Blog | S.S.S | Bizi Takip Edin |

Topraksız Hidroponik Tarım

esular-topraksiz-tarim

Topraksız Tarım Nedir?

Topraksız Tarım, Tarım sektöründe geleneksel yöntemlerle karşılaşılan zorluklar, artan nüfus ve çevresel etmenlerle birlikte alternatif tarım tekniklerine yönelmeyi beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda, topraksız tarım (topraksız tarım), geleneksel toprak tabanlı tarımın dışında bitki yetiştirme yöntemleri arasında öne çıkmaktadır. Topraksız Hidroponik tarım, toprak kullanımının sınırlamalarını aşmayı amaçlar ve bitkilerin besin ihtiyaçlarını su içinde çözülmüş besin solüsyonları ile karşılamayı hedefler.

Geleneksel tarımın karşılaştığı zorluklar arasında arazi bölünmeleri, toprak kalitesi, hava koşulları gibi faktörlerin üretimi olumsuz etkilemesi yer alır. Bu sorunları aşmak adına geliştirilen topraksız tarım, toprak kullanımına bağımlılığı azaltır ve bitkilerin kök sistemlerini doğrudan besin solüsyonlarına maruz bırakarak beslenmelerini sağlar.

Topraksız Tarımın Amacı

Topraksız tarımın temel amacı, bitkilerin geleneksel toprak tabanlı tarım yöntemlerine olan bağımlılığını azaltarak daha kontrollü, verimli ve sürdürülebilir bir üretim ortamı sağlamaktır. Bu yöntem, bitkilerin kök sistemlerini toprak yerine su içinde çözülmüş besin solüsyonlarına maruz bırakarak, bitkilerin beslenme ihtiyaçlarını doğrudan karşılamayı hedefler. Su tasarrufu, kontrollü ortam, verimlilik, mevsim koşullarından bağımsızlık ve besin kontrolü gibi faktörler, topraksız tarımın temel amaçları arasında yer alır. Bu yöntem, tarımın daha sürdürülebilir, verimli ve çevre dostu bir pratiğe dönüşmesini amaçlayarak geleneksel tarımın sınırlamalarını aşmaya yönelik bir çözüm sunar.

Topraksız tarım nasıl uygulanır.

Araştırmalar, topraksız ortamda yetiştirilen domates meyvelerinin en az toprakta yetiştirilenler kadar kaliteli olduğunu göstermiştir. Bu sistemin yerleştirilip yaygınlaştırılması ile tarıma elverişli olmayan taşlık, kayalık, tuzlu ve çorak alanlar ile taban suyu yüksek olan bölgelerde de başarılı seracılık yapılabilecektir. Topraksız kültür kullanılarak değişik ürünler yetiştirilebilir. Bununla birlikte pazar değeri yüksek bitkilerin seçilmesinde fayda vardır.

Topraksız Tarım Teknolojileri Nelerdir

Topraksız tarım, geleneksel toprak tarımının aksine bitkilerin toprak yerine özel büyüme ortamlarında yetiştirildiği bir tarım yöntemidir. Bu modern tarım yaklaşımında sulama, bitkilerin büyüme ortamına doğrudan besin çözeltisi veya su verilerek gerçekleştirilir. İşte topraksız tarım sulama sistemlerine örnekler:

Hidroponik Sistemler:

  • NFT (Nutrient Film Technique): Bitkilerin kökleri, eğimli bir kanal boyunca akan besin çözeltisi filmi içinde asılıdır.
  • DWC (Deep Water Culture): Bitki kökleri, bir su tankısının içinde asılıdır ve suyun içindeki besin çözeltisiyle beslenir.
  • Aeroponik Sistemler: Bitkilerin kökleri, hava ile besin çözeltisi püskürtülerek beslenir.
Topraksız tarım nedir

Substrat Bazlı Sistemler:

Substrat bazlı sistemler, topraksız tarım yöntemlerinden biridir ve bitkilerin büyümesi için geleneksel toprak yerine özel bir substrat veya büyüme ortamı kullanır. Bu sistemlerde, bitkilerin kökleri doğrudan toprakla temas etmez; bunun yerine, özel olarak seçilmiş bir büyüme ortamında gelişir.

