Tüm Yazılar
Torpaq Nəm Sensoru İlə Torpaq Su Tutma Tutumu Necə Ölçülür?
Kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın açarı, bitkinin ehtiyac duyduğu suyun nə vaxt və nə qədər veriləcəyini bilməkdir. Bu nöqtədə torpağın su tutma tutumunu bilmək və buna uyğun suvarma aparmaq olduqca vacibdir. esular olaraq təqdim etdiyimiz torpaq nəm sensorları sayəsində sadə bir test ilə torpağınızın nə qədər su tutduğunu öyrənə bilər, sensor üzərində özünüz üçün suvarma intervalları yarada bilərsiniz. Bu intervallar sayəsində sadə və etibarlı şəkildə, istəsəniz avtomatik suvarma tapşırıqları təyin edə bilər, istəsəniz də manual olaraq etdiyiniz suvarma proseslərini tətbiqimiz vasitəsilə izləyə bilərsiniz.
Bu yazımızda, torpaq su tutma tutumu nədir, necə ölçülür, doyma nöqtəsi kimi əsas anlayışlar nələrdir və bu ölçmələri sensorlarla necə edə bilərsiniz, bunlara toxunacağıq.
Torpaq Su Tutma Tutumu Nədir?
Torpaq su tutma tutumu, torpağın suyu daxilində nə qədər saxlaya bildiyini ifadə edir. Bitkinin ehtiyac duyduğu suyun böyük hissəsi bu tutum daxilində yer alır. Torpaq su tutma tutumuna təsir edən əsas amillər:
Torpaq quruluşu (qumlu, gilli, tınlı və s.)
Oqranik maddə miqdarı
Torpaq dərinliyi
Əsas Anlayışlar:
Torpağın su tərkibini anlamaq üçün bu üç əsas anlayış vacibdir:
💧Doyma Nöqtəsi: Torpağın bütün boşluqlarının su ilə dolu olduğu, yəni suyun drenajla torpağı tərk etmədiyi andır. Bitkilər üçün bu, artıq sudur və köklərdə oksigen çatışmazlığına səbəb ola bilər.
🌿Tarla Tutumu: Doyma nöqtəsindən sonra artıq suyun cazibə qüvvəsi ilə uzaqlaşdığı, lakin torpağın hələ də saxlaya bildiyi qədər suyu saxladığı vəziyyətdir. Bitkilər üçün ideal su səviyyəsidir.
🥀Solma Nöqtəsi: Torpaqda hələ də bir miqdar su olsa da, bitkinin bu suyu ala bilmədiyi nöqtədir. Bu nöqtədə bitki solmağa başlayır.
Lazımi Materiallar Hansılardır?
0-100 arası ölçmə aparan torpaq nəm sensoru
Həssas tərəzi
Hər hansı bir nümunə götürmə qabı (stəkan və s.)
Su
Soba (üstünlük verilir) və ya günəşdə qurutma imkanı
Torpaq Su Tutma Tutumu Necə Ölçülür?
Torpaq su tutma tutumunu düzgün şəkildə müəyyən etmək üçün işə uyğun bir torpaq nümunəsi götürməklə başlayırıq.
- Torpaq nümunəsi, çuxurda və ya kölgədə qalmayan, səthində gübrə, bitki qalığı, alaq otu yığını olmayan təmiz bir nöqtədən götürülməlidir. Bu nümunə götürmə, torpağın real quruluşunu təmsil edəcək şəkildə aparılmalıdır.
- Torpaq nümunəsi ələnərək içindəki daş, budaq, kök kimi arzuolunmaz materiallardan təmizlənir. Beləliklə, ölçmə zamanı zondla (prob) daha sağlam bir təmas təmin edilir.
- Ələnmiş torpaq həssas tərəzidə çəkilərək yaş (nəm) çəkisi qeyd edilir.
- Torpaq, soba qabına nazik bir təbəqə halında yayılaraq qurudulur. Qurutma prosesi aşağı temperaturda və diqqətli bir şəkildə həyata keçirilməlidir. Torpağın yanmaması üçün soba 105 °C-ni keçməməlidir. Əgər soba yoxdursa, torpaq bir neçə gün ərzində günəş altında da qurudula bilər.
- Torpağın tamamilə quruduğundan əmin olduqdan sonra həssas tərəzidə yenidən çəkilir. Bu dəyər, su tutma tutumunun hesablanmasında istinad olaraq istifadə ediləcəkdir.
