Üzüm (Bağ - Tənək) Yetişdirilməsində Ağıllı Suvarma
Dünyada bağçılıq üçün ən əlverişli iqlim qurşağında yerləşən ölkəmiz, çox qədim və köklü bir bağçılıq mədəniyyəti ilə zəngin bir yetişdiricilik potensialına malikdir. Ölkəmizin demək olar ki, hər yeri iqlim baxımından bağçılıq etməyə uyğundur. Bağ sahəsi və istehsal dəyərləri ilə dünyada ilk beş ölkə arasında yer alan Türkiyə bağçılığını, birinci dərəcədə çəyirdəksiz və çəyirdəkli quru üzüm, ikinci dərəcədə isə süfrəlik üzüm istehsalı xarakterizə edir.
Üzüm istehsalında rasional, ölçülü suvarma sistemi və düzgün yetişdiricilik üsulları tətbiq edilərsə, yaxşı və uzunmüddətli gəlir mənbəyidir.
Bağçılıq Nədir ?
Bağçılıq, tənək üzərindən salxımlar halında şərablıq üzüm və ya süfrəlik üzüm yetişdirməkdir. Bu, məhsul yığım gününə qədər bütün kənd təsərrüfatı araşdırmalarını, mədəni əməliyyatları yerinə yetirmək və üzüm yetişdirmə texnikalarını tətbiq etməkdir. Üzüm alınan bitkiyə tənək deyilir. Həmçinin tənək kütüyü, bağ kütüyü də deyilir.
Tənək nə qədər su istəyir? Nə zaman və necə suvarılır?
Tənəyin böyümə mövsümü ərzində cəmi 500-1200 mm arasında suya ehtiyacı var. Bitki böyümə mövsümü ərzində düşən yağışların miqdarı və paylanması adətən bitkinin su ehtiyacını qarşılayacaq səviyyədə deyil, quraq və yarımquraq iqlim bölgələrində bitki böyümə mövsümü ərzində düşən yağışlar həm miqdar, həm də paylanma baxımından yetərsiz qalır. Buna görə də bitki kök bölgəsindəki çatışmayan rütubət, suvarma suyu ilə tamamlanır. Şərqi Qar dəniz Bölgəsindəki dar bir sahə istisna olmaqla, Türkiyənin bütün bölgələri quraq və yarımquraq iqlim qurşağında yerləşir, bu səbəbdən Türkiyədə suvarma bitkiçilik istehsalı üçün olduqca vacibdir.
Tənəkdə kritik suvarma dövrləri;
- Gözlərin partlama/cücərmə dövrü: Bu dövrdə, bağın inkişaf etməyə başlaya bilməsi üçün su ehtiyacı yüksəkdir.
- Çiçəkləmədən meyvə tutumuna qədər: Bu mərhələ, mümkün su stresinin ən kritik dövrüdür. Su stresi zəif meyvə tutumuna səbəb ola bilər.
- Meyvə tutumundan rəng düşmə (ben düşmə) dövrünə qədər: Bu mərhələdə su stresi, xüsusilə də süfrəlik üzüm növlərində üzümlərin kiçik olmasına səbəb olacaqdır.
- Yetkinləşmə dövrü: Araşdırmalara görə, yetkinləşmə mərhələsində az və tez-tez suvarma üzümün keyfiyyət xüsusiyyətlərində artım təmin edə bilər.
- Məhsul yığımından sonra: Qış mövsümündəki aşağı temperatur dərəcəsinə qarşı dözümlülük yaratmaq üçün, tənəklərin kifayət qədər odunlaşmış gövdə inkişaf etdirmələri lazımdır. Bu səbəbdən, yarpaq tökülməsinin qarşısını almaq üçün məhsul yığımından sonra tənəkləri suvarmaq üstünlük təşkil edir və beləliklə əlavə böyümə dayandırılır.
Üzüm (Bağ - Tənək) Yetişdirilməsində Damla Suvarma Üsulu
Damla suvarma, tənək inkişafı üçün zəruri olan suyun, qısa fasilələrlə və təzyiq altında lateral borular üzərindəki damcıladıcılardan, tənək kök sisteminin yayıldığı və yaxınlığında yerləşdiyi sıra üzərindəki torpaq səthinə (tənəyin dibinə) damcıladılaraq verildiyi üsuldur.
Damla suvarma sistemində digər suvarma üsullarına nisbətən su istifadəsi yarıbayarı azalır, torpaq rütubəti daimi olaraq istənilən səviyyədə saxlanıla bilir, suvarma ilə birlikdə gübrələmə də edilə bilir, sıralar arasına su verilmədiyi üçün alaq otlarına nəzarət daha asan təmin edilə bilir, hamarlamaya ehtiyac qalmadan müxtəlif topoqrafik quruluşlu ərazilər suvarıla bilər və su nəzarətli verildiyi üçün eroziya və şoranlaşma baş vermir.
Şərablıq Üzümdə Ağıllı Suvarma Sisteminin Üstünlükləri
Yüksək keyfiyyətli şərab istehsal etmək, su və qida maddələrinin həssas şəkildə idarə olunmasını tələb edir.
Rəqabətədavamlı olmaq üçün, yalnız yağışa etibar edilməməlidir. Ağıllı suvarma hər il üzümün konsistensiyası üçün yağışdan asılılığı aradan qaldırır. Eyni zamanda, ağıllı suvarma ilə damla suvarma və azaldılmış çatışmayan suvarma texnikalarını birləşdirərək üzümünüzün keyfiyyətini artıra bilərsiniz. Ağıllı suvarma, yüksək keyfiyyətli şərab istehsalı üçün zəruri olan qidaları və su stresini təmin edərək suvarma olmadan mümkün olmayan keyfiyyət və məhsuldarlıq üzərində nəzarəti təmin edir. Ağıllı idarəetmə sistemlərindən istifadə etdiyiniz təqdirdə, suvarma sisteminiz uzaqdan idarə edilir, ağıllı, ultrasonik və pilləli rütubət sensoru kimi bir çox ağıllı nəzarət sensorları əlavə edərək rütubət miqdarını optimal səviyyədə saxlaya bilər, meteorologiya məlumatları və yağış vəziyyəti məlumatlarına əsasən proqnozlaşdırılan suvarma həlləri təmin edə bilərsiniz.
Bağçılıqda Rəqəmsal Kənd Təsərrüfatı
Xüsusilə bağçılıqdan söhbət gedəndə, rəqəmsal kənd təsərrüfatı texnologiyaları sayəsində nə vaxt və necə suvarma, gübrələməni necə tətbiq etmək lazımdır, kənd təsərrüfatı dərmanları nə vaxt və necə tətbiq olunacaq, məhsul yığımı üçün uyğun günü müəyyən etmək kimi əməliyyatlarda istehsalçıların həyatını asanlaşdırmış və dəyişdirmişdir.
Tənək istehsalçısı bağlarını mərkəzi suvarma idarəetmə bloku ilə izləmə və nəzarət əməliyyatını həyata keçirir. Vana idarəetmə və sensor bloklarının quraşdırılması ilə hava rütubəti, torpaq rütubəti, yağış, təzyiq, axın kimi sensor seçimləri ilə tam avtomatik suvarma təmin etmələri mümkün olur.
Yorumlar