Blog | S.S.S | Bizi Takip Edin |

Kompost Nedir, Kompost Nasıl Yapılır? 

Kompost Nedir

Kompost, hayvansal ve bitkisel atıkların çürütülmesi veya öğütülmesi sonucu elde edilen organik bir gübre ve toprak iyileştiricisidir. Genellikle “siyah altın” olarak adlandırılan kompost, doğrudan bitkilere uygulanmaz, ancak toprak kalitesini artırmak ve verimliliği optimize etmek amacıyla kullanılır.

Kompostun toprağa olan faydaları çeşitlidir. İçerdiği organik madde, toprağın humus içeriğini artırır ve bu da toprağın su tutma kapasitesini ve hava geçirgenliğini artırarak bitki köklerinin beslenmesini destekler. Aynı zamanda topraktaki mikroorganizmalar için ideal bir ortam sağlar, bu da toprak ekosistemini zenginleştirir.

Kompost, toprağın besin içeriğini artıran önemli elementleri içerir. Nitrojen, fosfor, potasyum ve diğer mikrobesin maddeleri, bitkilerin sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan temel besin maddeleridir. Bu sayede kompost, bitkilere doğal ve dengeli bir besin kaynağı sağlar.

Ayrıca, kompostun toprak pH dengesini düzenleme yeteneği vardır. Toprağın optimum pH seviyesine ulaşmasına yardımcı olarak bitkilerin besinleri daha etkili bir şekilde almasına olanak tanır. Bu, bitki hastalıklarını ve zararlıları azaltarak bitki sağlığını artırabilir.

Kompost, sürdürülebilir tarım uygulamalarının önemli bir parçasıdır. Atıkların geri dönüştürülmesi yoluyla elde edilen kompost, çevresel etkileri azaltır ve tarım alanlarının uzun vadeli verimliliğini artırır. Bu nedenle, kompost üretimi ve kullanımı, toprak sağlığını koruma, bitki büyümesini teşvik etme ve çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli bir strateji olarak kabul edilmektedir.

Kompostlaştırma Nedir?

Kompostlaştırma, biyokimyasal olarak ayrışabilen organik maddelerin, mikroorganizmalar tarafından stabilize edilmiş ve mineralize olmuş ürünlere dönüştürülme sürecidir. Bu süreç, genellikle organik atıkların çöp yığınları içinde, mikroorganizmaların, özellikle bakteri ve mantarların, ortamdaki oksijeni kullanarak organik maddeleri biyokimyasal yollarla parçalaması ve ayrıştırmasıyla gerçekleşir.

Kompostlaştırma süreci için belirli şartlar gereklidir. Su içeriğinin %45-60 arasında olması, mikroorganizmaların faaliyet gösterebilmesi için önemlidir. Bu nem seviyesi, mikroorganizmaların metabolik süreçlerini gerçekleştirmeleri için uygun bir ortam sağlar.

Kompostlaştırma işlemi genellikle iki ana aşamada gerçekleşir. İlk aşama, aerobik koşullarda yani oksijen mevcut olduğu bir ortamda mikroorganizmaların organik maddeleri parçalamasıdır. Bu aşamada sıcaklık artar, çürüyen malzemenin iç sıcaklığı 55-65°C’ye kadar çıkabilir. Bu sıcaklık, zararlı mikroorganizmaların ölmesine ve kompostun dezenfekte olmasına yardımcı olur.

İkinci aşama, sıcaklık düşer ve daha fazla mikroorganizmanın devreye girmesiyle daha uzun süre devam eder. Bu aşama, kompostun olgunlaşması ve stabil hale gelmesidir. Sonunda, organik atıklar kompost haline gelir ve toprağı zenginleştiren, bitkiler için besleyici bir malzeme haline gelir. Kompostlaştırma, sürdürülebilir atık yönetimi ve organik malzeme geri dönüşümü için etkili bir yöntemdir.

Kompost Atıklar Nelerdir?

Kompost yaparken kullanılabilir atıkları tanımlarken genel kural, bir zamanlar canlı olan her şeyin kompostlanabilir olduğudur. Ancak, bazı istisnalar vardır. Temelde, kompost yaparken yeşil ve kahverengi olmak üzere iki tür malzeme kullanılır. Yeşil malzemeler, taze ve ıslak atıkları içerir ve yeşil yapraklı sebzeler, otlar, meyveler, çay posaları, yumurta kabukları ve kahve telveleri gibi atıkları kapsar. Diğer taraftan, kahverengi malzemeler kuru atıkları içerir ve ağaç ve dal parçaları, kurumuş yapraklar, otlar, kağıt parçaları ve kuruyemiş kabukları gibi materyalleri içerir.

Ancak, kompost yaparken kullanılmaması gereken bazı malzemeler de vardır. Narenciye grubundaki meyveler, fazla asidik bir ortam oluşturabilecekleri için tercih edilmez. Fazla yağlı atıklar ve toprakta çözünmeyecek kadar büyük malzemeler de kompost yapımında kullanılmaz. Et ve süt ürünleri, soğuk kompost yöntemi için uygun değildir çünkü bu yöntem, et ve süt ürünlerinin çözünmesi sırasında oluşabilecek patojenleri tamamen ortadan kaldıramaz ve bu durum insan sağlığını riske atabilir. Bu nedenle, kompost yaparken dikkatlice seçilen malzemelerle uygun bir dengenin sağlanması önemlidir.

