Yemiş milçəyi nədir?

28 Ocak 2026 Çağla Altıntaş 58 görüntülenme

🇹🇷 Türkçe 🇺🇸 English 🇨🇳 中文 🇸🇦 العربية 🇷🇺 Русский 🇪🇸 Español 🇦🇿 Azərbaycan 🇩🇪 Deutsch

Yemiş milçəyi nədir?

Yemiş milçəyi (Myiopardalis pardalina), Diptera dəstəsinə daxil olan və Tephritidae fəsiləsinə aid bir zərərvericidir. İlk dəfə 1891-ci ildə Bigot tərəfindən təsvir edilən bu həşərat növü, xüsusilə yemiş kimi balqabaqkimilər üzərində böyük zərərlərə səbəb olur. Yemiş milçəyinin sürfələri, meyvənin toxum hissəsinə girərək qidalanır və bu qidalanma prosesi meyvədə ciddi zədələrə yol açır. Yemiş milçəyi, meyvə daxilində qidalanma zamanı yemişin toxumalarını deşib keçir, bu da meyvənin daxili hissələrində tünd qəhvəyi ləkələrin yaranmasına və xoşagəlməz qoxuların yayılmasına səbəb olur. Bu vəziyyət, yemişin həm görünüşünü, həm də istehlak dəyərini ciddi şəkildə aşağı salır. Meyvə üzərindəki bu zərərlə yanaşı, yemiş milçəyi meyvədən ayrılarkən qoyduğu çıxış dəlikləri vasitəsilə funqal amillərin yoluxmasına da yol açaraq meyvələrin çürüməsinə səbəb olur. Yemiş milçəyi, dünya miqyasında bir çox ölkədə yemiş və digər balqabaqkimilərin istehsalını təhdid edən mühüm bir pest kimi qəbul edilir və müxtəlif mübarizə üsulları ilə nəzarət altına alınmağa çalışılır.

Yemiş milçəyi niyə yaranır?

Yemiş milçəyi, müxtəlif amillərin bir araya gəlməsi ilə ortaya çıxan bir zərərvericidir. Bu amillər, yemiş milçəyinin həyat dövrünə və populyasiyasına təsir edərək, meyvə istehsalında ciddi zərərlərə yol aça bilər. Yemiş milçəyinin ortaya çıxmasına səbəb olan başlıca amillər:

Yemiş milçəyi, isti və rütubətli iqlimlərdə daha yayğındır.
Yemiş milçəyi, yetkinləşmiş və yumşalmış meyvələrə üstünlük verir. Yetkin meyvələr, milçəyin yumurtalarını qoyması üçün ideal bir mühit təmin edir.
Qeyri-kafi qulluq və aqrotexniki tədbirlər, yemiş milçəyinin yayılmasını təşviq edə bilər. Məsələn, məhsul yığımı zamanı yemişlərin üzərində buraxılan və ya xəstə meyvələr milçəklərin yayılmasına səbəb ola bilər. Bundan əlavə, təmizlənməmiş və atılmış vəziyyətdə buraxılan meyvə qalıqları da milçəklərin inkişafına zəmin yaradır.
Yemiş milçəyinin populyasiyasının artması, ətrafdakı digər zərərvericilər və bioloji amillərlə qarşılıqlı təsir daxilində ola bilər. Xüsusilə, yemiş milçəyinin təbii düşmənlərinin qeyri-kafi olduğu bölgələrdə, milçəklərin nəzarətsiz şəkildə çoxalması daha ehtimal olunandır.
Su yığıntıları, pis drenaj və həddindən artıq suvarma, milçəklərin inkişafı üçün uyğun mühitlər yarada bilər.
Yemiş milçəyi, xəstə və ya yumurta qoyulmuş meyvələrin daşınması və saxlanması zamanı yayıla bilər. Milçəklər, meyvə nəqliyyatında və ya saxlama şəraitində diqqət edilməzsə, zərərvericilərin yayılma riski artır.

Bu səbəblərlə, yemiş milçəyi ilə mübarizədə effektiv bir strategiya, ətraf mühit şəraitinin, aqrotexniki tədbirlərin və zərərvericilərin idarə edilməsi üsullarının diqqətlə qiymətləndirilməsini tələb edir.

Yemiş milçəyi ilə necə mübarizə aparılır?

Yemiş milçəyi, yemiş və digər meyvə növlərində ciddi zərərlərə yol aça bilən bir zərərvericidir. Bu zərərverici ilə effektiv mübarizə üçün aşağıdakı üsulları tətbiq edə bilərsiniz:

1. Fiziki və aqrotexniki tədbirlər:

Erkən məhsul yığımı:
- Yetkinləşməmiş meyvələri toplama: Meyvələri tam yetkinləşmədən əvvəl toplayaraq, milçəklərin yumurta qoyacağı və sürfələrin inkişaf edəcəyi uyğun mühitləri aradan qaldırın.
- Meyvə qalıqlarının təmizlənməsi: Məhsul yığımından sonra, sahəni meyvə qalıqlarından və çürümüş meyvələrdən təmizləyin. Bu tullantılar milçəklərin çoxalması üçün ideal şərait yaradır.
- Drenajın təmin edilməsi: Kənd təsərrüfatı sahələrində su yığıntılarının yaranmasının qarşısını alaraq milçəklərin çoxalması üçün uyğun mühitləri yox edin.

2. Kimyəvi mübarizə:

Pestisid istifadəsi:
- Milçəklərin ən aktiv olduğu dövrlərdə pestisid tətbiq edin. Bu, effektiv nəzarət təmin etmək üçün vacibdir. Pestisidləri istifadə edərkən istehsalçı təlimatlarına və tövsiyə olunan dozalara əməl edin. Əks halda, həm məhsullar, həm də ətraf mühit zərər görə bilər.
- Yemiş milçəyinə qarşı effektivliyi sınaqdan keçirilmiş xüsusi məhsullardan istifadə edin. Bu məhsullar milçəklərin sürfələrini və ya yetkin fərdlərini hədəf alır.

3. Bioloji mübarizə:

Təbii düşmənlər:
- Parazitoid həşəratlar: Diachasmimorpha longicaudata kimi parazitoid həşəratlar, yemiş milçəyinin yumurtalarını hədəf alır və sürfələrini məhv edir.
- Yırtıcı həşəratlar: Milçəklərin sürfələri ilə qidalanan yırtıcı həşəratlar da populyasiyanın nəzarətində effektivdir.
- Cəlbedici tələlər: Dişi milçəkləri cəlb etmək üçün feromon əsaslı tələlərdən istifadə edin. Bu tələlər, erkək milçəklərin sayını azaldaraq populyasiyaya nəzarət etməyə kömək edir.

4. Hərtərəfli idarəetmə strategiyaları:

İnteqrasiya olunmuş zərərvericilərlə mübarizə (IPM):
- Müxtəlif üsulların kombinasiyası: Kimyəvi, fiziki və bioloji nəzarət üsullarını bir arada istifadə edərək effektiv mübarizə strategiyası hazırlayın.
- Müntəzəm monitorinq və erkən müdaxilə: Milçək populyasiyasını müntəzəm olaraq izləyin və müdaxilə ehtiyaclarını erkən müəyyən edin. Bu, sürətli və effektiv bir müdaxilə təmin edir.

Kategoriler

Nedir

Etiketler

#Kavun Sineği ve Mücadelesi

Ürünler

Çözümler

Kurumsal

Yemiş milçəyi nədir?

Yemiş milçəyi nədir?

Yemiş milçəyi niyə yaranır?