Kəvər Yetişdirilməsi Necə Həyata Keçirilir?

28 Ocak 2026 Çağla Altıntaş 8 görüntülenme
Tüm Yazılar

Kəvər Yetişdirilməsi Necə Həyata Keçirilir?

Kəvər yetişdirilməsi, kənd təsərrüfatı istehsalında mühüm yerə malik olan tərəvəzçilik fəaliyyətlərindən biridir. Qida dəyəri yüksək olan kəvər, sağlamlıq baxımından bir çox fayda təmin edir. Tərkibindəki lif, C vitamini, folat, kalium və digər qida maddələri ilə balanslaşdırılmış qidalanma üçün mühüm mənbədir. Həzm sistemini dəstəkləyir, immunitet sistemini gücləndirir, qan təzyiqini tənzimləyir və ürək sağlamlığını qoruyur. Ölkəmizdə kəvər adətən Ege, Mərmərə və Qara dəniz bölgələrində yetişdirilir. Bu bölgələrin torpaq və iqlim şəraiti kəvərin inkişafı üçün uyğun olduğu üçün istehsal intensiv olaraq bu ərazilərdə həyata keçirilir. Kəvər, təzə istehlakla yanaşı sənaye istifadəsi üçün də dəyərlidir. Konservləşdirilmiş, dondurulmuş qida və hazır yeməklər kimi bir çox məhsulun tərkibində kəvər olur. Bu səbəbdən kəvər yetişdirilməsi kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatına mühüm töhfə verir.

Kəvər Yetişdirilməsi Üçün İqlim Və Torpaq Quruluşu Necə Olmalıdır?

Kəvər yetişdirilməsi üçün uyğun iqlim və torpaq şəraiti vacibdir. İdeal iqlim şəraiti sərin və rütubətli iqlimdir. Kəvər bitkisi sərin iqlimə üstünlük verir və şaxtaya qarşı həssasdır. Bu səbəbdən, şaxta riskinin az olduğu bölgələrdə yetişdirilməsi daha məqsədəuyğundur. Torpaq quruluşu baxımından isə humuslu, yaxşı drenajlı və gilli-qumlu torpaqlar kəvər yetişdirilməsi üçün idealdır. Torpağın yaxşı drenajlı olması, köklərin su yığılmasından zərər görməsinin qarşısını alır və bitkinin sağlam şəkildə inkişafını təmin edir. Ayrıca, torpağın humus baxımından zəngin olması bitkinin qidalanma ehtiyacını qarşılayır və məhsuldarlığı artırır. Kəvər yetişdirilməsi üçün ən uyğun torpaq pH dəyəri 6 ilə 7 arasındadır. Bu pH aralığı, bitkinin qida maddələrini ən yaxşı şəkildə qəbul etməsini təmin edir və sağlam böyümə üçün vacibdir.

pirasa-tarimi

Kəvər Yetişdirilməsində Əkin Nə Zaman Keçirilir?

Kəvər yetişdirilməsində adətən şitillərin istehsalına üstünlük verilir və bu şitillər daha sonra əsas tarlaya əkilir. Lakin kəvərlər birbaşa toxum səpini yolu ilə də yetişdirilə bilər. Toxum səpini ilə həyata keçirilən istehsalda, səpindən təxminən 10-15 gün sonra toxumların cücərməsi və torpaq üzərində görünməsi gözlənilir. Cücərmə tamamlandıqdan sonra, şitillər arasında lazım gəldikdə seyrəltmə aparılır. Cərgələr arasındakı məsafə adətən 12-15 sm olaraq tənzimlənir və həddindən artıq sıx olan şitillər seyrəldilərək aralarında uyğun məsafə buraxılır. Bu proses bitkilərin daha sağlam və məhsuldar şəkildə inkişafını təmin edir. Birbaşa toxum səpini ilə həyata keçirilən istehsalda, 1 dekar sahəyə 200-300 qram toxum istifadə olunur. Bu toxumlar bərabər məsafələrlə tarlaya səpilir və cücərmə prosesi başladıqdan sonra uyğun qulluq tətbiq edilir. Bu yolla kəvər istehsalı uğurla həyata keçirilə bilər.

Kəvər Yetişdirilməsində Şitil İlə İstehsal

Kəvər şitillərinin əkilməsi üçün sahə əvvəlcədən hazırlanır. Yaxşı drenaj edilmiş, humusla zəngin və yüngül gilli-qumlu torpaqlar kəvər üçün idealdır. Əkindən əvvəl torpağın işlənməsi, daş və alaq otlarının təmizlənməsi lazımdır. Şitil əkini üçün uyğun dövr adətən yaz və ya payız aylarıdır. Əkin aparılacaq sahənin düzgün şəkildə şumlanması və torpağın havalandırılması vacibdir. Əkin aralıqları və dərinliyi əkin ediləcək bölgənin şəraitindən və kəvər növündən asılı olaraq dəyişir. Adətən şitillər arasındakı məsafə 15 ilə 20 sm arasında buraxılır. Əkin dərinliyi şitillərin kök quruluşuna görə tənzimlənməlidir. Şitillər əkin sahəsinə yerləşdirildikdən sonra torpaqları möhkəm basdırılır və şitillərin köklərinin torpaqla təması təmin edilir. Əkindən sonra şitillərin qulluğu üçün müntəzəm suvarma, alaq otları ilə mübarizə və lazım gələrsə gübrələmə aparılmalıdır.

