: Fosfor bitkilərdə çiçəkləmə və meyvə formalaşması üçün zəruridir. Çatışmazlıq vəziyyətində bu proseslər təsirlənə və azala bilər.
Kök İnkişafında Problemlər: Fosfor çatışmazlığı köklərdə inkişaf problemlərinə yol aça bilər, bu da bitkinin qida qəbuluna təsir edə bilər.
Fosforlu Gübrələr Nə Zaman İstifadə Edilməlidir?, Fosforlu Gübrələr Necə Tətbiq Olunur?
Fosforlu gübrələr bitki köklərinin dərhal çatacağı dərinlikdə torpağa yerləşdirilməlidir. Səpin və ya əkin zamanı, toxumlarla eyni dərinlikdə və ya bir az daha dərinə basdırılaraq tətbiq olunmalıdır. Bu, bitkinin kökləri üçün əlçatan olmalarını təmin edir və gübrənin bitkiyə ən yaxşı şəkildə fayda verməsini təmin edir.
Erkən tətbiq vəziyyətində, fosforlu gübrələr zamanla bitki tərəfindən istifadə olunmayacaq bir formaya çevrilə bilər və təsirini itirə bilər. Gec tətbiq isə gübrənin torpaq səthində qalmasına və bitki tərəfindən tam sorulmamasına səbəb ola bilər. Bu səbəbdən gübrənin səpin və ya əkin anında birbaşa torpağa yerləşdirilməsi və toxumlarla uyğun dərinlikdə basdırılması, bitkinin inkişafı üçün ən uyğun zamanda və ən uyğun şəkildə fosforlu gübrənin istifadəsini təmin edir.
Etiketler
Yorumlar