Tüm Yazılar
Xiyar Yetişdirilməsi Necə Edilir?
Xiyar yetişdirilməsi, adətən istixanalarda və ya açıq tarla şəraitində həyata keçirilən bir kənd təsərrüfatı fəaliyyətidir. Xiyar, sürətli böyümə xüsusiyyətinə malik olduğu üçün qısa müddətdə məhsul yığıla bilər və bazara təqdim edilə bilər. Bu səbəbdən, il boyu müntəzəm məhsul yığımı ilə gəlir əldə etmək mümkündür. Bundan əlavə, xiyar geniş bir istehlakçı kütləsinə xitab edir və bazar tələbi daim yüksəkdir. Həm təzə, həm də emal olunmuş xiyar məhsulları marketlərdən restoranlara qədər müxtəlif satış nöqtələrində tələb görür. Beləliklə, düzgün marketinq strategiyaları və tələbata uyğun istehsalla xiyar yetişdirilməsi olduqca qazanclı bir iş ola bilər. Ancaq xiyar yetişdirilməsində də bəzi çətinliklərlə qarşılaşıla bilər. Xüsusilə xəstəlik və zərərvericilərin idarə olunması, düzgün suvarma və gübrələmə üsullarının müəyyən edilməsi kimi məsələlərdə diqqətli olmaq lazımdır. Bundan əlavə, rəqabətin intensiv olduğu bazarlarda qiymət dalğalanmaları da baş verə bilər. Bu səbəbdən, uğurlu bir xiyar yetişdirilməsi üçün yaxşı planlaşdırma, idarəetmə və bazar araşdırması vacibdir.
Xiyar Sortları Hansılardır?
Xiyar geniş bir müxtəlifliyə malik olan bir tərəvəzdir və təxminən 90 fərqli cins və 750 növü mövcuddur. Bəzi növlər turşu hazırlamaq üçün istifadə edildiyi halda, bəziləri süfrəlik olaraq üstünlük təşkil edir. Turşuluq xiyarlar adətən kiçik ölçülü olur, böyük olanlar isə adətən süfrəlik olaraq istehlak edilir. İstixanalarda yetişdirilən süfrəlik sortlar arasında bittex, standex, orion, melior və green spott kimi sortlar var. Argus, nimbus və hokus isə turşu hazırlamaq üçün seçilən alternativlər arasındadır. Açıq tarlada yetişdirilən süfrəlik sortlar isə colorado, cubit, marketer, submarine, stays green, langa, Maltepe, Çengelköy, dere və Kilis xiyarlarıdır. Turşu hazırlamaq üçün istifadə olunan və açıq tarlada yetişdirilən sortlar arasında isə gherkin, belair, belmonte, kornişon və Rus xiyarı mövcuddur. Hər bir sortun özünəməxsus xüsusiyyətləri və istifadə sahələri var, buna görə də fermerlər və istehsalçılar seçimlərini bu müxtəlifliyə görə edirlər.
Xiyar Yetişdirilməsində İqlim Və Torpaq Quruluşu Necə Olmalıdır?
Xiyar mülayim iqlimlərə uyğunlaşan bir meyvə olub, soyuq havalara qarşı olduqca həssasdır. Bu səbəbdən əkin üçün torpaq temperaturunun 10-20°C arasında olması vacibdir. Xüsusilə yazda soyuq təhlükəsi keçdikdən sonra əkin edilməsi tövsiyə olunur. Xiyar bir çox torpaq tipində yetişə bilsə də, dərin su saxlama qabiliyyəti yüksək olan, üzvi maddələr və digər qida maddələri ilə zəngin gilli və qumlu-gilli torpaqlara üstünlük verir. Ancaq yüksək duz səviyyələrinə qarşı həssaslıq göstərdiyindən, torpağın drenajının yaxşı olması vacibdir. Kökləri adətən ilk 20-25 sm dərinlikdə inkişaf etdiyindən, hər il eyni yerdə yetişdirilməməsi vacibdir. Bu səbəbdən, növbəli əkinin təşkil edilməsi və yemiş, qarpız və pomidor kimi tərəvəzlərlə növbəli şəkildə əkilməsi tövsiyə olunur. Bu təcrübə torpağın qida maddələrini balanslaşdırır və xəstəlik riskini azaldır.