- Qurumuş torpaq, torpaq nəm sensorunun zondunun rahatlıqla yerləşə biləcəyi ölçülərdə bir qaba yerləşdirilir. Məsələn, 200 qram torpaq çəkilərək qaba köçürülür.
- İstifadə etdiyiniz nəm sensorunun 0-100 arası dəyər oxuya bildiyindən əmin olun. Kalibrləməni test etmək üçün sensoru bir miqdar tamamilə quru torpağa batıraraq (dəyər 0-a yaxın olmalıdır) və sonra suya batıraraq (dəyər 100-ə yaxın olmalıdır) düzgünlüyü müşahidə edilə bilər.
- Sensor zondu qurudulmuş torpağa batırılır və nəm dəyəri oxunaraq bir kənara qeyd edilir. Bu dəyər adətən 0-a yaxın olacaqdır.
- Torpağa şpris vasitəsilə nəzarətli bir şəkildə su əlavə edilir və torpağa yaxşıca yedirdilir. Hər addımda (məsələn, 15 ml) su əlavə edilərək, sensor dəyəri yenidən oxunur və qeyd edilir. Bu proses sensor 100 dəyərini oxuyana qədər davam etdirilir. Bu dəyərə çatdıqda su əlavə edilməsi dayandırılır.
Torpaqda tarla tutumu, solma nöqtəsi və buna görə də istifadə edilə bilən su diapazonu, sadə bir təcrübə və nəm sensoru istifadə edərək praktik şəkildə müəyyən edilə bilər.
🧪 Cədvəldəki Nümunəmiz:
100 qram qurudulmuş torpaq götürülür.
Üzərinə 90 qram su əlavə edilir.
Ümumi çəki 190 qram olur.
Nəm sensoru bu nöqtədə %100 dəyərini göstərir. Bu, doyma nöqtəsidir. Lakin bu, bütün suyun bitki tərəfindən istifadə edilə bildiyi mənasına gəlmir.
Su Tutma Tutumu (%) = (Doymuş torpaq çəkisi – Quru torpaq çəkisi) / Quru torpaq çəkisi × 100
Su Tutma Tutumu = (190 – 100) / 100 × 100 = %90
Yəni bu torpaq ən çox öz quru çəkisinin %90-ı qədər su tuta bilir. Bu da %90 su tutma tutumu deməkdir.
Tarla Tutumu Necə Müəyyən Edilir?
Suvarmadan sonra torpaq süzülməyə buraxılır (24-48 saat).
Süzülən su sərbəst drenaj suyu olur, yerdə qalan isə tarla tutumudur.
Məsələn: 20 qram su süzüldü, yerdə 70 qram su qaldı. Yəni 100 q quru torpaqda %70 nəm = Tarla tutumu
Solma Nöqtəsi Necə Müəyyən Edilir?
Solma nöqtəsi adətən:
Qumlu torpaqlarda: ~%10-15
Tınlı torpaqlarda: ~%15-25
Gilli torpaqlarda: ~%25-35
olaraq qəbul edilir.
🔍 İstifadə Edilə Bilən Su Diapazonu Necə Hesablanır?
Tarla Tutumu – Solma Nöqtəsi = İstifadə Edilə Bilən Su Diapazonu
Nümunə:
Tarla Tutumu: %70
Solma Nöqtəsi: %25
👉 İstifadə Edilə Bilən Su Diapazonu: %25 – %70
Bu diapazon, sensorla izlənilən və bitkinin suya əli çata bildiyi sahədir.
Sensor Dəyərləri ilə Əlaqələndirmə
%0 sensor dəyəri = Quru torpaq
%70 sensor dəyəri = Tarla tutumu
%25 sensor dəyəri = Solma nöqtəsi
Bu dəyərlər sayəsində;
✅ Bitkilərə nə vaxt su verilməli olduğu daha dəqiq müəyyən edilir. Beləliklə, torpaqda oksigen balansı qorunur
✅ Həddindən artıq suvarma və ya qeyri-kafi suvarma kimi problemlərin qarşısı alınır.
✅ Ağıllı suvarma sistemləri ilə avtomatik suvarma tapşırıqları yaradıla bilər.
Həmçinin bu keçid vasitəsilə Kənd Təsərrüfatı Sahəsi Üçün Su Ehtiyacı Kalkulyatoru səhifəmizə nəzər sala bilərsiniz.
Kategoriler
Yorumlar