Akvaponik Sistemler:

Akvaponik sistemler, balık yetiştiriciliği (akvakültür) ile hidroponik bitki yetiştiriciliğinin birleştirildiği bir tarım yöntemidir. Bu sistem, bir döngü içinde su, balıklar ve bitkiler arasında dolaşan bir ekosistem oluşturarak hem sürdürülebilir bir balık üretimi hem de bitki yetiştiriciliği sağlar.

esular-topraksiz-tarim

Süspansiyon Kültürü (Ayrık Sistem):

Süspansiyon kültürü, bitkilerin büyümesi için geleneksel toprak yerine sıvı besin solüsyonları içinde kök salmalarına dayanan bir topraksız tarım yöntemidir. Ayrık sistem olarak da bilinen bu yöntemde, bitkilerin kökleri doğrudan besin solüsyonuna maruz kalır.

Süspansiyon kültürü, özellikle sera koşullarında ve yer sıkıntısı olan bölgelerde tercih edilen bir topraksız tarım yöntemidir. Bitkilerin köklerinin serbestçe büyümesi ve besin maddelerini doğrudan alması, daha hızlı büyümelerine ve daha sağlıklı ürünler vermesine olanak tanır.

Topraksız Torf Sistemi:

Topraksız torf sistemi, geleneksel toprak kullanmadan bitki yetiştirme amacıyla kullanılan bir topraksız tarım yöntemidir. Bu sistemde torf, bitkilerin kök sistemine destek sağlayan ve besin maddelerini içeren bir büyüme ortamı olarak kullanılır. Topraksız torf sistemi, özellikle sera yetiştiriciliği ve kontrollü tarım alanlarında tercih edilen bir yöntemdir. Bitkilerin daha kontrollü bir ortamda büyümesine ve verimli bir şekilde beslenmesine olanak tanır.

Topraksız Tarımın Yararları Nelerdir?

Topraksız tarımın benimsenmesindeki ana nedenlerden biri, bir dizi avantajı beraberinde getirmesidir. Bu avantajlar, topraksız tarım tekniğini geleneksel tarıma tercih edilebilir kılmaktadır:

  • Yüksek Verim: Birim alanda alınan verim, topraksız tarımda daha yüksektir. Bitkilerin besin ihtiyaçları daha doğrudan ve kontrollü bir şekilde karşılandığı için daha sağlıklı büyürler.

  • Su Tasarrufu: Topraksız tarımda, toprak kullanılmadığı için su ihtiyacı daha azdır. Geleneksel tarıma göre %10’a kadar daha az su kullanılarak üretim yapılabilir, bu da su tasarrufunu beraberinde getirir.

  • Kaliteli Hasat: Ölçümler ve kontrollerle desteklenen topraksız tarım, daha kaliteli ve verimli hasat elde etmeyi sağlar. Bitkilerin büyüme süreci daha iyi yönetilir.

  • Steril Ortam: Topraksız tarımda kullanılan alanlar ve ekipmanlar steril olduğundan, harici ilaçlamaya ihtiyaç duyulmaz. Bu da daha sağlıklı ve doğal ürün elde etmeyi mümkün kılar.

  • Daha Büyük Bitkiler: Hidroponik sistemle yetiştirilen bitkiler, klasik tarımda yetiştirilenlere göre genellikle %30 daha büyük olabilir.

  • Azalmış Hastalık ve Zararlı Etkisi: Kontrollü ortam ve topraksız ortam, hastalık ve zararlıların bitkilere olan etkisini en aza indirir. Bu, ilaç kullanımını azaltır.

  • Effektif Gübre Kullanımı: Bitkilerin ihtiyaç duyduğu besinler, özel solüsyonlarla hazırlanır ve fazla kullanılan besinler depolanır. Bu, gübre kullanımını daha etkili hale getirir.