Xiyar Yetişdirilməsində Əkin Və Dikim Necə Edilir?
Xiyar yetişdirilməsi sahənin lazımi qaydada hazırlanması ilə başlayır. Kifayət qədər ana və ata bitkilərin təmin edilməsi vacibdir. Toxum əkini adətən yuvalara və ya cizgilərə əllə və ya toxumsəpən maşınla edilir. Quraq bölgələrdə yuvalar daha dərin açılır və nəmli torpağa 2-3 toxum qoyulur. Həddindən artıq yağıntı alan bölgələrdə isə təpəcik şəklində əkin aparılır. Xiyarların tək sıralı yetişdirilməsi küləkli bölgələrdə üstünlük təşkil edir. Toxumlar əvvəlcədən isladılaraq cücərmə təmin edilir və müəyyən bir dərinliyə əkilir. Bitkilər 2-3 həqiqi yarpağa çatdıqda seyrəltmə aparılır. İki sıralı yetişdirmə üsulunda isə müəyyən bir sıra arası və sıra üzəri məsafə qorunaraq yuva və ya toxumsəpənlə əkin edilir. Sıra arası suvarma şırımı kimi istifadə olunur və bu üsul adətən küləksiz bölgələrdə seçilir. Şitillə istehsalda isə sıra üzərinə müəyyən fasilələrlə şitillər əkilir. Şitillərin kök zonasının dağılmaması üçün əvvəlcədən su verilir. Bu üsul effektiv bir struktur yaradaraq bitkilərin sağlam şəkildə böyüməsini təmin edir. Hər bir yetişdirmə üsulu müəyyən şərtlərə və ətraf mühit faktorlarına görə seçilir və tətbiq olunur.
Xiyar Yetişdirilməsində Gübrələmə
Xiyar yetişdirilməsində gübrələmə bitkinin sağlam böyüməsi və məhsuldar bir məhsul əldə edilməsi üçün kritik bir addımdır. Bu prosesdə torpaq analizi aparılmalı və torpağın qida maddələri baxımından zənginliyi qiymətləndirilməlidir. Üzvi gübrələr xiyar yetişdirilməsində üstünlük verilən bir üsuldur və yanmış peyin və ya kompost kimi materialların torpağa qarışdırılması tövsiyə olunur. Bundan əlavə, mineral gübrələr də bitkinin ehtiyac duyduğu azot, fosfor və kalium kimi vacib elementləri təmin edə bilər. Gübrələmə vaxtı da vacibdir; adətən bitki böyüməyə başladıqdan sonra və müntəzəm fasilələrlə gübrə tətbiq olunur. Damla suvarma sistemləri vasitəsilə gübrə verilməsi də geniş yayılmış bir üsuldur, çünki bu yolla gübrə birbaşa bitkinin kök zonasına verilir və itkilər minimuma endirilir. Gübrələmə bitki qidalanmasının kritik bir hissəsi olduğu üçün düzgün gübrələmə üsullarının seçilməsi və tətbiqi sağlam məhsul əldə etmək üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Xiyar Yetişdirilməsində Suvarma
Xiyar yetişdirilməsində suvarma bitkinin sağlam böyüməsi və məhsuldar bir məhsul əldə edilməsi üçün kritik bir faktordur. Xüsusilə meyvə bağlama dövründə bitkinin suya olan ehtiyacı ən yüksək səviyyədədir. Şitillər əkildikdən sonra torpağın nəmini qorumaq və bitkinin ehtiyac duyduğu suyu təmin etmək üçün tez-tez, lakin az-az suvarma aparılmalıdır. Gündə 1-2 dəfə su verilməsi tövsiyə olunur. Lakin bu dövrdə həddindən artıq suvarmadan qaçınmaq lazımdır. Çünki artıq su bitkinin köklərinin çürüməsinə və xəstəliklərə səbəb ola bilər. Meyvə bağlama dövründən sonra suvarma intervalları uzadıla bilər və hər 3-4 gündən bir suvarma aparıla bilər. Suvarmanın düzgün vaxtı və miqdarı bitkinin sağlamlığı və məhsuldarlığı üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Bununla yanaşı, suvarma üsulu kimi damla suvarma və ya çiləmə sistemi kimi uyğun üsulların seçilməsi suyun effektiv və səmərəli istifadəsini təmin edir və su qənaətinə töhfə verir. Bu mövzuda həllərimizə nəzər salmaq üçün səhifəmizi ziyarət edə və https://esular.com/otomatik-sulama-sistemi-kurulumu yazılarımızı araşdıra bilərsiniz.