pirasa-yetistiriciligi

Kəvər Yetişdirilməsində Gübrələmə

Kəvər xüsusilə azota ehtiyac duyur. Lakin balanssız şəkildə azot tətbiq edilməsi xəstəliklərə yol aça bilər, buna görə də diqqətli olunmalıdır. Kəvər üzvi maddələrlə zəngin torpaqlarda yetişir və təzə gübrələməni o qədər də sevmir. Əkindən əvvəl torpağın zənginləşdirilməsi üçün yaxşı çürümüş kompost gübrələrdən istifadə edilməlidir. Əkin zamanı üzvi azotlu gübrəyə üstünlük verilməli və torpağa yaxşıca qarışdırılmalıdır. nəticə etibarilə doğru gübrələmə kəvərin ehtiyaclarına uyğun və sağlam şəkildə böyüməsini təmin edir. Bu yolla kəvər məhsuldar şəkildə yetişdirilərkən torpağın qida dəyəri də artırılır.

Kəvər Yetişdirilməsində Suvarma

Kəvər rütubəti sevən bir bitkidir və susuz qoyulmamalıdır. Xüsusilə isti və quraq havalarda torpağın daim rütubətli qalması vacibdir. İlk suvarmadan 3-4 gün sonra ikinci suvarmayı aparmaq mühümdür. Ardınca, 10 gün sonra, yağış yağmazsa, üçüncü suvarmayı həyata keçirmək gərəkə bilər. İnkişaf prosesindən asılı olaraq, hava şəraitinə görə kəvər yetişdirilməsi müddətində 1-2 həftəlik intervallarla suvarmaya davam etmək vacibdir. Bu yolla kəvərlərin sağlam şəkildə böyüməsi və məhsuldar şəkildə yığılması təmin edilir.

pirasa-yetistiriciligi-nasil-olur

Kəvər Yetişdirilməsində Görülən Xəstəlik Və Zərərvericilər Hansılardır?

Kəvər yetişdirilməsi zamanı qarşılaşılan xəstəliklər və zərərvericilər məhsuldarlığa mənfi təsir göstərə bilər və istehsalda problemlərə yol aça bilər. Bu xəstəliklərdən bəziləri kəvər pası və qara kəvər kifi kimi göbələk xəstəlikləridir. Bu xəstəliklər yarpaqlarda qəhvəyi ləkələrin yaranmasına səbəb olaraq bitkinin böyüməsinin qarşısını alır. Bundan əlavə, bakterial yarpaq ləkəsi xəstəliyi kimi bakterial infeksiyalar da kəvər yetişdirilməsinə təsir edə bilər, yarpaqlarda sarı ləkələrin yaranmasına yol açar. Zərərvericilər arasında isə kəvər milçəyi, kök nematodu və kəvər qurdu tapılır. Kəvər milçəyi yarpaqların altına sürfələrini qoyaraq bitkiyə zərər verərkən, kök nematodu bitkinin köklərinə zərər verir və kəvər qurdu yarpaqları gəmirərək bitkiyə mənfi təsir göstərir. Bu xəstəliklər və zərərvericilərlə mübarizə aparmaq üçün müntəzəm müşahidə və uyğun tədbirlər görmək vacibdir, beləliklə sağlam bir kəvər məhsulu əldə edilə bilər.

Kəvər Nə Zaman Və Necə Yığılır?

Kəvər yığımı bitkinin böyümə dövrünün demək olar ki, hər mərhələsində həyata keçirilə bilər. Yığım vaxtı bazar şərtlərinə və yetişdiricinin seçimlərinə bağlı olaraq müəyyən edilir. Lakin normal bir məhsuldarlıq əldə edə bilmək üçün kəvərlərin 120-150 qram və ya daha çox çəkiyə çatdığı dövrlərdə yığım aparılması tövsiyə olunur. Lakin bazarda qiymətlərin yüksək olduğu dövrlərdə kəvərlər daha erkən bir vaxtda da yığıla bilər. Yığım prosesi adətən əllə və ya xüsusi bir söküm kotanı istifadə edilərək həyata keçirilir. Yığılan kəvərlər tarlada dərhal torpaqlarından təmizlənir və kök hissələri 1 sm uzunluğu keçməyəcək şəkildə kəsilir. Bundan əlavə, ən üstdəki son yarpaqlar da götürülür. Yarpaqların təxminən üçdə biri qırxılır və dəstələr halında hazırlanaraq bazara təqdim edilir.

pirasa hasadi

Yorumlar

Daha Fazla İçerik İster misiniz?

Akıllı tarım hakkında en güncel içerikleri takip edin.