7 Adımda Çəmən Toxumu Əkimi Necə Edilir?
1. Torpağın İşlənməsi
Bağınızda bitki mənşəli olmayan tullantılar (daş, inşaat tullantıları və s.) təmizləndikdən sonra torpağın havalanması, alaq otlarına aid bitki orqanlarının (kök, gövdə və yarpaq) üzə çıxarılması, Çəmən toxumunun yaxşı kök inkişafı göstərməsi və suyun torpaqda saxlanıla bilməsi üçün torpaq işlənməlidir. Bağın ölçüsünə görə bel, çapa maşını və s. alətlərlə 20-30 sm dərinlikdə edilir. Zəif qumlu torpaqlara 5 sm qalınlığında orqanik maddə (heyvan gübrəsi və ya kompost) əlavə edilir və 15-20 sm-lik üst təbəqəyə qarışdırılır. Beləliklə, torpağın su tutma qabiliyyəti artırılır. Torpaq gilli quruluşdadırsa, 5 sm qalınlığında % 70 qum və % 30 orqanik maddə tərkibli qarışıq əlavə edilir və 15-20 sm-lik üst təbəqəyə qarışdırılır. Beləliklə, torpağın həddindən artıq bərkiməsinin qarşısı alınmış olur.
2. Kobud və İncə Hamarlama
Bağınızda düz və sağlam bir səth əldə edə bilməniz üçün dırmıq və kürək köməyi ilə qazma-doldurma işləri aparılmalıdır. Kobud hamarlama mərhələsində, qabarıq yerlər yonularaq çuxur sahələrə doldurulur. Daha sonra torpağın kifayət qədər düzləşdirilməsi və uyğun meyilliliyin verilməsi üçün incə hamarlama aparılır, drenajın təmin edilməsi üçün %1-lik meyil verilir.
3. Silindrləmə
Toxum yatağını düzləşdirmək məqsədilə 1 m enində, 60 kq çəkisində olan bir silindrlə silindrləmə aparılır. Əkiləcək toxumun torpağa qarışması üçün silindrləmədən sonra dırmıqla 2-3 mm dərinlikdə torpaq səthi cızıla bilər.
4. Toxum Əkimi
Çəmən toxumu qarışıqlarının əkilməsi üçün ilin ən uyğun vaxtları yaz və gec yay aylarıdır. Əkin aparılarkən torpağın nəmli olması olduqca vacibdir. Əkin müddətində havanın küləksiz və açıq olması üstün tutulmalıdır. İyul və avqust aylarında əkin aparılacaqsa, torpağın daim yaş qalmasına diqqət yetirilməlidir.
Əkində istifadə olunacaq toxum miqdarı hər kvadratmetrə orta hesabla əllə 50q, maşınla 40q olmalıdır. Az miqdarda toxum istifadə edilməsi çəmən toxumasının daha gec formalaşmasına, artıq toxum istifadə edildiyi halda isə zəif və sağlam olmayan çəmən toxumasının yaranmasına səbəb olur.
5. Örtük Səpilməsi
Toxum atıldıqdan sonra üzərinə 5-10 mm örtük materialı səpilir və silindrləmə aparılır. Örtük materialı olaraq torf və ya orqanik torpaq istifadə edilə bilər. Örtük materialı olaraq heyvan gübrəsinin istifadə edilməsi lazımdır. Yanmamış və ələnməmiş gübrə ilə gələn alaq otu toxumları və zərərvericilər sahənin estetik quruluşunu poza bilər.
6. Suvarma
Çəmən toxumu əkilən sahələrdə də suvarma aparılması olduqca vacibdir. Toxumların cücərə bilməsi və torpaqdan kifayət qədər qida maddələrini ala bilməsi üçün orta hesabla bir ay ərzində bağınız daim nəmli olacaq şəkildə su verilməlidir. Suvarma prosesi uzun müddət kəsilərsə, çəmən toxumasında qurumalara qədər gedib çıxan problemlərlə qarşılaşa bilərsiniz. Bundan əlavə, suvarmalar gün işığı olmayan saatlerde aparılmamalıdır.
7. Biçim
Boyu təxminən 10 sm-ə çatan çəmənlər, ağzı iti bıçaqlı maşınla biçilməlidir. İlk biçim orta hesabla 5 sm hündürlükdə olmalıdır. Sonrakı biçimlər 3 sm hündürlüyü keçməməlidir. İlk biçimdən iki gün əvvəl çəmən səthinin düzləşdirilməsi və kollanmanın artırılması üçün silindrləmə prosesi aparılmalıdır.