Xiyar Neçə Günə Yetişir?
Sortların tezyetişən xüsusiyyətlərindən və yetişdirmə şəraitindən asılı olaraq, xiyar məhsulunun yığımına adətən toxum əkinindən 55-70 gün sonra başlana bilər. İlk məhsul yığımı üçün ən uyğun vaxt meyvələrin normal ölçülərinin təxminən 1/3-ni və ya ən çox yarısını aldığı zamandır. Bu dövrdə xiyarlarda xırtıldayanlıq və toxumlu sortlarda toxumların ağıza gəlməyəcək qədər iriləşməməsi vacibdir.
Xiyar Məhsul Yığımı
Gecikmiş məhsul yığımı meyvələrin həddindən artıq yetişməsinə və forma pozğunluqlarına səbəb ola bilər. Bu da bazar dəyərini aşağı sala bilər. Bundan əlavə, yetişmiş meyvələrin bitki üzərində qalması yuxarıda yeni meyvələrin tutulmasına mane ola bilər və məhsuldarlığın azalmasına səbəb ola bilər. Turşuluq xiyarlar keyfiyyətlərinə görə müəyyən ölçülərə qədər kəsilir. Yığım prosesi meyvələrin budağa bağlı saplağından iti bir bıçaq və ya qayçı ilə aparılır. Meyvələrin cızılması və ya zədələnməsinin qarşısı alınmalı və mümkün olduqda yığım səhər erkən və ya axşam saatlarında həyata keçirilməlidir. Yığıma gecikmək meyvələrin şişməsinə və ya uzanmasına səbəb ola bilər ki, bu da bazar dəyərini aşağı salır. Bu səbəbdən yığım prosesi müntəzəm fasilələrlə və vaxtında aparılmalıdır. Açıq sahələrdə yetişdirilən xiyarlarda yığım prosesi adətən maşınlarla həyata keçirilir ki, bu da iş səmərəliliyini artırır.
1 Dekar Ərazidən Nə Qədər Xiyar Çıxar?
Xiyar məhsuldarlığı bir sıra amillərdən asılıdır və dəyişkənlik göstərə bilər. Lakin ideal yetişdirmə şəraiti və idarəetmə strategiyaları ilə birlikdə bir dekarlıq istixana sahəsindən orta hesabla 12-15 ton arasında məhsul götürmək olar. Bu miqdar torpaq keyfiyyəti, suvarma üsulları, gübrələmə tətbiqləri, xəstəlik və zərərvericilərə nəzarət kimi amillərdən asılı olaraq dəyişə bilər. Bundan əlavə, istifadə olunan xiyar sortu, əkin məsafələri və yetişdirmə texnikası da məhsuldarlığa təsir edə bilər. Məsələn, düzgün suvarma, gübrələmə və torpaq hazırlığı ilə dəstəklənən müntəzəm qulluq proqramı daha yüksək məhsuldarlıq təmin edə bilər.
Xiyar Yetişdirilməsində Görülən Xəstəlik Və Zərərvericilər
Bu mövzuda daha ətraflı məlumat almaq üçün https://esular.com/salatalikta-fungal-hastaliklar yazımızı araşdıra bilərsiniz.
Kategoriler
Etiketler
Yorumlar