Kənd Təsərrüfatında Blockchain Texnologiyası Nədir?

Blockchain texnologiyası, məlumatların paylanmış bir şəbəkə üzərində təhlükəsiz və şəffaf şəkildə idarə olunmasını təmin edən rəqəmsal bir dəftər və ya qeydiyyat sistemidir. Əsasən, bu texnologiya mərkəzləşdirilməmiş (decentralized) bir quruluşa malikdir və məlumatların mərkəzi bir orqan və ya vasitəçi olmadan doğrulana bilən şəkildə paylaşılmasına imkan yaradır.

Blockchain’in əsas xüsusiyyətləri şunlardır:

1. Paylanmış Struktur: Məlumatlar, şəbəkədəki bütün düyünlər arasında bərabər olaraq paylanılır və hər bir düyün eyni məlumat dəstinə malikdir. Bu paylanmış struktur sayəsində məlumatların mərkəzi bir nöqtədə toplanması və ya idarə edilməsi engellenmiş olur.

2. Təhlükəsizlik: Hər bir məlumat bloku, əvvəlki blokun məlumatlarını ehtiva edən və kriptoqrafik üsullarla qorunan bir quruluşdadır. Bu sayədə məlumatların dəyişdirilməsi və ya saxtalaşdırılması demək olar ki, qeyri-mümkün olur.

3. Şəffaflıq və Doğrulana bilmək: Blockchain’dəki məlumatlar, bütün şəbəkə iştirakçıları tərəfindən görülə bilər və doğrulana bilər. Hər hansı bir dəyişiklik və ya əməliyyat şəbəkə daxilində izlənilə bilən şəkildə qeyd olunur.

4. Ağıllı Müqavilələr: Blockchain, ağıllı müqavilələr adlanan proqramlaşdırıla bilən əməliyyat protokollarını dəstəkləyir. Bu müqavilələr, müəyyən şərtlər yerinə yetirildikdə avtomatik olaraq əməliyyat icra edə bilər və bu əməliyyatlar dəyişdirilməz şəkildə qeyd olunur.

5. Dəyişməzlik: Blockchain’də qeyd olunan məlumatlar geriyə dönük olaraq dəyişdirilə bilməz. Bir dəfə qeyd olunan bir məlumat, bütün şəbəkədəki istifadəçilər tərəfindən qəbul edilən bir həqiqət olaraq qalır.

Blockchain texnologiyasının kənd təsərrüfatında istifadəsi isə məhsulların istehsalından istehlakçıya qədər olan proseslərin daha şəffaf və etibarlı hala gətirilməsini təmin edir. Məsələn, bir kənd təsərrüfatı məhsulunun hansı şəraitdə yetişdirildiyi, kimyəvi maddələrin istifadəsi, daşınma prosesləri və saxlama şərtləri kimi detallar blockchain üzərində izlənilə bilən və doğrulana bilən şəkildə qeyd oluna bilər. Bu da istehlakçılara məhsulların təhlükəsizliyi və keyfiyyəti haqqında daha çox zəmanət verir.