Tüm Yazılar
Bezelye Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
Bezelye yetiştiriciliği, tarım alanında önemli bir yer tutar ve birçok ülkede ticari ölçekte yapılmaktadır. Baklagil sebzeleri arasında öne çıkan bezelye, insan beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. Yüksek protein ve karbonhidrat içeriğiyle besleyicidir ve A, B ve D vitaminleri açısından zengindir. Bezelyenin farklı çeşitleri bulunmaktadır, bunlar arasında en bilinenler bodur ve sırık bezelye türleridir. Bodur bezelye, yeşil yapraklarıyla toprağı örterek yayılırken, sırık bezelye ise tırmanarak destek arar. Bezelye çeşitlerinin bazıları sadece taneleriyle tüketilirken, bazıları kabuklarıyla birlikte yenilebilir. Ayrıca, hem taze olarak hem de kurutulmuş veya konserve olarak tüketilebilir, bu da onu yıl boyunca erişilebilir bir sebze yapar.
Bezelye Nerede Yetişir?
Bezelye, dünya genelinde en çok Rusya, Kanada ve Çin gibi ülkelerde yetiştirilmektedir. Türkiye ise bezelye üretiminde dünya genelinde altıncı sırada yer almaktadır. Türkiye’de en çok bezelye üretimi İzmir, Adana, Hatay, Balıkesir ve Bursa gibi illerde gerçekleştirilmektedir. Özellikle Ege, Marmara ve Akdeniz Bölgeleri, bezelye üretiminin yoğun olduğu bölgeler arasında yer almaktadır. Bu bölgelerin iklim şartları, bezelyenin verimli bir şekilde yetişmesi için uygun koşullar sağlamaktadır. Özellikle serin ve nemli iklimin hakim olduğu bu bölgeler, bezelyenin kaliteli ve verimli bir şekilde büyümesini sağlar.
Bezelye Yetiştiriciliğinde İklim Ve Toprak Yapısı Nasıl Olmalıdır?
Bezelye, serin iklim sebzelerinden biridir ve en iyi gelişimini serin ve nemli hava koşullarında gösterir. Bezelye yetiştirilirken, sıcaklığın donma noktasının üzerinde olması tercih edilir. Çimlenme döneminde yüksek toprak neminin, tohumların çürümesine neden olabileceği için toprak neminin dengeli olması önemlidir. Toprak sıcaklığı yaklaşık 7-8 °C olduğunda tohum ekimi gerçekleştirilir. Bezelyenin gelişimi için nemli ve serin bir ortam önemlidir. Ancak toprakta aşırı rutubet mantar hastalıklarına yol açabilir. Günlük sıcaklık ortalamasının 15-21 °C arasında olması idealdir. Düzenli ve yavaş yağışlar, bezelye danelerinin kalitesini artırır. Bezelye, toprak seçiminde seçicidir. Ağır toprakları tercih etmez ve suyu iyi tutan alüviyal topraklarda daha iyi gelişir. Çimlenme döneminde fazla nemin tohum çimlenmesini engelleyebileceği unutulmamalıdır. Erkencilik için kumlu-tınlı topraklar daha uygun olsa da, yüksek verim ve kaliteli ürün elde etmek için iyi drenajlı killi-tınlı topraklar tercih edilmelidir. Toprak pH’ının 6,5-7 arasında olması da idealdir.
Bezelye Ekimi
Tohum ekim zamanı bölgenin iklim şartlarına bağlıdır. Şubat başından 15 Mart’a kadar erkenci – yarı erkenci çeşitler, Mart’tan nisan başına kadar yarı erkenci ve geççi çeşitler, 15 Nisan’dan sonra ise sıcaklığa dayanıklı çeşitlerin ekimi yapılmalıdır. Kasım-Aralık ayları içerisinde de sonbahar çeşitleri ekilebilir. Yetiştirme döneminde düzenli yağış alan veya yağmurlama sulama imkanı olan tarlalara düze ekim daha uygundur. Bezelye sırık ise masuralara ekim yapılmalıdır. Yer çeşitleri genellikle mibzerle ekilir. Düze ekimlerde sıra arası 30-40 cm, sıra üzeri 5-10 cm olacak şekilde tohum ekimi yapılmalıdır. Sırık çeşitlerde ise sıra arası 50-80 cm, sıra üzeri ise 15-25 cm olmalıdır. Sırık çeşitler masuraların boyun noktalarına ocak vari olarak ekilir. Bu nedenle her ocağa 4-5 adet tohum atılır. Ortalama dekara 10-12 kg arasında tohum ekilir.
Bezelye Yetiştiriciliğinde Sulama
Sonbaharda yapılan bezelye yetiştiriciliğinde, bitkinin gelişme dönemi genellikle yağışlı bir döneme rastladığı için sulamaya hemen hemen hiç ihtiyaç duyulmaz. Ancak, ilkbaharda yapılan ekimlerde iyi bir gelişme sağlayabilmek için hava ve toprak şartlarına bağlı olarak düzenli aralıklarla sulama yapılmalıdır. Çiçeklenmeden önceki dönemde ve meyve tutumundan sonraki dönemde olmak üzere en az iki defa sulama yapılır. Havaların çok kurak gittiği nadir durumlarda üçüncü bir sulama yapılabilir. Sulama genellikle karık usulü veya yağmurlama şeklinde gerçekleştirilir. Bu sayede bitkinin gereksinim duyduğu suyun dengeli ve etkili bir şekilde sağlanması amaçlanır.
Bezelye Yetiştiriciliğinde Gübreleme
Bezelye Yetiştiriciliğinde Hasat
Bezelye yetiştiriciliği için, hasat dönemi baklaların ve gövdenin kuruyup kahverengiye döndüğü, baklaların sertleştiği ve elle oyulduğunda kırıldığı zamandır. Ancak baklalar çatlamadan önce hasata başlanmalıdır. Olgunlaşmış baklalar en geç iki üç gün içinde hasat edilmelidir, özellikle kuru ve sıcak havalarda daneler hızla olgunlaşır ve geç kalındığında unlu bir yapıya dönüşebilir. Bu da konserve kalitesini düşürür. Konservelik bezelyeler genellikle büyük alanlarda makineli olarak hasat edilirken, küçük işletmelerde elle hasat edilir. Hasat, bitkilerin zarar görmeden düzenli aralıklarla gerçekleştirilir.
Bezelye Ne Kadar Sürede Olgunlaşır?
Bezelye hasadı genellikle ilkbaharda ekilenlerde 12-16 hafta, sonbaharda ekilenlerde ise 32 hafta sonra başlar. Küçük işletmelerde elle yapılan hasatta bitkiler nemliyken biçilir ve genellikle sabah erken saatlerde veya akşama doğru yapılır. Hasat edilen bitkiler tarlada veya harman yerinde kurumaya bırakılır. Konserve fabrikalarına getirilen hasat olgunluğuna gelmiş bezelyeler özel makinelerde danelenir ve gruplandırılır.
Bezelye Yetiştiriciliğinde Verim
Bezelye yetiştiriciliği uygun koşullarda yapıldığında oldukça verimlidir. Ancak verim, çeşidin yer veya sırık oluşuna, baklada bulunan dane sayısı ve iriliğine, ekolojik şartlara bağlı olarak değişir. Bir dekar alandan baklalı taze bezelye olarak 1500-2000 kg, taze iç bezelye olarak ise 500-800 kg arasında ürün elde edilebilir. Hasadın kademeli olarak yapılması, kalite ve verimi olumlu yönde etkiler.
Kategoriler
Etiketler
Yorumlar