  • İşçilik Maliyetlerinde Azalma: Topraksız tarımda toprak işleme olmadığından ve kontrollü sistemler kullanıldığından, işçilik maliyetleri azalır.

  • Esnek Üretim Alanları: Topraksız tarım, herhangi bir arazi koşulunda uygulanabilir. Tarım yapılması uygun olmayan alanlarda bile üretim mümkündür.

  • Hava Koşullarından Bağımsızlık: Kapalı ortamlarda yapılan topraksız tarım, olumsuz hava koşullarından etkilenmez. Bu da üretim kayıplarını minimize eder.

  • Dikey Tarım İmkanı: Topraksız tarım, dikey tarım uygulamalarına olanak tanır, bu da daha fazla ekim yapma imkanı sağlar.

  • Uzun Raf Ömrü: Bazı araştırmalar, hidroponik sistemle yetiştirilen ürünlerin daha uzun raf ömrüne sahip olduğunu göstermektedir.

Topraksız tarımın bu avantajları, özellikle artan nüfus ve sürdürülebilir tarım ihtiyacı göz önüne alındığında, modern tarım pratiğinde önemli bir yer edinmesine katkı sağlamaktadır.

esular-topraksiz-tarim

Topraksız Tarım Dezavantajları Nelerdir

Topraksız tarımın getirdiği birçok avantaja rağmen, bazı dezavantajlar da bulunmaktadır. Bu dezavantajlar, topraksız tarıma geçmeyi düşünenlerin dikkate alması gereken önemli noktalardır:

  • Yüksek Sermaye Gereksinimi: Topraksız tarım sistemlerinin kurulumu maliyetlidir. Özellikle başlangıçta yüksek bir sermaye gereksinimi bulunmaktadır. Ücretsiz doğal kaynaklar yerine özel ekipmanlara ve teknolojiye yatırım yapılması gerekebilir.

  • Bilgi ve Deneyim Gerekliliği: Verimli bir üretim süreci için teknik bilgi ve deneyime ihtiyaç vardır. Bu bilgi, doğru uygulamaların ve kararların alınmasını sağlar. Bu nedenle, deneyimli bir ekip veya danışmanlık hizmetlerine olan ihtiyaç artar.

  • Sistem Arızalarının Etkisi: Topraksız tarım, bir sistem bütünüdür ve sistemde meydana gelebilecek bir arıza tüm üretime zarar verebilir. Bu nedenle, arızalara karşı önceden planlar yapılmalı ve alternatif çözümler düşünülmelidir.

  • Elektrik Kesintileri: Hidroponik tarım, elektriğe bağımlıdır. Elektrik kesintileri, üretimi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, güçlü bir yedekleme sistemi oluşturmak ek maliyet gerektirir.

  • Enerji ve Gübre Maliyetleri: Doğal gazla ısıtılan seralarda yaşanan enerji krizi, maliyetleri artırmaktadır. Ayrıca, gübre fiyatlarındaki artışlar da maliyetleri etkiler.

  • Besin Solüsyonu Hazırlama Hatası: Bitki için hazırlanan besin solüsyonu hatasız olmalıdır. Bir hata, üretimi olumsuz etkileyebilir ve geri dönüşü zordur.

Bu dezavantajlar, topraksız tarımın uygulanabilirliğini etkileyen faktörlerdir. Bu nedenle, topraksız tarıma geçmeden önce detaylı bir planlama ve analiz yapmak önemlidir.

Topraksız Tarım Sulama Sistemleri ?

