Pisqoxulu Yaşıl Böcək (Nezara viridula), xüsusilə kənd təsərrüfatı sahələrində iqtisadi itkilərə yol açan bir zərərverici növüdür. Pisqoxulu Yaşıl Böcək, adını təhlükə altında qaldıqda ifraz etdiyi pis qoxudan alır. Bu böcək növü polifaq bir zərərvericidir; yəni bir çox bitki növündə zərərə yol açır. Qarğıdalı, paxlalılar, pomidor, badımcan başda olmaqla digər bir çox kənd təsərrüfatı məhsulu üzərində məhsulda ciddi itkilərə yol aça bilər. Pisqoxulu Yaşıl Böcəyin nəzarət altına alınmasında bioloji mübarizə olduqca əhəmiyyətlidir. Bu böcəyin bir çox təbii düşməni bulunur və xüsusilə yumurta parazitoidləri zərərvericinin təzyiq altında saxlanılmasına kömək edir. Bu təbii düşmənlərin qorunması, zərərverici populyasiyasını idarə etmək baxımından olduqca əhəmiyyətlidir. Ümumiyyətlə kimyəvi mübarizə tövsiyə edilməməklə birlikdə, intensiv böcək təzyiqi altında qalan sahələrdə bioloji mübarizəyə önəm verilməsi tövsiyə olunur.
Pisqoxulu Yaşıl Böcək Həyat Dövrü
Nezara Virdula-nın həyat dövrü 3 dövrdən ibarətdir. İlk dövr yumurta dövrüdür. Bu dövrdə dişi böcək, yarpaqların üzərinə topalar halında yumurtalarını qoyur. Yumurtalar ilk mərhələdə şəffaf bej rəngdədir, çıxmağa yaxın rüşeymdəki rəng dəyişikliyinə görə qırmızı rəngə çevrilir. İkinci dövr nimfa dövrüdür. Yumurtaların çatlaması ilə nimfalar ortaya çıxır. Nimfalar, ümumi görünüş etibarilə yetkinlərə bənzəsə də bəzi aşkar fərqlərlə fərqlənirlər. Başlarında nöqtə gözlərinin olmaması, antenlərinin 4 seqmentli olması və tarsuslarının 2 seqmentdən ibarət olması ən vacib fərqlərdir. Bundan əlavə, bədən quruluşları daha kiçikdir və qanadları ya heç inkişaf etməmiş, ya da sadəcə tumurcuq halındadır. Hər nimfa dövrü özünəməxsus naxışlarla bəzədilmiş bədən quruluşuna malikdir, bu da onları yetkin fərdlərdən fərqləndirən digər bir xüsusiyyətdir. Nimfalar bitkilərin yarpaq, gövdə və meyvə hissələrindən bitki şirəsini soraraq qidalanır. Beş nimfa dövrü keçirən böcəklər bu prosesin sonunda yetkin hala gəlir. Yetkin hala gələn böcəklər ümumiyyətlə yaşıl rəngdə və 13-15 mm boyundadırlar.
Pisqoxulu Yaşıl Böcək Zərər Şəkli
Pisqoxulu yaşıl böcəklərin yetkinləri və nimfaları, bitkilərin şirəsini soraraq qidalanır. Şirəsi sorulan bitkilərdə sarı və ağımtıl ləkələnmələr, meyvələrdə tökülmələr, inkişaf ləngiməsi və forma pozğunluqları görülür. Pisqoxulu yaşıl böcəyin zərərləri nəticəsində həm məhsul itkisinə səbəb olur, həm də məhsulun keyfiyyəti düşür.
Pisqoxulu Yaşıl Böcəklə Mübarizə
Pisqoxulu yaşıl böcəklə mübarizədə ilk olaraq, qışda sığındığı alaq otları təmizlənir. Yetişdirmə mühiti istixanalarda isə havalandırma boşluqlarının tül ilə bağlanması təsirli olur. Bu zərərverici ilə ümumiyyətlə kimyəvi mübarizə tövsiyə edilməməklə birlikdə, bitki başına 5 nimfa və yetkin görüldüyü hallarda kimyəvi mübarizəyə başlanılır. Pisqoxulu Yaşıl Böcəyin kimyəvi mübarizəsində istifadə ediləcək dərmanlara və dozalarına Kənd Təsərrüfatı və Meşə Nazirliyinin səhifəsindən daxil ola bilərsiniz. Pisqoxulu Yaşıl Böcək