Pomidorda Kalsium Çatışmazlığı
Pomidorda kalsium çatışmazlığı adətən “çiçək ucu çürüməsi” adlandırılan bir vəziyyətə səbəb olur. Çiçək ucu çürüməsi, pomidorun alt hissəsində və ya çiçək uclarında tünd qəhvəyi ləkələrin yarandığı bir vəziyyətdir və adətən kalsium çatışmazlığı ilə əlaqəlidir.
Kalsium bitkilər üçün həyati bir qida maddəsidir. Buna görə də pomidor bitkisi də bu mineralı bir sıra vacib proseslərdə istifadə edir. Sürətli böyümə dövrlərində, meyvə inkişafı zamanı və stresli şərtlər altında xüsusilə kalsium ehtiyacı artır. Kalsiumun çatışmazlığı bitki hüceyrələrinin düzgün şəkildə bölünməsinə və inkişafına mane olur.
Çiçək ucu çürüməsi adətən bitkinin meyvə əmələ gətirdiyi başlanğıc mərhələsində ortaya çıxır. Kalsiumun kifayət qədər daşınmaması və ya istifadə edilə bilməməsi halında, meyvə uclarındakı hüceyrələrdə zədələnmə baş verir. Bu vəziyyət pomidor meyvələrində keyfiyyət itkisinə və məhsuldarlığın azalmasına səbəb olur.
Pomidorda Kalsium Çatışmazlığı Əlamətləri Hansılardır?
Pomidor bitkisində kalsium çatışmazlığı ilk olaraq çiçək ucunda bəlli olur. Pomidor çiçəklərinin uclarında açıq rəngli ləkələr yaranır. Bu izlər zaman keçdikcə qəhvəyi və qaraya çevrilərək quru və dərini xatırladan bir görünüş alır. Əgər kalsium çatışmazlığı müalicə edilməzsə, xəstəlik irəliləyərək göbələk infeksiyasına yol aça bilər. Pomidorda kalsium çatışmazlığı əlamətləri aşağıdakı şəkildə ortaya çıxır:
- Gənc yarpaqlarda və zoğ uclarında ləkələnmə görülür. Bu ləkələr zamanla quruyaraq yarpaq kənarlarında ölü bölgələr yaradır.
- Zoğ uclarının normal böyüməsi dayanır və quruma nəzərə çarpır.
- Bitkinin toxuma quruluşu və meyvələri yumşalır, saxlama müddəti qısalır.
- Kök inkişafı zəifləyir.
- Bitki xəstəliklərə və zərərvericilərə qarşı daha həssas hala gəlir.
- Qəhvəyi və qara ləkələr zamanla göbələk problemlərinə çevrilə bilər, bu prosesdə bölgə daha nəmli bir görünüş alır.
Bu əlamətlər işığında, erkən dövrlərdə müdaxilə edilməsi və kalsium çatışmazlığının aradan qaldırılması bitki sağlamlığını qorumaq üçün olduqca vacibdir.
Pomidorda Kalsium Çatışmazlığı Nə Üçün Olur?
Pomidorda kalsium çatışmazlığı, kalsium mineralının kifayət qədər alınmaması nəticəsində ortaya çıxır. Kalsium bitkilər üçün vacib bir qida maddəsidir. Xüsusilə meyvə əmələ gəlməsi zamanı kritik rol oynayır. Bu çatışmazlıq müxtəlif amillərdən qaynaqlana bilər:
Qeyri-müntəzəm Suvarma: Torpağın qeyri-müntəzəm şəkildə suvarılması, kalsiumun bitkilər tərəfindən müntəzəm alınmasını çətinləşdirə bilər. Xüsusilə çox su verildikdən sonra gələn quraqlıq şəraiti, kalsiumun udulmasına mənfi təsir göstərə bilər.
Sürətli Böyümə: Bitkilərin sürətli böyümə dövrlərində, xüsusilə də meyvə inkişafı zamanı kalsium ehtiyacı artır. Bu dövrlərdə kifayət qədər kalsium təmin edilməzsə, kalsium çatışmazlığı görülə bilər.
Qida Balansının Pozulması: Torpaqdakı qida maddələrinin qeyri-bərabər paylanması, xüsusilə artıq azot və kaliumun kalsium qəbuluna mane olması çatışmazlığı tətikləyə bilər.
Soyuq Torpaq: Əkin zamanı torpağın aşağı temperaturlara sahib olması kalsiumun udulmasını azalda bilər. Kalsiumu bitkilər üçün istifadə edilə bilən hala gətirən orqanizmlər aşağı temperaturlarda effektiv işləyə bilmir.
Torpaqdakı Şoranlıq: Yüksək duz tərkibi olan torpaqlar kalsiumun köklər tərəfindən alınmasına mane ola bilər.
Kök Zədələnmələri: Əkin və ya torpaq becərmə işləri zamanı köklərin zədələnməsi bitkinin su və qida qəbuluna mənfi təsir edərək kalsium çatışmazlığına səbəb ola bilər.
Bu amillərin nəzərə alınması və müvafiq tədbirlərin görülməsi pomidorda kalsium çatışmazlığı riskini minimuma endirməyə kömək edə bilər. Müntəzəm suvarma, qida balansının təmin edilməsi və uyğun temperatur şəraitinin qorunması bu tədbirlər arasındadır.
Pomidorda Kalsium Çatışmazlığına Nə Yaxşı Təsir Edir?
Kalsium çatışmazlığını müalicə etmək üçün bir neçə effektiv üsul mövcuddur. İlk olaraq, xüsusi olaraq hazırlanmış kalsium tərkibli gübrələrdən istifadə etmək, bitkiləri sürətli şəkildə kalsiumla təmin etmək üçün effektiv bir yoldur. Torpaq analizi nəticəsində kalsium çatışmazlığı aşkar edilərsə, torpağa uyğun miqdarda kalsium tərkibli gübrələr əlavə edilməlidir.
Müntəzəm suvarma aparılması da kalsium çatışmazlığı ilə mübarizədə vacib rol oynayır. Lakin suvarmada həddi aşmaqdan çəkinmək lazımdır. Fosforlu gübrə istifadəsini məhdudlaşdırmaq da kalsiumun udulmasını artıra bilər. Çünki artıq fosfor bitkilərin kalsiumu qəbul etməsinə mane ola bilər. Torpağın pH səviyyəsini yoxlamaq da kalsiumun udulmasına təsir edən bir amildir. Torpaq pH-ını uyğun səviyyədə saxlamaq bitkilərin kalsiumu daha yaxşı qəbul etməsinə kömək edir.
Son olaraq, yarpaqdan gübrələmə də kalsium çatışmazlığı ilə mübarizədə effektiv bir üsuldur. Bu üsulla kalsium tərkibli gübrələri birbaşa bitkinin yarpaqlarına tətbiq etmək çatışmazlığı sürətli şəkildə aradan qaldırmağa kömək edir. Bu tədbirlər pomidorda kalsium çatışmazlığını azaltmağa və bitkilərin sağlam böyüməsini dəstəkləməyə yönəlmiş effektiv addımlardır. Lakin hər bir vəziyyət üçün ən uyğun müalicə üsulunu müəyyən etmək üçün bir mütəxəssisə və ya kənd təsərrüfatı mütəxəssisinə müraciət etmək hər zaman tövsiyə olunur.
Pomidora Kalsium Nə Zaman Verilməlidir?
Pomidor bitkilərinə kalsium tətbiqi adətən pomidor şitilləri torpağa əkilməzdən əvvəl və ya bitkilərin böyümə dövrünün başlanğıcında edilməlidir. Çünki bu dövrlərdə kalsium bitkilərin sağlam bir başlanğıc etməsinə kömək etmək və potensial kalsium çatışmazlığı problemlərinin qarşısını almaq üçün vacibdir.
Şitillər torpaqla görüşməzdən əvvəl, torpaq hazırlığı mərhələsində və ya şitillərin əkilməsi zamanı kalsium tərkibli gübrələr əlavə edilərək torpaq zənginləşdirilir. Bu, kök sistemlərinin güclənməsini və kalsium qəbulunun başlanğıcını dəstəkləyərək bitkilərin ümumi sağlamlığını artıra bilər.
Xüsusilə ilk yaşıl yarpaqlar görünməyə başladıqda kalsium tərkibli gübrələrlə müntəzəm gübrələmə aparmaq vacibdir. Çünki bu mərhələdə bitkilər sürətlə böyüdükləri üçün kalsiuma olan ehtiyacları artır. Bu səbəbdən müntəzəm gübrələmə bitkilərin ümumi böyümə və inkişafını dəstəkləyərək daha sağlam və dözümlü bitkilərin yetişməsinə töhfə verir.
Kalsium Bitkilərdə Nə İşə Yarayır?
Kalsium bitki hüceyrə divarlarının və toxumalarının bərkiməsində əsas rol oynayır. Bu xüsusiyyəti bitki toxumalarını gücləndirərək göbələk və bakteriya infeksiyalarına qarşı qoruma təmin edir. Bundan əlavə, donma və ərimə stresinə qarşı bitkini qoruyaraq don zədələnməsinin qarşısını alır. Kalsium hüceyrə bölünməsinin tənzimlənməsi və hüceyrə inkişafı üzərində də təsirlidir. Bu səbəbdən kök uzanması, bitki böyüməsi və inkişafına mühüm töhfə verir.
Kifayət qədər kalsium ala bilməyən meyvə və tərəvəzlərdə çürümə və çatlamalar baş verə bilər. Məsələn, almada acı ləkə və pomidorda dib çürüməsi kimi əlamətlər kalsium çatışmazlığının bir nəticəsi ola bilər. Meyvələrdə kifayət qədər kalsiumun olmamasının saxlama müddətində də fizioloji pozuntulara və funquslara qarşı həssaslığı artıra biləcəyi unudulmamalıdır.
Yorumlar