Topraksız tarımın en önemli noktası etkin su yönetimi ve sulama sisteminin etkinliğidir. Topraksız tarımda bitkilerin ihtiyaç duyduğu tüm gübre, ilaç ve diğer kaynaklar su ile taşınır. Sulama sistemlerinde çeşitli otomasyon çözümleri kullanmak mümkündür.

esular olarak topraksız tarım uygulamaları için kablosuz ve IOT çözümler sunmaktayız. Tarımda sulamanın önemini biliyoruz ve sulama için kablosuz pilli sulama ve sensör çözümleri geliştiriyoruz. Web ve mobil destekli ara birimler, kablosuz pilli vana kontrol üniteleri, toprak nemi, ultrasonik akış ölçerler ve pilli, güneş enerjili gsm’li çözümler ile  akıllı sulama çözümleri sağlıyoruz. esular akıllı sulama ve otomatik sulama çözümlerini topraksız tarım sulama sistemlerinde kullanabilirsiniz.  Hm otomatik sulama ve gübreleme yapabilir hemde uzaktan izleme ve kontrol olanaklarına imkan tanır.

Topraksız Tarımda EC-pH Ölçümünün Önemi

Topraksız tarım uygulamalarında dikkat etmeniz gereken faktörlerin başında pH ve EC değerleri gelir. İyi bir bitki gelişimi için besin çözeltisinin EC ve pH değerinin belirli sınırlarda tutulması gerekir. Bu değerler EC metre ve pH metre adı verilen aletlerle ölçülür.

Topraksız tarım hızlı ve yüksek verim almak için gerçekleştirilmiş bir yöntemdir. Topraksız tarım sistemleri temel olarak, Jiffy tablet, taş yünü veya viyol içerisine ekilmiş fidelerin veya tohumların sepet saksılar yardımıyla köklerini suya sarkıtabildikleri bitki yetiştirme sistemleridir. Modern tarım metotları arasında en verimli yöntem olarak bilinmektedir. Bitkinin optimum beslenmesi hedeftir. Bitki yetiştirmek için uygun koşullarının sağlanması gereklidir. Bu koşullar sağlanmadığı taktirde verim kayıpları yaşanabilir ve hatta hasadın büyük kısmı kaybedilebilir.

Topraksız Tarımda pH Ölçümünün Önemi

Topraksız tarım için en önemli koşullardan birisi de, bitkinin yetişeceği ortamın pH değerinin yani asitlik derecesinin uygun değerlerde olmasıdır. Her bitkinin kendine özgü bir pH değeri mevcuttur ve en iyi verimi bu değerler aralığında verir. Topraksız tarım için söz konusu olan besin çözeltisinin pH değeri sürekli olarak kontrol edilmeli ve yetiştirilen bitkiye göre pH değişimlerine müdahale edilmelidir. 7 pH değeri nötrdür. 7’nin altındaki değerleri gösteren sıvı ortam asidik, 7’nin üzerindeki değerler ise baziktir. Çoğu bitki genelde 5,5- 6,5 arası hafif asit ortamda daha iyi gelişir. Eğer besin eriyiği, yani besin çözeltilerinin pH değeri yüksek ise pH’ı düşürmek için ortama nitrik asit, fosforik asit, su ya da besin çözeltisi eklenmeli, eğer düşük ise, pH’ı yükseltmek için ortama bazik karakterli sıvı takviyesi yapılarak besin çözeltisi bitkinin istediği pH değerine getirilmelidir.

pH’ın bitki gelişimine etkileri nelerdir?

  • Bitki Besin Maddelerinin çözünürlüğü ve bitki tarafından alınabilirliği toprak pH değerine bağlıdır. Bazı Bitki Besin Maddeleri yüksek pH değerlerinde suda çözünemezken bazı Bitki Besin Maddeleri ise düşük pH değerlerinde kökler tarafından alınamaz ve verimi doğrudan etkiler.
  • Düşük pH değerlerinde toprakta mantarların aktiviteleri artar. Yüksek pH durumlarında ise bakteriler hızla çoğalırlar
  • Besin elementlerinin bitkilere olan yararları ile pH değerleri arasında yakın bir ilişki vardır. Bazı durumlarda ortamın pH değerinin değişmesi bitkilerin topraktaki besin elementlerinden yararlanmasını güçleştirir.

