Nar yetişdirilməsi, antik dövrlərdən bəri bir çox mədəniyyətdə dəyərli bir kənd təsərrüfatı təcrübəsi olmuşdur. Nar ağacı, adətən Aralıq dənizi iqliminə malik bölgələrdə yetişir və sağlamlıq baxımından son dərəcə faydalı olan nar meyvəsini istehsal etmək üçün ideal şərait tələb edir. Yerləşdiyi mövqe və iqlimi sayəsində ölkəmizdə də geniş şəkildə yetişdirilən bir meyvə növüdür. Ölkəmizdə təxminən 300 min hektar sahədə nar istehsalı edildiyi məlumdur. İstehsala ən çox töhfə verən bölgələr; Aralıq dənizi, Egey və Cənub-Şərqi Anadolu bölgələridir.
Nar
Nar, Punicaceae fəsiləsinə aid subtropik və tropik iqlim meyvəsidir. Dünya nar ticarətində Türkiyə başda olmaqla İran, ABŞ, Hindistan və Azərbaycan aparıcı ölkələrdir. Türkiyədə yetişdirilən nar növləri başlıca; Hicaz Narı, Katırbaşı, Aşinar, Batem Hicrannar, Batem Yılmaznar və Batem Onurnar-dır.
Nar Yetişdirilməsində İqlim
Nar ağacı güclü bir bitkidir. Çox müxtəlif iqlim və torpaq şəraitinə uyğunlaşa bilər, lakin tropik və ya yarı-tropik iqlimlərdə məhsuldarlığı və meyvə keyfiyyəti daha yüksəkdir. İllik orta hesabla 500 mm yağıntıya ehtiyac duyur, lakin yay aylarındakı yağıntılar meyvələrin keyfiyyətini pozur və çatlamalarına səbəb olur. Bu səbəbdən bu yağıntıların yazda düşməsi olduqca əhəmiyyətlidir. Narın yetişmə müddətləri növlərinə görə fərqlilik göstərir.
Nar Fidanı Necə Əkilir?
Nar adətən qış aylarında və ya payızda əkilir. Nar fidanlarında optimal əkin aralığı torpaq tipinə və iqlimə bağlıdır. Adətən istifadə olunan əkin aralığı 2-6 m-dir. Bağların havalanması və günəşlənməsinin daha yaxşı ola bilməsi üçün sıra istiqaməti adətən şimal-cənub istiqamətində olmalıdır. Əkin edilməzdən əvvəl zəif zoğlar kəsilir və zoğların 50-60 sm-dən təpələri vurulur. Daha sonra fidanın qələm hissəsi torpaq içində qalacaq şəkildə, əvvəlcədən qazılan xəndəklərə yerləşdirilir. Xəndəklərə torpaq və gübrə qarışığı doldurulur və can suyu verilir.
Nar Yetişdirilməsində Torpağın Becərilməsi
Nar bağlarında torpağın becərilməsi digər meyvə ağaclarında olduğu kimidir. İlk illərdə dərin şum edilərək ağacın inkişafı dəstəklənir. Digər illərdə isə alaq otlarına nəzarət məqsədilə səthi şum və ya alaq otu dərmanları kifayət edəcəkdir.
Nar Yetişdirilməsində Suvarma
Nar sərin və rütubətli torpaq şəraitini sevir. Bu səbəblə yağıntıların kifayət qədər olmadığı bölgələrdə suvarma aparılmalıdır. Suvarma adətən yağıntılardan asılı olaraq 7-10 gün müddəti ilə həyata keçirilir. Yetişmə zamanı çatlamaları azaltmaq, dad və rəng inkişafını artırmaq üçün suvarma mərhələli şəkildə azaldılır. Məhsul yığımından 10-15 gün əvvəl isə tamamilə dayandırılır.
Nar Necə Gübrələnməlidir?
Ümumiyyətlə nar yetişdirilməsində yaxşı yanmış heyvan peyini tövsiyə olunur. İlk illərdə ağac başına 10-15 m3/da, sonrakı dövrlərdə isə 25-30 m3/da heyvan peyini torpağın qidalanması üçün kifayət edəcəkdir. Əgər kənd təsərrüfatı gübrələri istifadə olunacaqsa azot, fosfor və kalium tərkibli gübrələr (NPK) istifadə edilə bilər. NPK gübrələr haqqında ətraflı məlumat üçün yazımızı incələyə bilərsiniz.
Nar Məhsul Yığımı
Məhsul yığımı vaxtı, yetişdirilən bölgənin iqlim və torpaq şəraitinə görə dəyişiklik göstərir. Lakin bu proses adətən avqust ayının sonu və noyabr ayının sonuna qədər olan müddətdə baş verir. Həmçinin meyvələrin rənginin tünd qızılgül-çəhrayı rəngə çevrilməsi və meyvələrinin alt hissəsində yerləşən kaliksin içəriyə doğru dönməsi məhsul yığımı vaxtının gəldiyinə bir işarədir.
Yorumlar