Qanlı ballıca (Ceroplastes rusci), bir növ çanaqlı yastıca olub, yetkin dişi fərdlər yarımkürə şəklindədir. Təxminən 4-5 mm uzunluğunda və 3-4 mm enindədir. Üstdən baxıldıqda, biri ortada və səkkizi yanlarda olmaqla cəmi doqquz ədəd qalın, çəhrayımtıl, çirkli ağ rəngli mumvari lövhəcik görünür. Hər lövhənin ortasında ağ bir ləkə bulunur. Böcəyin əzilməsi halında qırmızı, yapışqan bir maye çıxır, bu maye, “qanlı ballıca” adının mənbəyidir.
Qanlı Ballıca Həyat Dövrü və Çoxalma Xüsusiyyətləri
Bu böcəklər, adətən qışda sürfə dövründədir və bir dişi təxminən 1500 yumurta qoya bilər. Yumurtalar yarpağın üst hissəsinə yerləşdirilir və sürfələr yan damarlar boyunca bəslənir. İldə iki nəsil verir və qışın çətin hava şəraitində yetkin fərdlərin böyük bir hissəsi ölə bilər. Bu növ, bitki şirəsini soraraq ağacların zəifləməsinə və məhsuldarlığın aşağı düşməsinə səbəb olur, eyni zamanda fumajin adlanan qaraballıq xəstəliyinə də səbəb ola bilər.,
Qanlı Ballıca Hansı Bitkilərə Zərər Verir?
Bu zərərverici, geniş bir bitki spektri üzərində zərərli təsirlər göstərir. Bu zərərverici böcək, meyvə ağaclarından bəzək bitkilərinə qədər bir çox bitki növünü hədəf alır. Budur qanlı ballıca böcəyinin zərər verdiyi bəzi vacib bitki növləri:
Əncir
Sitrus
Qovaq
Zakkum
Mərsini
Dəfnə
Ilğın
Qanlı ballıca böcəyi, bu bitkilərdə şirə soraraq bitkilərin zəifləməsinə və məhsul itkisinə yol açır. Həmçinin, şirəli ifrazatları səbəbindən saprofit göbələklərin inkişafını təşviq edərək qaraballıq adlanan fumajin xəstəliyinə səbəb ola bilər. Bu vəziyyət, həm iqtisadi, həm də estetik baxımdan bitki yetişdirilməsinə mənfi təsir göstərir.
Qanlı Ballıca Böcəyinə Qarşı Alınmalı Olan Tədbirlər Nələrdir?
Bu böcəyin təbii düşmənləri olan parazitoidlər və predatörlər istifadə edilərək zərərverici böcəyin populyasiyası nəzarət altına alına bilər. Məsələn, Coccophagus lycimnia, Metaphicus dispar, və Scutellista cyanea kimi parazitoidlər təsirli ola bilər.
Potaslı gübrələrin istifadəsi, qanlı ballıca böcəyinin çoxalmasını əngəlləməyə kömək edə bilər. Həmçinin, fiğ, paxla və noxud kimi paxlalıların ara əkin olaraq istifadə edilməsi, faydalı böcəklərin sığınmasını təşviq edir və zərərvericilərin təsirini azaldır.
Kiçik bağlarda və ya tingliklərdə, qış dövründə yoluxmuş zoğların kisə parçası ilə dibdən uca doğru sürtülərək təmizlənməsi, zərərvericilərin yayılmasının qarşısını alır.
Ağacların qüvvətli və sağlam tutulması, zərərverici böcəklərin təsirlərini azaldır. Ağacların müntəzəm olaraq qulluq edilməsi, yarpaqların günəş almasına diqqət yetirilməsi və sıx əkin edilməməsi bu qulluğun vacib ünsürləridir.
Mart-May ayları arasında, ağaclarda yeni zoğların yoxlanılması və hər hansı bir qanlı ballıca varlığı halında dərhal dərmanlama aparılması lazımdır. Dərmanlamaların dövri olaraq davam etməsi və Nazirlik tərəfindən təsdiqlənmiş bitki mühafizə məhsullarının istifadə edilməsi vacibdir.
Dərmanlama edildikdən sonra, ilk nəzarət adətən payızda edilməlidir. Yoluxmuş budaq dərəcəsi yoxlanılmalı və %5-i keçməyən nisbətdə uğur qazanılıb-qazanılmadığı qiymətləndirilməlidir.
Qanlı ballıca ilə mübarizədə istifadə edilən yay yağları və digər insektisidlər, təsirli bir həll təklif edə bilər. Ətraflı məlumat və uyğun məhsulların seçimi üçün müvafiq Nazirlik və mütəxəssislərdən məlumat alınmalıdır.
Bu tədbirlər, təsirli bir şəkildə mübarizə apararaq bitkilərin sağlamlığını qorumağa və məhsuldarlığı artırmağa kömək edəcəkdir.
Yorumlar