Topraksız Tarımda EC Ölçümünün Önemi

Topraksız tarımda oldukça önemli olan EC değeri, Electric Conductivity kelimelerinin ilk harflerinden oluşan, elektrik iletkenliğini belirtmektedir. Suyun iletkenliği içerisinde çözünmüş olan iyonlara bağlı olduğu için EC aynı zamanda su içerisinde çözünen tuz oranını da ifade eder. Bir başka değişle tuzluluk değeridir. Aynı zamanda bitkilerinize verdiğiniz gübre ve ilave besin maddelerinin yoğunluğunu da ifade eder. Bu değerleri kontrol ederek bitkilerinizin beslenme bozukluklarını çözebilir veya beslenme verimliliklerini arttırabilirsiniz.

Bitkilerinizin doğru beslenip beslenmediğini anlayabilmek için yapraklarının sürekli kontrol edilmesi gerekir. Olağan dışı renk değişimleri ve izler gözlemlendiğinde çeşitli testler uygulanabilir. Bitkiler yanlış sulama ve gübrelemeden kaynaklı bir sorun yaşadığı zaman bu değerler ölçülerek gerekli müdahale yapılmalıdır.

EC değerinin bitki gelişimine etkileri nelerdir?

  • Toprakta tuzluluğun artması sonucu ozmotik basınç da artmaktadır. Az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçişe ozmos denir. Bunun bitkilerle ilgili olan kısmı ise şudur. Eğer bitkinin öz suyu kökleri etrafındaki sudan yoğunsa kökleri etrafındaki su bitki tarafından emilir ama kökleri etrafındaki su bitki özsuyundan tuzlu ise bitki bu suyu ememez ve toprak ne kadar nemli olursa olsun bitki bu suyu kullanamaz. Tuzluluk değeri çok daha fazla ise bitkinin özsuyu kökleri etrafındaki bu tuzlu su tarafından emilerek bitkiyi susuz bırakır ve kurumasına sebep olur.

Sonuç olarak; doğru bir üretim gerçekleştirmek istiyorsak EC ve pH değerlerine son derece dikkat etmemiz gereklidir. Özellikle topraksız tarımda önemli besinlerin hepsi besin çözeltisi yoluyla bitkiye verilir. Eğer çözelti içinde herhangi bir besin maddesi gerekenden az veya fazla olması durumunda bitkiler beslenme bozukluğu belirtileri gösterir. Çözeltinin pH ve EC’si de önerilen sınırların dışında ise de bu belirtiler görülür. Bu belirtiler bitkinin büyüklüğü, büyüme hızı, yaprak şekli ve kalınlığı, gövde rengi, boğum arası uzaklığı ve kök sisteminin yapısındaki değişimleri içerir.

Topraksız Tarımda Gübreleme

Topraksız tarımda gübreleme, bitkilerin büyümesi ve gelişmesi için gerekli besin maddelerini su veya hava ortamında yetiştirdikleri büyüme ortamlarına eklemeyi içerir. Bu besin maddeleri bitkilerin ihtiyaçlarına göre dengeli bir şekilde verilir. 

İşte topraksız tarımda gübrelemenin temel prensipleri şu şekildedir;

Hidroponik veya Aeroponik Sistem Seçimi: Topraksız tarımda kullanabileceğiniz iki ana büyüme sistemi vardır. Bunlar hidroponik ve aeroponiktir. Her ikisi de bitkilere besin maddelerini su veya hava ortamında sağlar.

Besin Solüsyonu Hazırlama:

Bitkilerin ihtiyaç duyduğu besin maddelerini içeren bir besin solüsyonu hazırlayın. Bu besin solüsyonu genellikle suya karıştırılan özel gübrelerle oluşturulur. Besin solüsyonunun içermesi gereken temel besin maddeleri makro elementler (azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, sülfür) ve mikro elementler (demir, bakır, çinko, mangan, molibden, bor) içerir.