Kompost Nasıl Yapılır?

Kompost yapmak için ilk adım, mutfağımızdan çıkan organik atıkları belirlemek ve bunları gruplandırmaktır. Bu atıklar genellikle meyve ve sebze kabukları, kahve posaları, yumurta kabukları, yapraklar gibi organik malzemeleri içerir. Sonra, eldeki organik atık miktarını ve kompost yapmaya ayırabileceğimiz vakti göz önünde bulundurarak sıcak kompost, soğuk kompost veya solucan kompostu gibi yöntemlerden birini seçebiliriz. Sıcak kompostlama, yüksek sıcaklıklarda hızlı bir ayrışma sağlarken, soğuk kompostlama daha uzun süreçli ve düşük sıcaklıklarda gerçekleşir. Solucan kompostu ise özel solucanların kullanıldığı bir yöntemdir, bu solucanlar organik malzemeleri sindirir ve kaliteli bir kompost üretir. Kompostlama sürecinde dikkat edilmesi gereken faktörler arasında karbon ve azot dengesi, nem seviyesi, düzenli karıştırma ve uygun konum seçimi bulunmaktadır. Bu adımları takip ederek, evde veya bahçede organik atıkları değerli bir toprak düzenleyicisine dönüştürebiliriz.

Sıcak Kompostlama Nasıl Yapılır?

Sıcak kompost, toprak verimliliğini hızla artırmak isteyenler için etkili bir yöntemdir, ancak dikkatli bir uygulama gerektirir. Bu yöntem, soğuk komposta kıyasla daha hızlı sonuç verir, ancak başarısızlık riski de daha yüksektir. İlk adım olarak, sıcak kompost yapmak için kullanılacak atık yığınını tek seferde hazırlamak gerekir. Oluşturulan kompost bir kez başladıktan sonra, yeni organik atıklar eklenemez.

Sıcak kompost yapımı için yaklaşık 1 metreküplük bir alana ve bir termometreye ihtiyaç vardır. Yeşil ve kahverengi renkli atıkları ufak parçalara ayırdıktan sonra, yaklaşık 10 santimetre kalınlığındaki katlar halinde sırayla düzenlenmelidir. Her katın arasına nemlendirme yapılmalı ve çözünmeyi hızlandırmak için kül veya kömür gibi maddeler eklenmelidir.

Sıcak kompostu hazırladıktan sonra, sıcaklık kontrolü önemlidir. 30 dereceye ulaşan sıcaklık, kompostun mantar, bakteri ve nematodlarla etkileşime girdiğini gösterir. Hemen ardından sıcaklık 50-70°C’ye kadar yükselecektir. Birkaç gün sonra sıcaklık 43°C’nin altına düştüğünde, kompostu karıştırarak oksijen miktarını artırmak önemlidir. Aşırı ısınma veya yeterince ısınmama durumları, karbon ve azot dengesinin doğru ayarlanamadığını gösterebilir. Kompost çok ısınırsa, kahverengi malzemelerin miktarını artırmak gerekebilir; yeterince ısınmazsa, yeşil malzemelerin miktarını artırmak gerekir.

Soğuk Kompostlama Nasıl Yapılır?

Soğuk kompost, başarısızlık riski en düşük ve uygulaması en basit olan kompostlama yöntemidir. Eğer kompostlama işlemine fazla zaman ve çaba harcamak istemiyorsanız, bu yöntem sizin için ideal olabilir. Bu yöntemi uygularken ihtiyacınız olan tek şey, kompost yapımına uygun bir kutu veya kabın içine yeşil ve kahverengi renkteki malzemeleri eşit miktarlarda doldurmaktır.

Kullanılan kutu doldukça, organik madde eklemeye devam edebilirsiniz. Ancak, her seferinde eklenen malzemelerin üstünü kuru yaprak veya saman gibi karbon içeren organik atıklarla kapatmalısınız. Bu, kompostun hava almasını ve nemli kalmasını sağlar. Ayrıca, bu uygulama kompostun kötü kokmasını veya sineklenmesini önleyerek daha hoş bir deneyim sağlar.

Soğuk kompost yöntemi, özellikle basit bir kompostlama süreci isteyen veya sınırlı zamanı olan bahçıvanlar için uygun bir seçenektir. Ancak, daha uzun bir sürede etkili sonuç alınır ve sıcak komposta göre daha az ısı üretir.

Solucan Kompostu Nasıl Yapılır?

Solucan kompostu, özel kompost solucanlarının kullanıldığı bir yöntemdir. Solucanlar organik malzemeleri sindirir ve yüksek kaliteli bir kompost üretir. Bu yöntem genellikle daha küçük ölçekli uygulamalarda tercih edilir.

Kompostlama işlemi sırasında dikkat edilmesi gereken faktörler arasında karbon ve azot oranı, nem seviyesi, düzenli karıştırma ve uygun konum seçimi bulunur. Bu adımları takip ederek, evde veya bahçede kendi kompostunu üretebilir ve organik atıklarını değerli bir toprak düzenleyiciye dönüştürebilirsin.

Kompost Kaç Günde Olur?

Kompost oluşum süresi, kullanılan kompostlama yöntemine ve çeşitli faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterir. Soğuk kompostun oluşma süresi genellikle 6 ay ile 2 yıl arasında değişir. Bu süre, kompostun doğadaki çözünme süreciyle benzer bir hızda ilerler. Soğuk kompost yönteminde, malzemeleri ekleyip yığını tamamladıktan sonra, kompostu kendi haline bırakmak yeterlidir.

Sıcak kompost yönteminde ise süre daha kısa olabilir. Yığındaki karbon ve azot dengesini doğru bir seviyede tutarak, düzenli karıştırma işlemiyle ve uygun sıcaklıkta tutarak, kompostun oluşum süresini hızlandırmak mümkündür. Bu yöntemde, kompostun yaklaşık 20 ila 30 gün içinde tamamlanması mümkündür.

Her iki durumda da, kompostlama süreci doğanın korunmasına katkı sağlayan ve atık miktarını azaltan sürdürülebilir bir uygulamadır. Bu süreçte ayrıca, sürdürülebilir ambalajları tercih ederek atık miktarını azaltabilir ve doğaya daha az zarar veren bir yaşam tarzına yönelebilirsin.

Kompost'un Tarımsal Yararları Nelerdir?

Kompostun tarımsal yararları oldukça çeşitlidir ve toprak sağlığını önemli ölçüde iyileştirir. İşte kompostun tarımsal yararlarından bazıları:

  • Topraktaki Boşluk Hacmini Arttırır: Kompost, toprağın boşluk hacmini arttırarak köklerin daha iyi gelişmesini sağlar. Bu, bitkilerin daha sağlam bir kök sistemine sahip olmalarını destekler.

  • Zeminin Havalanmasını Sağlar: Kompost, toprağın daha iyi havalanmasına katkı sağlar. Havalanan toprak, bitkilerin köklerinin oksijeni daha etkili bir şekilde almasına olanak tanır.

  • Toprağın İşlenmesini Kolaylaştırır: Kompost, zor işlenen toprakların yapısını iyileştirir ve işlenmesini kolaylaştırır. Bu özellik, tarım alanlarında verimliliği artırabilir.

  • Su Tutma Kabiliyetini Arttırır: Kompost, toprağın su tutma kapasitesini arttırır. Bu, kurak dönemlerde bitkilerin su ihtiyacını karşılamalarına yardımcı olur ve tuzlanmayı önler.

  • Mineral Gübrelemeye Karşı Tampon Etkisi: Yüksek oranlarda mineral gübreleme uygulandığında, kompost toprakta tampon etkisi gösterir. Bu, aşırı gübrelemenin etkilerini azaltabilir ve toprak sağlığını korur.

  • Bitkilerin Besin Kullanımını İyileştirir: Kompost, içerdiği organik madde ve besin maddeleriyle bitkilerin daha iyi beslenmesini sağlar. Bu, bitkilerin sağlıklı büyümesini ve gelişmesini destekler.

  • Humus Üretimini Teşvik Eder: Kompost, toprakta humus oluşumunu teşvik eder. Humus, toprağın yapısını iyileştirir, su tutma kapasitesini artırır ve mikrobiyal aktiviteyi teşvik eder.

  • Kendi Kendine Yeterli Humus Üretiminde Faydalıdır: Özellikle kendi kendine yeterli humus üretmeyen bahçelerde, kompost kullanımı önemli bir rol oynar ve toprak verimliliğini artırabilir.

Tüm bu faktörler, kompostun tarım alanlarında kullanılmasının toprak sağlığını ve bitki büyümesini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.

Kompost İle Gübre Arasında Ne Fark Vardır?

Kompost ve gübre, tarımsal uygulamalarda farklı amaçlara hizmet eden ürünlerdir. Kompost, genellikle organik atıkların ayrışması veya çürütülmesi sonucu elde edilen doğal bir toprak düzenleyicisidir. Toprağın yapısını iyileştirme, su tutma kapasitesini artırma ve mikroorganizmaların aktivitesini teşvik etme gibi toprak düzenleme amacıyla kullanılır. Kompost, bitkilere besin sağlamak için değil, toprağın genel sağlığını iyileştirmek amacıyla kullanılır. Diğer yandan, gübre bitkilerin büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan besin maddelerini içerir. Azot, fosfor, potasyum gibi temel elementlerle zenginleştirilen gübre, bitkilere hızlı bir şekilde besin sağlar ve ürün verimini artırmak amacıyla kullanılır. Kompostun oluşumu genellikle daha uzun bir süreci içerirken, gübre etkisini daha kısa sürede gösterir. Ayrıca, kompost doğal kaynaklardan elde edildiği için tarımsal ürünlerde yapay tat sorununu ortadan kaldırabilir, bu da sürdürülebilir tarım uygulamalarına katkı sağlar.

Kompost Nedir, Kompost Nasıl Yapılır? 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön