Tüm Yazılar
Azot Gübrəsi Nədir?
Azot Gübrəsi Növləri Hansılardır?
Azotlu gübrələr, bitkilərin azot ehtiyacını qarşılamaq üçün istifadə edilən fərqli növdə gübrələrdir. Bu gübrələr bitkilərin böyüməsi və inkişafı üçün vacib olan azot elementini təmin edir. Budur azotlu gübrələrin bəzi geniş yayılmış növləri:
- Karbamid (Üre): Karbamid, %46 azot ehtiva edən bir gübrədir. Adətən pril və ya qranul formasında olur və bitkilər tərəfindən birbaşa mənimsənilə bilməyən amid (NH2) formasındakı azotu ehtiva edir. Torpaqda bakteriyalar tərəfindən ammoniuma çevrildikdən sonra bitkilər tərəfindən mənimsənilə bilən hala gəlir. Karbamid adətən tarla və bağ bitkilərinin gübrələnməsində istifadə olunur.
- Ammonium-sulfat: Ammonium-sulfat, %21 nisbətində azot və %24 nisbətində sulfat ehtiva edən bir gübrədir. Ammonium (NH4) formasında olan azot bitkilər tərəfindən sürətlə mənimsənilə bilər. Bundan əlavə, bitkilərin kükürd ehtiyacını da qarşılayır. Əhəngli torpaqlarda təhlükəsiz şəkildə istifadə edilə bilər.
- Ammonium-nitrat: Ammonium-nitrat, %26 azot ehtiva edən bir gübrədir. Həm ammonium (NH4-N), həm də nitrat (NO3-N) formasında olan azot ehtiva edir. Bu sayədə bitkilər fərqli inkişaf mərhələlərində ehtiyac duyduqları azotu ala bilirlər. Lakin, partlayıcı xüsusiyyətinə görə təmiz haldakı Ammonium-nitrat gübrəsinin kənd təsərrüfatı məqsədli istifadəsi qadağan edilmişdir.
- Nitratlı Gübrələr: Kalium-nitrat, kalsium-nitrat kimi nitrat ehtiva edən gübrələr, bitkilər tərəfindən sürətlə mənimsənilə bilən nitrat formasında azot təmin edirlər. Bu gübrələr adətən xüsusilə sürətli böyümə dövrlərində bitkilərə tətbiq olunur.
- Ammonium-fosfat: Ammonium-fosfat həm azot, həm də fosfor ehtiva edən bir gübrədir. Ammonium (NH4) formasında olan azot bitkilər tərəfindən mənimsənilə bilən formada təmin edilərkən, fosfor bitkilərin kök inkişafı və çiçəkləmə prosesində mühüm rol oynayır.
Bu, azotlu gübrələrin bəzi geniş yayılmış növləridir. Bu gübrələr bitkilərin ehtiyaclarına və torpaq şəraitinə uyğun şəkildə istifadə edilməlidir.
Ən Çox Azot Hansı Gübrədə Var?
Azot Bitkilərdə Nə İşə Yarayır?
Bitkilərdə Azot Çatışmazlığı Əlamətləri Hansılardır?
Bitkilərdə azot çatışmazlığı, adətən yarpaqlarda nəzərə çarpan bəzi əlamətlərlə özünü göstərir. Bu əlamətlər adətən bitkinin böyümə və inkişafında yavaşlama və ya dayanma ilə əlaqəlidir. Azot çatışmazlığı vəziyyətində bitkilərin yarpaqlarında adətən saralma görülür. Yarpaqlar solğun və cansız görünə bilər. Yarpaqlar normal rənglərini itirir və solğun bir görünüş alır. Bitkinin böyümə sürətinə mənfi təsir göstərir. Bitkilərin kök, yarpaq və gövdə inkişafı yavaşlayır və ya dayana bilər. Bu vəziyyət adətən bitkinin ümumi ölçüsünün kiçik qalması ilə də əlaqəlidir. Azot çatışmazlığı bitki məhsuldarlığına mənfi təsir göstərir. Bitkilərin meyvə, çiçək və ya toxum məhsuldarlığı azala bilər və keyfiyyəti düşür. Azot çatışmazlığı əlamətləri adətən bitkinin böyümə dövrlərində müşahidə olunur və uyğun tədbirlər görülərək aradan qaldırılmalıdır. Bunun üçün azot ehtiva edən gübrələrin tətbiq edilməsi və bitkinin ehtiyac duyduğu qida maddələrinin təmin edilməsi vacibdir.
Azotlu Gübrələr Necə İstifadə Edilir?
Azotlu Gübrələr Nə Zaman İstifadə Edilir?
Azotlu gübrələrin verilmə zamanı bitki növünə və böyümə dövrünə görə dəyişiklik göstərir.
Taxıllar üçün, əkinlə birlikdə və ya kollanma dövründən əvvəl Ammonium-sulfat (AS) və Karbamid (Üre) kimi azotlu gübrələr istifadə olunur. Buğda əkinçiliyində, quraq keçən illərdə ikinci bir azotlu gübrə tətbiqindən qaçınılmalıdır. Dərin və yaxşı nadas edilmiş torpaqlarda normal yağış dövrlərində kifayət qədər azotlu gübrə istifadə edilməsi vacibdir.
Meyvə ağacları üçün, azotlu gübrələr adətən çiçəkləmədən əvvəl və ya payızda püskürtmə yolu ilə yarpaqdan tətbiq olunur. Azot çatışmazlığını aradan qaldırmaq üçün isə gübrələr ağac tacı altına səpilib torpağa qarışdırılır.
Bağlarda, azotlu gübrələrin bir hissəsi fevral və ya mart aylarında torpaq becərilməsi zamanı verilir, Karbamid (Üre) kimi gübrələr isə ilk şumdan əvvəl tətbiq olunur.
Tərəvəzlər üçün, azotlu gübrələr vegetasiya dövründən asılı olaraq bir və ya iki dəfəyə tətbiq edilə bilər. Bu gübrələrin bir hissəsi əkindən 15 gün sonra, digər hissəsi isə meyvə bağladıqdan sonra torpağa verilir. Bostan əkinçiliyində isə azotlu gübrələrin bir hissəsi əkin zamanı, digər hissəsi isə şumdan əvvəl verilir.
Azot Gübrəsi Həddindən Artıq İstifadə Edilərsə Nə Olar?
Həddindən artıq azot bitkilər üçün mənfi təsirlərə səbəb ola bilər. İlk növbədə, bu vəziyyət bitkilərin normal böyümə və inkişafını poza bilər. Yarpaqlar həddindən artıq böyüyə bilər və yaşıl rəngdə qala bilər, lakin bu böyümə nümunəsi sağlam deyil. Bundan əlavə, artıq azot bitkilərin çiçəkləmə prosesini və meyvə yetişməsini gecikdirə bilər. Bu da bitkilərin çoxalma qabiliyyətlərinə və məhsuldarlığına mənfi təsir göstərə bilər. Zoğ sayında artım da geniş yayılmış bir nəticədir; bu, bitkilərin lazımsız budaqlanmasına və enerji itkisinə yol aça bilər. Son olaraq, həddindən artıq azot bitkilərdə erkən qocalmaya səbəb ola bilər, bu da bitkilərin normal yaşam müddətindən əvvəl qurumasına və ya solmasına gətirib çıxara bilər. Bu səbəbdən bitkilərin ehtiyac duyduğu azot miqdarının balanslı şəkildə təmin edilməsi vacibdir, beləliklə mənfi təsirlərdən qaçınıla bilər və sağlam bir böyümə təşviq edilə bilər.
Kategoriler
Etiketler