Elektro Kondüktivite (EC) ve pH Kontrolü:

Besin solüsyonunun elektriksel iletkenliği (EC) ve pH seviyelerini düzenli olarak izlenmesi önemlidir. EC, besin maddelerinin konsantrasyonunu belirlerken, pH bitkilerin besin maddelerini alabilmesi için önemlidir. Genellikle bitki türüne göre EC ve pH değerleri ayarlanır. Genellikle bitkiler için uygun pH seviyeleri 5.5 ile 6.5 arasında olmalıdır.

Besinleri Bitkilere Sunma:

Bitkilerin kökleri, besin solüsyonunu almak için özel bir yapıya sahip konteynerler veya sistemler içinde bulunur. Besin solüsyonu, köklere düzenli olarak ve sürekli olarak sağlanır.

Sulama Programı:

Bitkilerin büyüme evrelerine göre uygun bir sulama programı oluşturulmalıdır. Genellikle bitkilerin su ihtiyacı büyüme aşamalarına göre değişir.

Besin Takviyeleri:

Bitkilerin büyüme aşamalarına ve ihtiyaçlarına göre ek besin takviyeleri yapılabilir. Bu, bitkilerin sağlıklı ve verimli bir şekilde büyümesini sağlamak için önemlidir.

Topraksız tarımda gübreleme, bitkilerin tam kontrollü bir ortamda büyütüldüğü ve besin maddelerinin hassas bir şekilde ayarlandığı bir yöntemdir. Bu yöntem, su ve besin maddelerinin israfını azaltabilir ve bitkilerin büyümesini optimize edebilir.

esular-topraksiz-tarimda-gubreleme

Topraksız Tarımda Gübre Hazırlama

Bitkiler Karbon, Hidrojen ve Oksijen elementlerine havadan ve sudan ulaştıklarını biliyoruz. Topraksız tarım bitki yetiştiriciliğinde suyun oksijen oranının yüksek olması ve bitkilerin Karbon elementine ulaşabildikleri tek yol olan ortamda bulunan CO2 eksikliği en önemli sorunlardan birisidir.

Bitkiler için gerekli olan en temel bileşim NPK olarak bilinen Nitrojen Fosfor ve Potasyum hazır halde kolayca bulunabilen gübrelerden elde edilir. Ca yani Kalsiyum bitkilerin ihtiyaç duyduğu temel elementlerden biridir. Bu element Kalsiyum Nitrat CaNO3 da bulunur. Magnezyum ve Kükürt elementleri ise Magnezyum Sülfat MgSO4 temin edilerek karşılanabilmektedir.

Bitkilerin çok az da olsa ihtiyaç duydukları mikro besin elementleri ise kolayca temin edilebilmektedir. En çok kullanılan mikro elementler Bakır, Çinko, Bor, Molibden, Demir, Manganez ve Klordur.

esular-topraksiz-tarimda-gubreleme-

Topraksız Tarımda Gübreleme Yaparken Dikkat edilmesi Gereken Hususlar

Topraksız tarımda çeşitli sistemler için üretilmiş olan gübreler mevcuttur.

Kullandığınız sisteme uygun gübreyi aldığını öneriler ve yardımlar alarak kullanmalısınız.

Topraksız tarımda en çok kullanılan gübre çeşidi sıvı solucan gübresidir. Topraksız tarımı geliştirme faaliyetleri kapsamında yapılan bilimsel araştırmalarda, sadece sıvı solucan gübresi kullanılarak yapılan topraksız tarım denemelerinde çarpıcı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Sıvı solucan gübresi kullanılan alanlardan daha çok verim alındığı gözlemlenmiştir. Plastik atık su borularını belirli aralıklarla oyarak içine solucan gübresi bulunan saksılar yerleştirilir ve bu saksıların içine de tarımsal ürünler için fideler dikilir.

Altta dolaşan sistemle su ve sıvı solucan gübresi verilerek çok az miktardaki gübre ile ortaya en ideal sonuçlar çıkmaktadır. 

Topraksız Hidroponik Tarım

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön